یادداشت میهمان- رمضانی، دکترای برنامه ریزی محیط زیست: این شبها، خیابانهای تهران به میعادگاه کسانی بدل شده که برای ابراز همبستگی و حمایت از میهن گرد هم میآیند. این حضور پرشور، جلوهای از احساس تعلق به سرزمین و دغدغهمندی برای آینده آن است؛ اما در پایان تجمعات شبانه، پرسشی بنیادین ذهن را درگیر میکند: آیا شایسته است که ردپای این عشق به وطن، در انبوه پسماندهای رهاشده بر سیمای شهر نمایان باشد؟
وطن، مفهومی انتزاعی در دوردستها نیست؛ بلکه همین خیابانها، میدانها و بوستانهایی است که هر روز در آنها نفس میکشیم. نمیتوان از دوستداشتن ایران سخن گفت و نسبت به پاکیزگی این خانه بزرگ بیتفاوت بود. احترام به وطن، بیتردید از احترام به کوچکترین اجزای آن آغاز میشود.
متأسفانه پس از هر تجمع، انباشت پسماندها علاوه بر مخدوش کردن چهره شهر، باری مضاعف بر دوش نیروهای خدمات شهری میگذارد. زحمتی که ناشی از غفلت ما نسبت به پسماندهای تولیدی خودمان است. اما نکته تأملبرانگیز اینجاست که بسیاری از این اقلام، ماندگاری حیرتآوری دارند؛ بطری ها و لیوانهای یک بار مصرف پلاستیکی تا ۴۵۰ سال و کیسههای پلاستیکی ممکن است تا ۱۰۰۰ سال در طبیعت باقی بمانند.
ماجرا به همینجا ختم نمیشود؛ همان بطریها و کیسههای پلاستیکی که در خیابان رها میکنیم، زیر تابش آفتاب، سایش با آسفالت و عبور ماشینها، ذرهذره خرد میشوند؛ اما نه برای ناپدید شدن، که برای ورود به فاز خطرناکتری به نام میکروپلاستیک. این ذرات ریزتر از دانههای شن، وارد کانالهای آبهای سطحی میشوند، به خاک نفوذ میکنند، در هوا معلق میمانند و سر از سفره غذایی ما در میآورند. میکروپلاستیکها نه تنها از فیلترهای طبیعی زمین عبور میکنند، بلکه از سد دفاعی بدنمان نیز میگذرند و وارد خون، ریه و کبد می شوند. آنچه امروز در خیابان به جای میگذاریم، فردا درون ما جای میگیرد.
در چنین شرایطی، میتوان با رفتاری آگاهانه، این چالش را به فرصتی برای نمایش بلوغ فرهنگی تبدیل کرد. مسئولیتپذیری در همین گامهای کوچک نهفته است؛ همراه داشتن لیوان شخصی یا قمقمه آب و نگه داشتن زباله تا رسیدن به نخستین مخزن جمعآوری، نشانهای از یک شهروندِ مسئول است.
فرهنگ شهروندی، نه در شعارهای بزرگ، که در همین انتخابهای ساده و روزمره متبلور میشود. همانگونه که حضور ما نمادی از همبستگی است، حفظ پاکیزگی محیط نیز نمادی از بلوغ اجتماعی ماست.
اگر برای ایران عزیزمان گردهم میآییم، شایسته است تصویری که از خود بر جای میگذاریم، فراتر از طنین صدایمان باشد. عشق به میهن زمانی به کمال میرسد که پس از پایان هر حضور، شهر نه با تلی از پسماند، که با نشانه ای از احترام به استقبال فردا برود. بیایید نشان دهیم که ما نه تنها حامیان وطن، بلکه نگهبانان پاکیزگی و سلامت محیطزیست آن نیز هستیم.










