کارت‌های گرافیک AMD Radeon اکنون با انتشار نسخه ششم ابزار ZLUDA از فناوری PhysX انویدیا پشتیبانی می‌کنند؛ اتفاقی که باعث افزایش چشمگیر عملکرد در بازی‌های مبتنی بر PhysX می‌شود و دیگر برای اجرای آن‌ها نیازی به یک کارت گرافیک مجزای انویدیا نیست.

پروژه ZLUDA، یک کتابخانه متن‌باز است که به‌دلیل آوردن پشتیبانی از NVIDIA CUDA به پردازنده‌های گرافیکی سایر شرکت‌ها (غیر از انویدیا) حسابی خبرساز شده بود. تیم پشتیبان این کتابخانه سخت در تلاش برای افزودن قابلیت‌های جدید بوده‌اند، اما به دلیل عدم رعایت برخی شرایط حقوقی انویدیا، با محدودیت‌ها و برخوردهایی مواجه شدند. به همین دلیل، این تیم دیگر هیچ‌گونه حمایت مالی و تجاری دریافت نمی‌کند. بااین‌حال، توسعه‌دهنده این ابزار قصد دارد توسعه آن را به عنوان یک «پروژه آخر هفته‌ای» ادامه دهد و درحال‌حاضر تمرکز خود را روی بهبود پشتیبانی از Windows ML، تکسچرها (Textures) و البته PhysX گذاشته است.

با توجه به قیمت سرسام‌آور قطعات کامپیوتری در این روزها، بسیاری از کاربران به سمت تجربه دوباره بازی‌های کلاسیک سوق پیدا کرده‌اند و ابزار ZLUDA دقیقاً همین‌جا به کمک گیمرها می‌آید. نسخه جدید، پشتیبانی از PhysX ۳۲ بیتی را (از طریق یک درخواست ادغام یا PR قدیمی به شماره 651 که البته هنوز کاملاً نهایی نشده) به کارت‌های گرافیک فاقد این فناوری اضافه می‌کند. این یعنی در بازی‌های قدیمی‌تری که به فناوری PhysX وابسته‌اند، می‌توانید با یک کارت گرافیک AMD به نرخ فریم بسیار بالاتری دست پیدا کنید. همچنین برای اولین بار، دارندگان کارت‌های AMD می‌توانند از جلوه‌های بصری پیشرفته این بازی‌ها نظیر تخریب‌پذیری پرجزئیات و افکت‌های طبیعی شعله‌های آتش لذت ببرند.

افزایش ۳ برابری فریم‌ریت در بازی‌ها بدون نیاز به کارت گرافیک دوم

در ادامه عمکلرد این ابزار را در بازی مافیا ۲ مشاهده خواهید کرد.

Mafia II (قبل از فعال‌سازی ZLUDA PhysX):

Mafia II (بعد از فعال‌سازی ZLUDA PhysX):

به لطف این پشتیبانی جدید، گرافیک‌های AMD Radeon عملکرد خیره‌کننده‌ای از خود نشان می‌دهند. برای مثال، بازی Mafia II روی یک سیستم با کارت گرافیک رادئون بدون استفاده از ZLUDA تنها ۲۶.۲ فریم‌برثانیه خروجی می‌داد، اما با فعال‌سازی ZLUDA PhysX این رقم به ۸۰.۲ فریم‌برثانیه رسید. این یعنی یک جهش ۳ برابری در عملکرد که باعث می‌شود بازی‌های کلاسیک PhysX روی سخت‌افزارهای غیر انویدیا نه تنها اجرا شوند، بلکه کاملاً روان باشند.

جالب است بدانید که خود انویدیا پشتیبانی از کودا ۳۲ بیتی را در جدیدترین معماری خود یعنی کارت‌های گرافیک Blackwell حذف کرده بود، اما بعداً آن را برای برخی عناوین خاص دوباره فعال کرد. باید دید آیا معماری بلک‌ول هم با استفاده از ZLUDA v6 می‌تواند چنین افزایش عملکردی را تجربه کند یا خیر. تا پیش از این، تنها راهکار برای اجرای روان بازی‌های PhysX روی سیستم‌های غیر انویدیا، نصب کارت گرافیک دوم (مختص انویدیا) صرفاً برای پردازش‌های PhysX / CUDA 32-bit بود که اگرچه عملکرد را به شدت بالا می‌برد، اما راهکاری بسیار پرهزینه به شمار می‌رفت.

البته باید اشاره کرد که بهینه‌سازی‌ها در ابزار ZLUDA هنوز کامل نیستند. طبق گزارش‌ها، کاربران ممکن است با برخی باگ‌های گرافیکی در شبیه‌سازی مایعات مواجه شوند و بارگذاری این ابزار در بازی‌های پلتفرم استیم نیز درحال‌حاضر چندان بی‌نقص نیست. اما از آنجایی که ZLUDA یک پروژه متن‌باز است، هر کسی می‌تواند کدهای آن را ویرایش و روی بازی‌های مختلف آزمایش کند.

پشتیبانی از Windows ML و تکسچرها

تا پیش از این، تمرکز اصلی ZLUDA روی سیستم‌عامل لینوکس بود، اما توسعه‌دهنده اکنون قصد دارد عملکرد آن را در ویندوز نیز بهینه‌تر کند. هدف جدید این است که ZLUDA کاربرپسندتر شود و به‌عنوان مثال، در زمان نصب ROCm به کاربر اطلاع دهد که دقیقاً چه کتابخانه‌ای در سیستمش ناقص است.

علاوه‌براین، با رفع باگ‌های کامپایلر و ارتقای کتابخانه‌های پردازشی، پشتیبانی از یادگیری ماشین (ML) نیز بهبود یافته است. در نهایت، پشتیبانی از بافت‌ها (Texture Support) نیز به این مجموعه اضافه شده که هماهنگی بسیار خوبی با پردازش‌های PhysX و نرم‌افزار Blender دارد.

توسعه‌دهنده ZLUDA در پایان اشاره کرده است که روند کار روی این پروژه در آینده کندتر خواهد شد، اما متوقف نمی‌شود. نسخه‌های جدید این پروژه متن‌باز همچنان عرضه خواهند شد، هرچند فاصله زمانی بین انتشار آن‌ها بسیار بیشتر از قبل خواهد بود. انتظار می‌رود در آپدیت‌های آینده شاهد پایداری و پشتیبانی بهتری باشیم.