همشهریآنلاین - پروانه بندپی: خیلیها سرماخوردگی را بیماری روزهای سرد سال میدانند و برای همین وقتی در تابستان دچار علائم سرماخوردگی میشوند، تعجب میکنند و برایشان باورکردنی نیست. اما آمار مراجعه به پزشکان در تابستان نشان میدهد ویروسهای تنفسی در این فصل هم از گردش بازنمیایستند. از طرف دیگر، خیلیها تصور میکنند باد سرد کولر میتواند آنها را دچار سرماخوردگی کند اما متخصصان میگویند واقعیت ماجرا با آنچه عامه مردم تصور میکنند، تفاوت دارد.
باد کولر میتواند باعث سرماخوردگی بشود؟
دکتر شاهین قاسمی، متخصص بیماریهای عفونی و گرمسیری در این رابطه به همشهریآنلاین میگوید: «سرماخوردگی از نظر علمی، همان عفونت ویروسی دستگاه تنفسی فوقانی است که در تابستان هم رخ میدهد. ویروسهایی مثل راینوویروسها در این فصل میتوانند باعث بیماری شوند. بنابراین گرمای هوا به معنای توقف گردش ویروسها نیست و تماس نزدیک با فرد بیمار، همچنان مهمترین راه انتقال بیماری محسوب میشود.»
قاسمی درباره این باور رایج که باد سرد کولر یا گرم و سرد شدن بدن فرد در تابستان میتواند باعث سرماخوردگی فرد شود، توضیح میدهد: «این تصور کاملاً نادرست و از نظر علمی مردود است. عامل سرماخوردگی ویروسها هستند که شایعترین آنها راینوویروس نام دارند. همانطور که کرونا و آنفلوآنزا هم بیماریهای ویروسیاند، سرماخوردگی هم توسط ویروس ایجاد میشود، اما چون معمولاً بیماری خفیفی است و افراد بدون درمان خاصی بهبود پیدا میکنند، اغلب مردم، اسم ویروسهای عامل آن را نمیشناسند.»
این متخصص بیماریهای عفونی درباره سرماخوردگی ناشی از تماس با باد سرد یا باد کولر این طور توضیح میدهد: «خود هوای سرد یا کولر ویروس تولید نمیکند و به تنهایی باعث سرماخوردگی نمیشود. درواقع تغییر ناگهانی دما، خشکی هوای ناشی از کولرهای گازی و خشک شدن مخاط بینی و گلو است که میتواند توان دفاعی طبیعی دستگاه تنفسی را کاهش دهد و اگر فرد در معرض ویروس قرار گیرد یا اگر ویروس از قبل وجود داشته باشد، احتمال ابتلای او بیشتر میشود. بنابراین اختلاف زیاد دمای محیط بیرون و فضای داخلی ساختمانها بهتر است تا حد امکان کاهش پیدا کند.»
وقتی آلرژی و سرماخوردگی اشتباه گرفته میشوند
قاسمی به این موضوع مهم هم اشاره میکند که گاهی سرماخوردگی و آلرژی به دلیل شباهت علائمشان اشتباه گرفته میشوند: «افرادی که دچار آلرژی یا حساسیت هستند، ممکن است علائمی مانند عطسه و آبریزش بینی داشته باشند که شبیه سرماخوردگی است، اما تفاوت مهم این دو در این است که سرماخوردگی معمولاً با تب و بدندرد همراه است اما آلرژی این دو علامت را ندارد.»
این متخصص بیماریهای عفونی درباره ارتباط باد کولرهای آبی و تشدید آلرژی توضیح میدهد: «باد کولر میتواند ذرات بسیار ریز معلق یا همان میکروآئروسلها را که از پوشال یا فیلتر کولر وارد هوا میشوند، جابهجا کند و از طریق بینی و دهان وارد بدن کند. اگر فرد به این ذرات حساسیت داشته باشد، ممکن است علائم آلرژی مثل عطسه و آبریزش در او بروز کند و فکر کند که سرما خورده است، اما این وضعیت هیچ ارتباطی با سرماخوردگی ندارد. خوابیدن مستقیم مقابل باد کولر به دلیل احتمال تشدید علائم آلرژی درست نیست و توصیه نمیشود اما هیچ ارتباطی با بحث سرماخوردگی ندارد.»
او در پاسخ به این سوال که پس چرا بعضی از افراد بعد از قرار گرفتن زیر باد سرد کولر احساس میکنند سرما خوردهاند، میگوید: «هیچ ارتباط علمی میان باد کولر و ابتلا به سرماخوردگی وجود ندارد. ویروسهای سرماخوردگی یا کرونا در باد کولر وجود ندارند که از این طریق منتقل شوند. راه انتقال این ویروسها، تماس با فرد آلوده و انتقال از فردی به فرد دیگر است.»
بیشتر بخوانید؛
این ویروس تابستان و زمستان ندارد
قاسمی میگوید: ویروس سرماخوردگی در همه فصلها در گردشاند و زمستان و تابستان ندارد. هرچند نوع ویروسهای غالب در فصلهای مختلف میتواند متفاوت باشد. او ادامه میدهد: علت این که شیوع سرماخوردگی در پاییز و زمستان بیشتر است، این است که دمای مناسب برای رشد بسیاری از ویروسهای سرماخوردگی حدود ۳۲ درجه سانتیگراد است و به همین دلیل در فصلهای سرد، شرایط برای تکثیر آنها مناسبتر است. از طرف دیگر، در زمستان افراد بیشتر در فضاهای بسته و در فاصله نزدیک به یکدیگر قرار میگیرند. در چنین شرایطی اگر فردی بیمار باشد و سرفه یا عطسه کند، ویروس به راحتی به افراد دیگر منتقل میشود.»
این پزشک تأکید میکند: «اینکه در تابستان هم افراد دچار سرماخوردگی میشوند، کاملاً طبیعی است و به این معنا نیست که ویروسها فقط در زمستان وجود دارند. ویروسهای تنفسی در تمام طول سال در گردش هستند، اما به دلیل شرایط محیطی و تجمع تنگاتنگ و بیشتر افراد در فصلهای سرد، میزان انتقال آنها در زمستان افزایش پیدا میکند. بنابراین هیچ ارتباط مستقیمی میان وزش باد کولر و ابتلا به سرماخوردگی وجود ندارد.»
چه زمانی باید به پزشک مراجعه کنیم؟
علائم اصلی معمولاً تفاوت چشمگیری با سرماخوردگی زمستانی ندارد و شامل گلودرد، آبریزش بینی، گرفتگی بینی، عطسه، سرفه، احساس خستگی و گاهی تب خفیف است. متخصصان میگویند درمان سرماخوردگی تابستانی، تفاوت خاصی با سرماخوردگی در فصلهای دیگر ندارد و استراحت کافی، مصرف مایعات، تغذیه مناسب و استفاده از داروهایی مثل استامینوفن و دیفنهیدرامین معمولاً کافی است. اما اگر تب فرد بالا باشد یا بیش از چند روز ادامه پیدا کند، یا تنگی نفس ایجاد شود، سرفه شدید و مداوم یا درد قفسه سینه بروز کند، یا اگر فرد سالمند، باردار یا مبتلا به بیماریهای زمینهای باشد، مراجعه به پزشک نباید به تأخیر بیفتد.
