به گزارش خبرگزاری صدا و سیما؛ بر اساس روزشمار هفته سلامت مردان ایرانی، عنوان «سلامت مردان و رعایت ایمنی در محیط کار» در این روزشمار تعیین شده است.

ایمنی در محیط کار به مجموعه مواجهات زیان‌آور شغلی اطلاق می‌شود که می‌تواند در کنار عواملی همچون کم‌تحرکی، تغذیه نامناسب و مصرف دخانیات، سلامت و حتی حیات مردان را تهدید کند.

عوامل زیان‌آور محیط کار

محسن فرهادی رئیس مرکز سلامت محیط و کار وزارت بهداشت، از اجرای برنامه های گسترده این مرکز برای ارتقای سلامت شاغلان، به ویژه مردان، خبر داد و گفت: مرکز سلامت محیط و کار به صورت مستقیم و غیرمستقیم خدمات متعددی در حوزه سلامت مردان ارائه می دهد که بخش مهمی از آن جامعه کارگری را دربر می گیرد. هرچند زنان شاغل نیز مشمول این برنامه ها هستند، اما با توجه به ترکیب جمعیتی نیروی کار، تمرکز ویژه ای بر سلامت مردان وجود دارد.

وی با اشاره به انجام معاینات بدو استخدام و معاینات دوره ای افزود: سلامت کارگرانی که در شرایط خاص یا در معرض آلاینده ها فعالیت می کنند، به طور منظم پایش می شود. همچنین بازرسان و کارشناسان بهداشت حرفه ای با مراجعه به کارگاه ها و واحدهای صنعتی، عوامل زیان آور محیط کار را شناسایی و کنترل می کنند.

فرهادی ادامه داد: در مشاغلی که با مخاطراتی مانند صدای زیاد، نور نامناسب یا امواج الکترومغناطیسی همراه هستند، به کارفرمایان مشاوره داده می شود تا تجهیزات حفاظتی مناسب مانند گوشی های محافظ صدا، عینک های ایمنی و سایر وسایل لازم را تأمین کنند. در صورت عدم رعایت استانداردها، حتی امکان معرفی واحد متخلف به مراجع قضایی نیز وجود دارد.

رئیس مرکز سلامت محیط و کار با بیان اینکه بین ۳۰ تا ۳۶ میلیون نفر در کشور شاغل هستند، گفت: این افراد در بخش های مختلف از جمله واحدهای صنفی، خدماتی مانند رستوران ها و هتل ها و همچنین صنایع گوناگون فعالیت دارند و همگی تحت پوشش برنامه های سلامت شغلی قرار می گیرند.

کارشناسان حوزه سلامت، عوامل خطر در محیط‌های شغلی را در چهار گروه اصلی دسته‌بندی می‌کنند: عوامل فیزیکی مانند صدا و ارتعاش؛ شیمیایی نظیر گردوغبار‌های زیان‌آور از جمله سیلیس، عوامل ارگونومیک همچون وضعیت نامناسب بدن هنگام کار و عوامل بیولوژیک از جمله مواجهات شغلی با ویروس‌ها.

این عوامل می‌توانند منجر به بروز بیماری‌های متعددی از جمله افت شنوایی، آسیب‌های چشمی، بیماری‌های قلبی و عروقی، ریوی، کلیوی، کبدی و عصبی، انواع سرطان‌ها، اختلالات عضلانی–اسکلتی، سوختگی، آسیب دیسک‌های بین‌مهره‌ای، کمردرد، درد گردن و شانه، آرتروز زانو، سندرم تونل کارپال، مشکلات گوارشی و اختلالات باروری شوند. همچنین حوادث شغلی از دیگر پیامد‌های بی‌توجهی به اصول ایمنی در محیط کار به شمار می‌روند.

در این میان، کمردرد از شایع‌ترین مشکلات شغلی در میان کارکنان، به‌ویژه کارمندان اداری است که عمدتاً ناشی از نشستن طولانی‌مدت و وضعیت نادرست بدن هنگام کار است.

توصیه‌های پیشگیرانه برای مردان شاغل

متخصصان برای پیشگیری از آسیب‌های شغلی و حفظ سلامت جسمی و روانی مردان شاغل، رعایت نکات زیر را توصیه می‌کنند:

استفاده از روش صحیح بلند کردن اجسام سنگین؛ باز کردن پا‌ها به اندازه عرض شانه، قرار دادن بار بین پاها، خم کردن زانو‌ها و صاف نگه داشتن ستون فقرات خودداری از بلند کردن یا پایین آوردن بار در مقابل زانو برای پیشگیری از کمردرد، 
اختصاص ۱۰ دقیقه استراحت پس از هر یک ساعت کار و انجام نرمش‌های سبک برای رفع خستگی عضلات ، داشتن خواب کافی و منظم به منظور جلوگیری از خستگی مزمن و کاهش تمرکز، مدیریت استرس از طریق تمرین‌های آرام‌سازی، تنفس عمیق و ایجاد تعادل بین کار و زندگی، انجام ورزش منظم برای تقویت عضلات مرکزی بدن و پیشگیری از آسیب‌های اسکلتی–عضلانی، پرهیز از مصرف دخانیات، الکل و مواد مخدر، مراجعه منظم به مراکز خدمات جامع سلامت برای انجام مراقبت‌های دوره‌ای ، افزایش آگاهی درباره خطرات محیط کار و شیوه‌های پیشگیری از آنها، استراحت دادن به چشم‌ها هنگام کار با رایانه؛ بستن چشم‌ها به مدت ۱۰ تا ۱۵ ثانیه پس از هر ۲۰ تا ۳۰ دقیقه و نگاه کردن به نقطه‌ای دور، برخاستن از صندلی و راه رفتن کوتاه‌مدت پس از هر ۲۰ تا ۳۰ دقیقه نشستن در مشاغل اداری.

ضرورت توجه به ایمنی در رانندگی

کارشناسان همچنین تأکید می‌کنند که حوادث رانندگی سهم قابل توجهی در تحمیل خسارت‌های فردی و اجتماعی دارند. تلفات انسانی و معلولیت‌های ناشی از تصادفات، علاوه بر آسیب‌های روحی و اقتصادی به خانواده‌ها، هزینه‌های سنگینی را به جامعه تحمیل می‌کند. از این رو، رعایت اصول ایمنی در رانندگی و اتخاذ تدابیر پیشگیرانه برای کاهش این حوادث، امری ضروری و اجتناب‌ناپذیر است.

رئیس مرکز سلامت محیط و کار وزارت بهداشت همچنین از توجه ویژه به سلامت رانندگان حرفه ای خبر داد و افزود: رانندگان کامیون، اتوبوس و تاکسی علاوه بر معاینات عمومی شغلی، تحت معاینات اختصاصی نیز قرار می گیرند. با توجه به اینکه اکثریت این گروه را مردان تشکیل می دهند، این موضوع نیز در چارچوب برنامه های سلامت مردان تعریف می شود.

فرهادی تأکید کرد: مجموعه اقدامات حوزه بهداشت محیط و بهداشت حرفه ای، علاوه بر عموم مردم، به طور مشخص سلامت شاغلان و به ویژه مردان را تحت پوشش قرار می دهد.

رئیس مرکز سلامت محیط و کار وزارت بهداشت در خصوص حذف کارت معاینه بهداشتی از تمدید پروانه کسب، گفت: دریافت کارت بهداشت برای افرادی که به طور مستقیم یا غیرمستقیم با مواد غذایی سر و کار دارند همچنان الزامی است و این الزام حذف نشده است.

وی توضیح داد: بر اساس مصوبه هیئت مقررات زدایی و با موافقت وزارت بهداشت، شرط ارائه کارت بهداشت برای تمدید پروانه کسب برداشته شده تا فرآیند اداری تسهیل و بهبود فضای کسب و کار محقق شود. این تصمیم صرفاً جنبه اداری دارد و به معنای حذف الزام کارت بهداشت نیست.

فرهادی تأکید کرد: فعالان حوزه مواد غذایی در زمان اشتغال همچنان موظف به دریافت کارت بهداشت از مراکز مربوطه هستند و این موضوع در بازرسی های دوره ای مورد نظارت قرار می گیرد.