اختلافنظر میان «سم آلتمن»، مدیرعامل OpenAI و «ایلان ماسک»، مدیرعامل اسپیس ایکس، وارد فاز جدیدی شده است. ماسک اخیراً به ساخت دیتاسنتر در مدار زمین اشاره کرده بود و اکنون مدیرعامل OpenAI این ایده را حداقل در شرایط فعلی، یک فانتزی خندهدار توصیف کرده است.
براساس گزارش اینسایدر، سم آلتمن در جریان یک مصاحبه زنده در دهلی نو، در پاسخ به سؤالی درباره دیتاسنترهای مداری با خنده گفت:
«صادقانه بگویم، با توجه به چشمانداز و تکنولوژی فعلی، ایده قرار دادن دیتاسنترها در فضا مضحک است.»
او اعتقاد دارد که هرچند این ایده ممکن است روزی منطقی به نظر برسد، اما درحالحاضر موانع بزرگی سر راه آن قرار دارد. آلتمن به هزینههای سرسامآور پرتاب و دشواریهای لجستیکی (مانند تعمیر تراشه کامپیوتری در فضا) اشاره کرد و افزود:
«ما هنوز به آن نقطه نرسیدهایم. فضا برای خیلی چیزها عالی است، اما دیتاسنترهای فضایی چیزی نیستند که در این دهه، در مقیاس بزرگ اهمیتی داشته باشند.»
در مقابل، ایلان ماسک طبق معمول نگاهی فراتر از مرزهای زمین دارد. درحالیکه غولهای فناوری میلیاردها دلار صرف ساخت دیتاسنتر روی زمین میکنند، ماسک در جلسات داخلی شرکت xAI تأیید کرده که دیتاسنترهای مداری هدف بعدی او هستند.
در این طرح، شرکت اسپیس ایکس منظومهای شامل یک میلیون ماهواره را که به عنوان دیتاسنتر عمل میکنند به مدار زمین پرتاب میکند. ماسک همچنین اعلام کرده که تصاحب xAI توسط اسپیس ایکس، سرعت پیادهسازی این دیتاسنترهای فضایی را افزایش میدهد.
علیرغم شک و تردیدهای آلتمن، گوگل نیز در این مسیر گام برداشته است. این شرکت در نوامبر ۲۰۲۵ از پروژه Suncatcher پردهبرداری کرد. «ساندار پیچای»، مدیرعامل گوگل، در آن زمان اعلام کرد که این شرکت قصد دارد دیتاسنترهایی که با انرژی خورشیدی کار میکنند را تا سال ۲۰۲۷ در مدار زمین قرار دهد.
نیاز روزافزون مدلهای زبانی بزرگ (LLM) به پردازش، باعث شده دیتاسنترهای زمینی با چالشهای جدی مواجه شوند. از جمله این مشکلات میتوان به مصرف بیرویه آب برای خنکسازی سیستمها، فشار به شبکه برق که در برخی مناطق باعث قطعی برق محلی شده است و اعتراضات مردمی در ایالتهایی مثل تگزاس و اوکلاهما اشاره کرد. معترضان به دلیل کاهش کیفیت زندگی و آلودگی، به شدت با ساخت دیتاسنترهای جدید مخالفت میکنند.
طبق گزارشها، تعداد دیتاسنترهای تأییدشده در آمریکا تا پایان سال ۲۰۲۴ به بیش از ۱۲۰۰ مورد رسیده که چهار برابر آمار سال ۲۰۱۰ است. به نظر میرسد همین فشارها، ایلان ماسک را به سمت آسمانها سوق داده است.
