با گسترش فعالیت پلتفرمهای حملونقل آنلاین، نحوه شناسایی درآمد، تخفیفها و مشوقها به یکی از عوامل تعیینکننده در ارزیابی واقعی عملکرد آنها تبدیل شده است. این گزارش به نقل از آژانس خبری نیروز و با اتکا به استانداردهای بینالمللی حسابداری (IFRS) نشان میدهد رشد سریع، بدون شفافیت مالی و پذیرش هزینههای واقعی، لزوماً به معنای پایداری مدل کسبوکار نیست.
در اکوسیستم نوین حملونقل آنلاین، رشد میتواند با تزریق منابع مالی، تخفیفهای گسترده و مشوقهای سنگین بهسرعت رقم بخورد، اما تجربه بازار نشان میدهد آنچه بقای یک پلتفرم را تضمین میکند، نه سرعت توسعه بلکه شناسایی و پذیرش واقعی هزینههای رشد است. رشد پایدار مستلزم شفافیت در ثبت هزینهها، سرمایهگذاری مستمر در زیرساختها و پذیرش زیانهای مقطعی است، نه پنهانسازی آنها در روایتهای مالی.
با پررنگتر شدن نقش پلتفرمهای تاکسی اینترنتی در اقتصاد دیجیتال، صورتهای مالی به مرجع اصلی تحلیل عملکرد برای سرمایهگذاران، رسانهها و نهادهای ناظر تبدیل شدهاند. با این حال، افزایش تعداد سفرها یا رشد ظاهری درآمد، بدون درک منطق شناسایی درآمد و هزینهها، تصویر دقیقی از عملکرد اقتصادی ارائه نمیدهد. در بسیاری از موارد، تفاوت واقعی میان شرکتها در منطق حسابداری پشت اعداد نهفته است، نه در خود ارقام.
استاندارد IFRS 15 تأکید میکند پلتفرمها باید نقش خود در زنجیره ارزش را مشخص کنند، اینکه ارائهدهنده اصلی خدمت هستند یا صرفاً واسطه میان راننده و مسافر. این موضوع تعیین میکند درآمد بهصورت ناخالص یا خالص شناسایی شود، تخفیفها بهعنوان کاهنده درآمد یا هزینه بازاریابی ثبت شوند و برخی پرداختها امکان سرمایهای شدن داشته باشند یا خیر. بدون این چارچوب، مقایسه عملکرد مالی شرکتها عملاً فاقد معناست.
در همین راستا، مؤسسات بینالمللی حسابرسی از جمله KPMG، نحوه شناسایی درآمد و هزینهها در پلتفرمهای حملونقل آنلاین خاورمیانه را بر اساس استانداردهای IFRS بررسی کردهاند. این بررسیها نشان میدهد پلتفرمهایی که نقش واسطه دارند، باید درآمد خود را بهصورت خالص و بر مبنای کمیسیون شناسایی کنند، حتی اگر این رویکرد به کاهش رقم درآمد گزارششده منجر شود.
بر اساس استانداردهای حسابداری، مشوقهای پرداختی به رانندگان که منجر به ایجاد کالا یا خدمت مشخصی نمیشود، باید بهعنوان هزینه دوره شناسایی شود و قابلیت سرمایهای شدن ندارد. همچنین در مورد تخفیفها و مشوقهای مسافران، اگر راننده از تخفیف آگاه باشد، این مبلغ کاهنده درآمد محسوب میشود و در غیر این صورت بهعنوان هزینه بازاریابی ثبت خواهد شد.
کارشناسان معتقدند زمانی که مشوقها و تخفیفها مطابق با استانداردهای حسابداری شناسایی شوند، صورتهای مالی به مبنایی قابل اتکا برای تحلیل عملکرد تبدیل میشوند. نبود شفافیت در این زمینه میتواند رقابت را از مسیر بهرهوری عملیاتی خارج کرده و تصویری غیرواقعی از سودآوری یا رشد شرکتها ارائه دهد، موضوعی که در بسیاری از کشورها مورد توجه نهادهای ناظر قرار گرفته است.
با بلوغ صنعت حملونقل آنلاین، پرسش اصلی دیگر این نیست که کدام پلتفرم سریعتر رشد کرده، بلکه این است که کدامیک هزینههای واقعی رشد را شفاف و بهموقع گزارش میکند. پلتفرمهایی که این هزینهها را پنهان نمیکنند، هرچند ممکن است در کوتاهمدت سودآور به نظر نرسند، اما تصویری دقیقتر و قابل اتکاتر از پایداری مدل کسبوکار خود ارائه میدهند.
