محمد علیزادهفرد کارگردان فیلم سینمایی «حاشیه» که با این اثر، اولین فیلم سینمایی بلند خود را ساخته است، درباره ایده این فیلم و پرداختش توضیح داد: ایده اولیه «حاشیه» متعلق به سال ۱۳۹۸ است که برای بار اول تصمیم گرفتم فیلمنامه بلندی بنویسم و کاری را شروع کنم؛ این ایده با دغدغه معضل اجتماعی حاشیهنشینی شکل گرفته است. معضل حاشیهنشینی یکی از معضلات جدی محسوب میشود و این معضل تبعاتی در مسائل فرهنگی و اجتماعی ایجاد میکند که آسیبهای گستردهای را در بر میگیرد. دوست داشتم در این زمینه کار کنم و چند باری هم برای ساختش، خیز برداشتم که با مشکلات متعددی از جمله صادر نشدن مجوز ساخت مواجه شدیم که در نهایت در سال ۱۴۰۴ توانستیم مجوز ساخت بگیریم و از موانع ساخت عبور و کار را شروع کنیم.
نمیخواستم از حاشیهنشینی روایت تلخ و سیاه بسازم
ایشان تصریح کرد: اتفاقی که افتاد این بود که طی این سالها، شکاف طبقاتی کم که نشد بلکه بیشتر هم شد و همین سبب شد «حاشیهنشینی» بیشتر برای همگان ملموس شود و الان به شکلی شده که خیلی از مردم که در طبقه متوسط هستند نیز به واسطه حادثه یا اتفاقی پیش بینی نشده به ناگهان طبقه اجتماعیشان تغییر می کند و مجبور میشوند به حاشیهنشینی رایشان بیاورند.
علیزادهفرد بیان کرد: در این فیلم سعی کردم به بخشی از اتفاقاتی که در حاشیه رخ میدهد از منظر نگاه خانوادهای که عضایشان از طبقه متوسط جامعه است و به واسطه یک اتفاق، مجبور به زندگی در حاشیه شهر میشوند، بپردازم. البته هدفم، پرهیز از ارائه صرفا تلخی و سیاهی از این پدیده بوده است.
«حاشیه» روایت امید در دل تلخی است
ایشان که پیش از این سیمرغ چهل و دومین جشنواره فیلم فجر را برای فیلم کوتاه داستانی «شریف» دریافت کرده است، درباره تفاوت نگاهش از سینمای کوتاه به بلند، گفت: نگاه فیلمسازان در فیلم کوتاه و بلند خیلی تفاوتی ندارد و قطعاً در سینما به دنبال تعریف کردن داستانی جذاب بودم و معما همیشه برایم از جذابیت برخوردار است چه در «حاشیه» چه در فیلم کوتاه «شریف» چه در فیلم ویدئویی «تروا»؛ چراکه آن چیزی که هسته مرکزی قصه را تشکیل داده، معمایی است که ایجاد میشود و شخصیتهای فیلم درصدد حل آن بر میآیند. این موضوع، در درگیر کردن مخاطب به من کمک میکند.
«حاشیه» تصویری از شکاف رو به افزایش بین طبقات اجتماعی است
این کارگردان جوان در مورد چالشهایی که در «حاشیه» با آنها مواجه بوده، توضیح داد: همان اتفاقات معمول همه پروژه ها در پیش تولید، تولید و حتی قبلش و همه چالشهایی که برای فیلمسازان وجود دارد، برای من هم وجود داشت اما خداراشکر حضور یک تیم همراه که اکثراً از تولید فیلم کوتاه دوست و همراهم بودند، سبب شد که فضایی دوستانه حاکم باشد و همه آنها، تمام تلاش خود را برای پروژه انجام دادند و همین موضوع سبب شد فضای تولید و پیش تولید با چالش کمتری روبه رو شود و فضای متفاوتی را در پشت صحنه تجربه کردیم که در فرآیند ساخت فیلم هم خیلی کمک کرد.
ایشان درباره ساخت موسیقی فیلم که برعهده فرید سعادتمند است، بیان کرد: با فرید سعادتمند در پروژه بلند «تروا» همکاری داشتم و در «حاشیه» توفیق شد مجدد با هم کار کنیم. معمولا سعی می کنم نمونه های فضای موسیقایی را که در ذهن دارم، از موسیقی جهان پیدا کنم و با طراح موسیقی بشنویم تا به یک نقطه مشترک برسیم؛ در «حاشیه» نیز چنین پروسهای را طی کردیم و در مورد نمونههایی که میشود به آنها ارجاع داد، صحبت کردیم و چند مدل اتود زده شد تا به خروجی مطلوب نهایی رسیدیم که این خروجی به ذهنیت من خیلی نزدیک است.
ترکیب جسورانه بازیگران برای یک فیلم اجتماعی
کارگردان و نویسنده «حاشیه» در مورد ترکیب بازیگران از مهران احمدی و هادی کاظمی تا محمود نظرعلیان، نیز گفت: توانمندی مهران احمدی هم در کارهای جدی و هم کمدی، دیده شده و جزء انتخابهای اول من بود و خوشبختانه در فیلم حضور پیدا کرد. بر حضور هادی کاظمی بسیار مصّر بودم چراکه افرادی که نقش کمدی ایفا میکنند و نبض مخاطب را در کمدی به دست بگیرند، از پس نقشهای جدی هم خیلی خوب بر میآیند؛ به نظر من هادی کاظمی نیز یکی از همین پتانسیلهایی است که با کمدی شناخته شد و در فضای سینمای جدی نیز درخشیده است. در «حاشیه» هر چه در کار جلوتر رفتیم، دغدغه مند بودن هادی کاظمی بیشتر مشهود میشد و خروجی هم آن چیزی بود که من از آن راضی هستم.
ایشان درباره حضور کمال تبریزی به عنوان مشاور کارگردان توضیح داد: هر فیلمسازی که بخواهد فیلم اولش را بسازد، باید از حضور یک کارگردان باسابقه در کارش بهره بگیرد که اکثراً فقط اسمشان پای کار قرار دارد اما در مورد کمال تبریزی اصلاً اینگونه نبود و تجربه او بسیار در کار به من کمک کرد. در بازنویسی نهایی لطف کرد و مفصل صحبت و تغییراتی ایجاد کردیم و در مسیر ساخت نیز استوری بوردهایی که داشتیم و دکوپاژها را با آقای تبریزی چک میکردم. ایشان در فرآیند تدوین نیز در کنارمان بود؛ یعنی از صفر تا صد دلسوزانه کنار ما بود. من هم تلاشم بر این بود که از حضور این کارگردان باسابقه بهره کافی را ببرم.
علیزادهفرد در پایان تفاوت کار در سینمای بلند و کوتاه را در مدل روایت و میزان امکانات این ۲ مدیوم دانست و درباره اینکه فیلم «حاشیه» برای حضور در جشنواره فیلم فجر چه حرفی برای گفتن دارد، گفت: جشنواره فجر ویترین سینمای ایران است و قطعاً حضور در این رویداد تاثیر بهسزایی برای فیلمسازان دارد. حضور و دیده شدن برای همه مهم است و به همین دلیل، تلاشم بر این بوده که جذابیتهای سینمایی را رعایت کنم و اثری باشد که وقتی مخاطب با آن مواجه میشود، هم از لحاظ داستان و قصه و هم از نظر فضای بصری جذابیت داشته باشد و امیدوارم این اتفاق رقم بخورد.
