عصر ایران ؛ وحید رادمان - تصمیم منوچهر شاهسواری، دبیر چهل‌وچهارمین جشنواره فیلم فجر، برای حذف مراسم افتتاحیه را می‌توان یکی از تغییرات مثبت این دوره از جشنواره دانست.

 

فارغ از هر گونه حاشیه‌ای که وجود دارد این تصمیم نشان می‌دهد جشنواره قصد دارد به جای تأکید بر ظاهر و تشریفات، به کارکرد اصلی این رویداد توجه کند.

 

مراسم افتتاحیه جشنواره فیلم فجر در سال‌های اخیر، برای بسیاری از مخاطبان و حتی اهالی سینما جذابیت چندانی نداشت.

 

این مراسم معمولاً با هزینه‌های قابل توجه برگزار می‌شد، اما خروجی آن محدود به چند سخنرانی تکراری، برنامه‌هایی کم‌اثر و فضایی بود که نه هیجان آغاز یک جشنواره سینمایی را منتقل می‌کرد و نه تأثیر مشخصی بر کیفیت یا اعتبار جشنواره داشت. 

 

به همین دلیل، حذف چنین مراسمی را می‌توان پاسخی منطقی به انتقادهای جمع ‌شده طی سال‌های گذشته دانست.

 

از منظر اقتصادی، این تصمیم اهمیت بیشتری پیدا می‌کند. سینمای ایران امروز با مشکلات متعددی روبه‌روست؛ از دشواری‌های تولید و تأمین سرمایه گرفته تا کاهش مخاطب و فشارهای معیشتی بر بسیاری از فعالان این حوزه.

 

 

در چنین شرایطی، طبیعی است که انتظار برود منابع مالی جشنواره با دقت و اولویت‌بندی بیشتری هزینه شود. حذف مراسم افتتاحیه می‌تواند به آزاد شدن بخشی از بودجه منجر شود که امکان استفاده مؤثرتر از آن در بخش‌هایی مانند ارتقای کیفیت نمایش فیلم‌ها، بهبود شرایط سالن‌ها، یا حمایت از برنامه‌های تخصصی‌تر جشنواره وجود دارد.

 

از سوی دیگر، این تصمیم را می‌توان نشانه‌ای از تغییر نگاه به مفهوم «اعتبار» جشنواره دانست. اعتبار یک رویداد سینمایی، الزاماً با زرق‌وبرق مراسم و تشریفات رسمی سنجیده نمی‌شود.

 

آنچه جشنواره فیلم فجر را مهم می‌کند، کیفیت فیلم‌های حاضر، روند داوری، نظم اجرایی و تأثیری است که بر فضای کلی سینمای کشور می‌گذارد. اگر این عناصر تقویت شوند، حذف یک مراسم نمایشی نه تنها خللی ایجاد نمی‌کند، بلکه می‌تواند به تمرکز بیشتر جشنواره بر مأموریت اصلی خود کمک کند.

 

تجربه جشنواره‌های معتبر جهانی نیز نشان می‌دهد که بسیاری از آن‌ها به سمت ساده‌سازی ساختار خود حرکت کرده‌اند. در این رویدادها، تمرکز اصلی بر نمایش فیلم‌ها و گفت‌وگوی حرفه‌ای پیرامون آن‌هاست، نه بر مراسم‌های پرهزینه و کم‌اثر.

 

جشنواره فیلم فجر نیز اگر بخواهد همگام با تحولات جهانی سینما حرکت کند، ناگزیر است برخی سنت‌های جاافتاده اما ناکارآمد را مورد بازنگری قرار دهد.

 

نکته قابل توجه دیگر، تغییر سلیقه و انتظار مخاطبان است. مخاطب امروز، به‌ویژه نسل جوان‌تر، بیش از آنکه جذب مراسم رسمی و طولانی شود، به دنبال تجربه مستقیم فیلم‌ها، نشست‌های نقد و بررسی و ارتباط نزدیک‌تر با فیلم‌سازان است.

 

 

حذف مراسم افتتاحیه می‌تواند به معنای اختصاص زمان و انرژی بیشتر به چنین بخش‌هایی باشد؛ بخش‌هایی که به غنای واقعی جشنواره کمک می‌کنند.

 

البته طبیعی است که چنین تصمیمی با واکنش‌های متفاوتی روبه‌رو شود. برخی ممکن است حذف افتتاحیه را نشانه کم‌رنگ شدن جشنواره تلقی کنند یا آن را به عنوان فاصله گرفتن از سنت‌ها ببینند.

 

اما باید توجه داشت که حفظ سنت‌ها زمانی ارزشمند است که همچنان کارکرد داشته باشند. زمانی که یک بخش از جشنواره، بیش از آنکه مفید باشد، به عادتی تکراری و پرهزینه تبدیل شده، بازنگری در آن نه تنها قابل دفاع، بلکه ضروری است.

 

در مجموع، حذف مراسم افتتاحیه را می‌توان اقدامی سنجیده و متناسب با شرایط امروز سینمای ایران دانست. این تصمیم نشان می‌دهد که مدیریت جشنواره به جای تأکید بر ظواهر، به دنبال تقویت محتوا و کارآمدی است.

 

اگر این نگاه اصلاح‌گرانه در سایر بخش‌های جشنواره نیز ادامه پیدا کند، می‌توان امیدوار بود که جشنواره فیلم فجر بیش از گذشته به جایگاه واقعی خود به عنوان مهم‌ترین رویداد سینمایی کشور نزدیک شود؛ رویدادی که محور آن سینماست، نه حاشیه‌های پرزرق‌وبرق.