عصرایران ؛ رضا غبیشاوی - اقامتگاه سفیر فلسطین در تهران در ناآرامی های پنجشنبه و جمعه 18 و 19 دی ماه، مورد حمله قرار گرفت و آسیب هایی به آن وارد شد.
"سلام الزواوی" سفیر فلسطین در تهران به دنبال این اتقاق در بیانیه ای توضیحات و جزئیاتی درباره فعالیت سفارت و حادثه حمله به اقامتگاهش داد. به گفته او، در این حادثه، جمعی ضمن حمله به اقامتگاه و سر دادن شعارهایی، آسیب هایی به ساختمان خانه سفیر وارد کردند. به گفته سفیر فلسطین حتی به اقامتگاه شلیک نیز شده است و جای گلوله ها وجود دارد. در نهایت با مداخله نیروهای امنیتی و شلیک گاز اشک آور، حمله به اقامتگاه متوقف شد.
در این باره می توان به 5 نکته اشاره کرد.
آنچه روی داد اتفاق بی سابقه در ایران و کشورهای اسلامی است که سفارت فلسطین مورد حمله یا اعتراض قرار بگیرد.
اینکه در جریان اعتراض یا اغتشاش یا تجمع یا ناآرامی یا شورش یا براندازی یا هر چه که نامش باشد سفارت یا اقامتگاه سفیر فلسطین با تجمع اعتراض آمیز یا حمله روبه رو شود از اتفاقات عجیب و به شدت قابل توجه است. این برای نخستین بار است که چنین حادثه ای در یک کشور اسلامی روی می دهد.
اقامتگاه سفیر فلسطین در تهران
عجیب از این بابت که تاکنون در هیچ کشور اسلامی، چنین حادثه ای رخ نداده است که جمعی با هر عنوانی و با هر وضعیتی، جلوی سفارت یا اقامتگاه سفیر فلسطین تجمع اعتراض آمیز و منفی برگزار کنند. تاکنون هر چه بوده تجمع های مثبت یعنی در حمایت از آرمان و مبارزات مردم فلسطین علیه اشغال نظامی اسرائیل بوده است.
این در حالی است که حمایت از تلاش مردم فلسطین برای پایان دادن به اشغال خاکشان توسط اسرائیل، به فصل مشترک همه آزادیخواهان و صلح طلبان و حامیان زندگی در جهان فارغ از دین و مذهب و زبان و منطقه تبدیل شده است.
می توان به این نکته اشاره کرد دهه ها اطلاع رسانی یکطرفه، غیرحرفه ای و به صورت غرق آبی درباره فلسطین نه تنها باعث افزایش معلومات مردم ایران درباره فلسطین و افزایش هم احساسی با آنان نشده بلکه منجر به تقویت برخی خبرهای جعلی، اطلاعات نادرست و انگاره های ذهنی ناصحیح درباره فلسطین شده است.
همزمان تبلیغات نادرست درباره فلسطین و اسرائیل در شبکه های من و تو و ایران اینرنشنال، این فضا را گسترش داده است.
در ذهن ایرانی ها ، یک فلسطین واحد وجود دارد اما در واقعیت ما با جناح ها و گروه ها و بخش های مختلف و حتی متضاد در فلسطین روبه رو هستیم.
سفیر فلسطین درباره خود اینگونه گفته است: من سلام الزواوی سفیر دولت ملی فلسطین و نماینده سازمان آزادیبخش فلسطین، تنها نماینده مشروع ملت فلسطین هستم که ریاست آن را جناب رئیس محمود عباس برعهده دارند. من عضو هیچ گروهی ( فتح - حماس - جهاد ) نیستیم و کاملا مستقل هستم.
سفارت فلسطین در تهران در اختیار سفیر دولت فلسطین (تشکیلات خودگردان) است. مرکز دولت فلسطین/ تشکیلات خودگردان در شهر رام الله (منطقه کرانه باختری فلسطین) است و ریاست آن را محمود عباس برعهده دارد.
سلام الزواوی سفیر فلسطین در تهران (سمت راست)
دولت فلسطین (تشکیلات خودگردان) روابط خوبی با جمهوری اسلامی ایران ندارد و دو طرف بر سر موضوعات مختلفی دچار اختلاف هستند.
دولت ایران اسرائیل به رسمیت نمی شناسد و خواهان حذف و نابودی آن است اما دولت فلسطین در رام الله، اسرائیل را به عنوان دولت و کشور به رسمیت می شناسد و با آنها تعامل رسمی دارد.
هر دو خواهان پایان اشغال خاک فلسطین توسط ارتش اسرائیل هستند اما اختلاف بر سر مرزهای فلسطین است. هر دو علیه اسرائیل هستند.
دولت ایران معتقد است کل خاک سرزمین تاریخی فلسطین (از جمله شامل مناطق اسرائیل فعلی) باید به فلسطین بازگردد. به این معنی که اسرائیل دیگر نباید در مرزهای فعلی اش باقی بماند و وجود داشته باشد اما دولت فلسطین (تشکیلات خودگردان) مرزهای فلسطین را تنها در محدوده 1967 یعنی کرانه باختری، منطقه غزه و بخش شرقی شهر قدس یا اورشلیم می دانند.
دفتر ریاست دولت فلسطین (تشکیلات خودگردان) در شهر رام الله منطقه کرانه باختری
دولت ایران کل شهر قدس / اورشلیم را متعلق به فلسطین می داند اما دولت فلسطین (تشکیلات خودگردان) تنها نیمه شرقی شهر قدس یا اورشلیم را متعلق به خود و پایتخت آینده خود می داند.
راه حل دولت ایران برای مسئله فلسطین بر پایه همه پرسی از همه ساکنان اصلی و بومیان سرزمین تاریخی فلسطین از همه ادیان و مذاهب برای تعیین سرنوشت آینده این سرزمین است. ایران مبتکر این راه حل است و در جهان تنها ایرا از این راه حل حمایت می کند.
جزئیات این راه حل از زبان آیت الله خامنه ای، رهبری در سخنرانی عمومی در سال 97 این گونه است: "چند میلیون فلسطینی که در بیرون فلسطین زندگی می کنند، به فلسطین برگردند. مردم اصلی فلسطین - چه مسلمان، چه مسیحی، چه یهودی - رفراندوم کنند و تصمیم بگیرند که چه رژیمی بر کشورشان حاکم باشد...نظامی را که مطلوب این جمعیت است، سرِ کار بیاورند؛ بعد آن نظام تصمیم بگیرد با کسانی که در طول این چهل سال، چهل و پنج سال و پنجاه سال به فلسطین آمدهاند، چه کار کند. نگهشان دارد، برشان گرداند، در نقطه خاصی اسکان داده شوند؛ این دیگر با آن نظام حاکم بر فلسطین است؛ این راه حلِّ بحران است.»
جلسه محمود عباس رئیس دولت فلسطین (تشکیلات خودگردان) و سازمان آزادیبخش فلسطین (پی ال او) با مقامات عالی فلسطینی
اما راه حل دولت فلسطین (تشکیلات خودگردان)، راه حل "دو کشوری" است. یعنی دو کشور اسرائیل و فلسطین در کنار هم وجود داشته باشد. همه کشورهای جهان به جز اسرائیل و دولت ترامپ در امریکا از این راه حل حمایت می کنند. دولت های امریکا جز در دولت ریاست ترامپ، از راه حل دو کشوری حمایت کرده اند. کابینه فعلی اسرائیل به ریاست نتانیاهو هم از راه حل دو کشوری حمایت نمی کند.
این اختلاف باعث شده ایران در رای گیری اخیر مجمع عمومی سازمان ملل متحد (شهریور 1404) درباره حمایت از راه حل دو کشوری برای مسئله فلسطین، غیبت کند و از رای دادن خودداری کرد. این در حالی است که اکثریت قاطع کشورها رای مثبت دادند و تنها اسرائیل و امریکا و چند ریزجزیره، رای منفی دادند. ایران در این رای گیری نه می خواست به راه حل دو کشوری رای مثبت دهد نه می خواست در کنار اسرائیل و امریکا قرار بگیرد و رای منفی بدهد و نه می توانست ممتنع باشد پس غیبت و عدم حضور در جلسه رای گیری را انتخاب کرد.
غیبت ایران در رای گیری مجمع عمومی سازمان ملل متحد درباره راه حل دو کشوری برای حل مسئله فلسطین - شهریور 1404
این قطعنامه با کسب ۱۴۲ رای مثبت، ۱۰ رای مخالف و ۱۲ رای ممتنع «اعلامیه نیویورک» درباره حل و فصل مسالمت آمیز موضوع فلسطین و راهکار دو کشوری را تصویب کرد.
دولت فلسطین(تشکیلات خودگردان) از مقاومت مسلحانه علیه اسرائیل حمایت و تایید نمی کند بلکه بسیاری از حملات فلسطینی علیه اسرائیلی ها معروف به شهادت طلبانه را تروریستی می داند در حالی که جمهوری اسلامی ایران بزرگترین حامی و تایید کننده بدون استثنا همه انواع فعالیت های مقاومت و ضداشغالگری فلسطینی ها علیه اسرائیل و اسرائیلی هاست.
دولت فلسطین(تشکیلات خودگردان)، حامی حماس و جهاد اسلامی و فعالیت های آنها در غزه نیست اما جمهوری اسلامی ایران کاملا و بدون استثنا حامی همه فعالیت های آنهاست.
جالب است بدانیم در سال 95، محمود عباس رئیس دولت فلسطین (تشکیلات خودگردان) در حاشیه سفر به پاریس با مریم رجوی رئیس گروه مجاهدین خلق ( معروف به منافقین) دیدار و گفتگو کرد. به دنبال این اتفاق، وزارت خارجه ایران، کاردار وقت سفارت فلسطین در تهران را احضار و به این دیدار اعتراض کرد. عباس همزمان ریاست سازمان آزادیبخش فلسطین و جنبش فتح را برعهده دارد.
استقبال سیدمحمد خاتمی رئیس جمهوری از یاسر عرفات رئیس تشکیلات خودگردان فلسطین در تهران در حاشیه اجلاس سران کشورهای اسلامی - تهران 1376 - صلاح الزواوی سفیر فلسطین در تهران دیده می شود
روابط گروه فتح و سازمان آزادیبخش فلسطین با مجاهدین خلق به قبل از انقلاب 57 می رسد. ضمن اینکه به نظر می رسد تشکیلات خودگردان فلسطین تلاش می کرد در اقدام متقابل، در واکنش به روابط خوب ایران و حماس، روابط خود با مجاهدین خلق را برجسته کند.
باید یادآوری کرد: در فلسطین هم اکنون دو دولت وجود دارد. دولت محمود عباس مستقر در شهر رام الله که هم اکنون به صورت نیمه و ناقص، اداره کرانه باختری را دارد. دوم، دولت حماس که کنترل بخش هایی از منطقه غزه را در دست دارد. منطقه کرانه باختری و غزه هر دو در اشغال نظامی ارتش اسرائیل است. این دو منطقه به لحاظ جغرافیایی جدا از یکدیگر هستند و متصل نیستند.
از نظر سازمان ملل متحد و کشورهای مختلف، حتی آنهایی که دولت فلسطین را به رسمیت نمی شناسند دولت محمود عباس را طرف رسمی تعامل خود می دانند و دولت حماس را به رسمیت نمی شناسند.
دولت فلسطین (تشکیلات خودگردان) و دولت حماس در غزه علیه یکدیگر اتهامات شدید و تندی را مطرح می کنند.
دولت فلسطین (تشکیلات خودگردان)، دولت حماس در غزه را قبول ندارد و غیرقانونی می داند و حماس را یک گروه شورشی، افراط گرای اسلامی و تجزیه طلب می داند که غزه را از چتر حاکمیت دولت فلسطین خارج کرده است.
در مقابل، حماس هم تشکیلات خودگردان را خیانتکار، همدست و شریک اسرائیل در اقدام علیه گروه های مقاومت می داند.
دیدار محمود عباس رئیس تشکیلات خودگردان فلسطین با محمود احمدی نژاد رئیس جمهوری در حاشیه نشست سران اجلاس عدم تعهد - شهریور 1391
دولت فلسطین در کرانه باختری همچنین از عملیات های گروه های مقاومت حماس و جهاد اسلامی علیه اسرائیل حمایت نمی کند.
به عنوان مثال دولت رام الله از عملیات 7 اکتبر حماس علیه اسرائیل انتقاد کرده و آن را به سود منافع فلسطین نمی داند.
دولت ایران با اینکه سفارت فلسطین را تحویل سفیر دولت فلسطین (رام الله- تشکیلات خودگردان) داده و این دولت را دولت قانونی فلسطین می داند اما همزمان با دولت حماس در کرانه باختری ارتباطات رسمی دارد.
در اجلاس سران کشورهای عضو جنبش عدم تعهد در سال 1391، ایران همزمان با دعوت از محمود عباس به عنوان رئیس دولت فلسطین، از اسماعیل هنیه هم به عنوان نخست وزیر دولت حماس در غزه دعوت کرد. این اقدام باعث تنش میان ایران و فلسطین شد. عباس تهدید کرده بود در صورت مشارکت هنیه یا هیاتی از دولت حماس، نشست تهران را تحریم خواهد کرد و در این نشست شرکت نمی کند. این اختلاف با خودداری از دعوت از اسماعیل هینه و مشرکت عباس حل شد. در اجلاس تاریخی سران کشورهای اسلامی در سال 1376 هم یاسر عرفات به عنوان رئیس تشکیلات خودگردان فلسطین به تهران دعوت شد و شرکت کرد.
با این حال در ایران فلسطین بیشتر با حماس و جهاد اسلامی و غزه شناخته می شود. حماس و جهاد اسلامی به عنوان دو گروه مقاومت اسلامگرا در تهران نماینده دارند اما همانگونه که قبلا گفته شد سفارت فلسطین در اختیار سفیر معرفی شده از سوی دولت فلسطین مستقر در رام الله (به ریاست عباس) است.
در اکثر برنامه های رسمی و عمومی در ایران درباره فلسطین نماینده حماس مشارکت دارد و سفیر فلسطین در تهران حضور کمرنگی دارد. از جمله در برنامه روز قدس اثری از سفیر فلسطین دیده نمی شود.
نکته اینکه دولت فلسطین در کرانه باختری (تشکیلات خودگردان) تلاش می کند از دخالت یا موضع گیری درباره مسائل داخلی کشورها خودداری کند. این رویه ای است که بعد از درگذشت یاسر عرفات و به عنوان تجربه و درس عبرت از رفتارهای نادرست او در پیش گرفته شد. یاسر عرفات به عنوان مثال از حمله صدام به کویت حمایت کرد و این موضوع باعث اخراج گسترده فلسطینی ها از کویت بعد از آزادسازی این کشور از اشغال عراق شد.
سفیر فلسطین در تهران به این موضوع اشاره کرده که سفارت و کادر سفارت و دولت فلسطین (تشکیلات خودگردان) از ایران پول دریافت نمی کنند.
احتمالا او با توجه به سال های زیاد زندگی در ایران حدس می زند افراد مهاجم فکر می کردند دولت جمهوری اسلامی، هزینه سفارت فلسطین را می دهد. کما اینکه این انگاره جدی در ذهن بسیاری از ایرانیان است که دولت جمهوری اسلامی به فلسطین پول می دهد. با این حال با قاطعیت می توان گفت پولی از ایران راهی دولت فلسطین به ریاست عباس و کرانه باختری نمی شود.
ایران نه رابطه خوبی با دولت فلسطین در رام الله (تشکیلات خودگردان) دارد و نه از مواضع آن حمایت می کند نه پول و بودجه ای را به این دولت و تشکیلات آنها اختصاص می دهد.
آرشیوی - حضور مسجد جامعی عضو وقت شورای شهر در سفارت فلسطین در تهران با استقبال صلاح الزواوی سفیر فلسطین
ایران در موضوع فلسطین با گروه های مقاومت حماس و جهاد اسلامی در ارتباط است و اگر قرار باشد حمایت مالی داشته باشد در این کانال تعریف می شود.
دولت ایران در عمل، بیشترین ارتباطات و تعاملات در موضوع فلسطین را با گروه های مقاومت فلسطینی حماس و جهاد اسلامی دارد و این دو، بروز و ظهور بیشتری دارند.
در بیانیه سفیر فلسطین (خانم سلام الزواوی) و مصاحبه تصویری او با شبکه العالم چند موضوع قابل توجه است.
سفارت فلسطین در تهران در محل سفارت سابق اسرائیل قرار دارد. ساختمان فعلی سفارت فلسطین در مرکز تهران (در خیابان کاخ سابق و فلسطین فعلی) در قبل از انقلاب، محل سفارت اسرائیل بود.
6 روز بعد از پیروزی انقلاب ایران در 22 بهمن 57 یاسر عرفات رئیس سازمان آزادیبخش فلسطین به عنوان اولین میهمان خارجی به تهران سفر کرد و با استقبال گرم انقلابیون پیروز روبه رو شد. یاسر عرفات و سازمان آزادیبخش فلسطین در آن زمان همچنان در مسیر مبارزات و فعالیت های مسلحانه ضداسرائیلی قرار داشتند. یاسر عرفات و سازمان آزادیبخش فلسطین از انقلابیون ایران و مبارزات علیه شاه، حمایت های بسیاری داشتند از جمله برخی از آموزش های چریکی و مسلحانه از طریق آنان به انقلابیون ایرانی آموزش داده شد.
بعد از پیروزی انقلاب 57، ساختمان سفارت اسرائیل تخلیه و به سفارت فلسطین تبدیل شد
با حضور یاسر عرفات و سیداحمد خمینی به عنوان نماینده امام خمینی و شمار دیگری از انقلابیون از جمله ابراهیم یزدی، ساختمان نمایندگی اسرائیل به عنوان سفارت فلسطین افتتاح شد.
ایران در زمان شاه هم اسرائیل را به صورت کامل به رسمیت نشناخته و از به رسمیت شناختن دولت اسرائیل خودداری کرده بود. برخلاف تصور عمومی اسرائیل در تهران سفارت یا سفیر نداشت بلکه دفتر نمایندگی و نماینده داشت. ایران هم در تل آویو، دفتر نمایندگی و نماینده داشت.
"هانی حسن" اولین سفیر فلسطین در تهران بود و دو سال بعد (اسفند 59) جای خود را به صلاح الزواوی داد. صلاح الزواوی که از بنیانگذاران جنبش آزادیبخش فلسطین (فتح) بود قبل از سفارت، در سال 1965 در فعالیت های مسلحانه ضد اشغالگری اسرائیل نیز مشارکت داشت.
صلاح الزواوی سفیر فلسطین در تهران بین سال های 59 تا 1400
صلاح الزواوی تا سال 1400 ( به مدت 40 سال) سفیر فلسطین در تهران بود. وی طولانی ترین دوره سفارت یک سفیر در ایران را داشت. به همین دلیل جایگاه شیخ السفرا را داشت و در همه برنامه های دیپلماتیک حضور پررنگی داشت. وی در دوره سفارت تلاش کرد فارغ از اختلافات و نزاع های داخلی ایران، با همه طرف ها و جناح ها و شخصیت ها در ایران رابطه خوبی داشته باشد.
صلاح الزواوی ارتباط ویژه ای با همه مسوولان ایرانی دارد از سابقون تا لاحقون. در مصاحبه ای که یک سال قبل از درگذشت در سال 1400 داشت به نیکی از همه مسوولان سابق جمهوری اسلامی یاد کرد به ویژه مهدی کروبی. او گفت: "همچنین برادر و دوست عزیزم آیتالله کروبی را فراموش نمیکنم که خدمات زیادی را به (مساله) فلسطین ارائه کرده بود. از همین جا یک درخواست از رهبر انقلاب دارم و آن این است که مشکل ایشان را حل کنند، چرا که "فلکل جوادٍ کبوه"(هر اسبی یک روزی به زمین میافتد ولی برمیخیزد)".
یک سال بعد هم در اثر بیماری و کهلوت سن در تهران درگذشت و در کنار همسرش "دلال" در بهشت زهرا به خاک سپرده شد.
بعد از پیروزی انقلاب 57، ساختمان سفارت اسرائیل تخلیه و به سفارت فلسطین تبدیل شد
در سال 1400 با اعلام پایان سفارت صلاح الزواوی، دخترش یعنی سلام به عنوان سفیر جدید معرفی شد. او ابتدا در شهر رام الله در مقابل محمود عباس به عنوان سفیر جدید در تهران سوگند یاد کرد و سپس در تهران استوارنامه خود را به ابراهیم رئیسی رئیس جمهوری وقت ارائه کرد.
سلام برای دهها سال در ایران زندگی کرده و با زبان فارسی و محیط و فرهنگ ایران کاملا آشناست.
البته این انتصاب با انتقاداتی نیز در فلسطین روبه رو شد. منتقدان به آنچه "ارثی شدن مقام سفیر در خانواده الزواوی" توصیف می کردند اعتراض داشتند. حامیان انتصاب هم آشنایی سلام الزواوی با محیط سیاسی و فرهنگی ایران را به عنوان مزیت این انتصاب یادآوری کردند.
سفارت فلسطین برخلاف دیگر سفارتخانه ها در تهران برای شهروندان ایرانی ویزا صادر نمی کند. علاوه براین سفر شهروندان ایرانی به فلسطین ممنوع و دارای مجازات است چرا که خاک فلسطین در اشغال اسرائیل است.
در گذرنامه هر ایرانی هم درباره سفر به اسرائیل هشدار داده شده که از اسرائیل با نام فلسطین اشغالی نام برده شده است اما در واقع علاوه بر سفر به اسرائیل، سفر به فلسطین هم ممنوع و دارای مجازات است. چرا که برای ورود به خاک فلسطین حتی مناطق خارج از اشغال و حضور نظامیان اسرائیلی، نیاز به کسب مجوز یا ویزا از اسرائیل است.
همچنین ایران هیچ نماینده یا سفیری در سرزمین فلسطین و نزد دولت فلسطین (تشکیلات خودگردان) در شهر رام الله (منطقه کرانه باختری) ندارد. البته بر اساس رویه قدیمی، سفیر ایران در اردن همزمان، کانال ارتباطی با تشکیلات خودگردان فلسطین نیز هست.
خانم "سلام الزواوی" سفیر فلسطین هنگام ادای سوگند مقابل محمود عباس رئیس دولت فلسطین در شهر رام الله - کرانه باختری - سال 1400
آرشیوی - خانم "سلام الزواوی" سفیر جدید فلسطین در تهران در مراسم ارائه استوارنامه به سیدابراهیم رئیسی رئیس جمهوری - بهمن 1400
