به گزارش خبرگزاری صدا و سیما، با پایان یافتن صفهای طولانی و مراجعات فرساینده، صدور گواهی عدم سوءپیشینه در پرتو تحول دیجیتال قوه قضائیه به یکی از نمادهای عینی حکمرانی قضائی هوشمند تبدیل شده که سرعت، دقت و کرامت مردم را همزمان محقق ساخته و فصل تازهای از حکمرانی فناورانه در دستگاه قضا را رقم زده است.
گواهی عدم سوء پیشینه به عنوان یکی از اسناد بنیادین در فرآیندهای استخدام، ثبت شرکت، بهرهمندی از حقوق اجتماعی و انجام فعالیتهای اقتصادی، جایگاهی تعیینکننده در زندگی اداری و حرفهای شهروندان دارد. سالها این فرآیند نه تنها یک خدمت اداری، بلکه تجربهای زمانبر بود؛ مراجعات حضوری مکرر، انگشتنگاری دستی، صفهای طولانی و انتظار ۱۰ تا ۱۵ روزه برای دریافت نتیجه، آن را به یکی از مصادیق فرسایش اعتماد عمومی و مانعی جدی در مسیر تسهیل کسبوکار تبدیل کرده بود.
قوه قضائیه با اتکا به سیاستهای سند تحول و تعالی و در مسیر تحقق حکمرانی قضائی هوشمند، از فروردین ۱۳۹۹ فصل تازهای در ارائه این خدمت گشود. درخواست صدور گواهی عدم سوء پیشینه در دفاتر خدمات الکترونیک قضائی آغاز شد و با اتصال هوشمند به بانکهای اطلاعاتی قوه قضائیه، فرآیند بررسی و تصمیمگیری قضائی به کارتابل ادارات سجل قضائی دادسراها منتقل شد.
تحول بزرگتر با توسعه مسیر «خودکاربری» رقم خورد؛ مسیری که شهروندان میتوانند به صورت کاملاً غیرحضوری و بدون مراجعه به دفاتر خدمات قضائی، از منزل یا محل کار خود درخواست صدور گواهی عدم سوءپیشینه را ثبت کنند. این خدمت نه تنها تسهیل فرآیند را محقق ساخته، بلکه گامی راهبردی در جهت «تسهیل دسترسی مردم به عدالت» به شمار میآید که یکی از محورهای مورد مطالبه رهبری در حکم انتصاب ریاست قوه قضاییه بوده است.
ثمره این تحول دیجیتال، کاهش معنادار زمان پاسخدهی است؛ به گونهای که میانگین زمان صدور گواهی عدم سوء پیشینه از ۱۰۹ ساعت در سال ۱۴۰۰ به حدود ۱۴ ساعت در سال ۱۴۰۳ رسیده. این کاهش چشمگیر، نمادی روشن از ارتقای زیرساختهای فنی، افزایش بهرهوری اداری و سادهسازی فرآیندهای قضایی در یکی از پرمراجعهترین خدمات عمومی است.
محمد کاظمیفرد، رئیس مرکز آمار و فناوری اطلاعات قوه قضائیه، با اشاره به دستاوردهای تحول دیجیتال در حوزه خدمات قضائی گفت: در بازه زمانی سالهای ۱۴۰۰ تا پایان ۱۴۰۳، بیش از هشت میلیون گواهی عدم سوء پیشینه صادر شده که از این تعداد، بیش از پنج میلیون و ۱۳۱ هزار مورد از طریق درگاه خودکاربری و بدون مراجعه حضوری انجام شده است. همچنین، سهم ثبت درخواست از مسیر خودکاربری در سال ۱۴۰۳ به بیش از ۶۰ و در دی ماه سال جاری به حدود ۷۵ درصد رسیده که این آمار بیانگر اعتماد عمومی مردم به سامانههای هوشمند قضائی و کارآمدی مسیرهای غیرحضوری در ارائه خدمات است.
رئیس مرکز آمار و فناوری اطلاعات قوه قضائیه با اشاره به ارتقای چشمگیر سرعت پاسخدهی در برخی استانها افزود: در حال حاضر در تعدادی از استانهای کشور، صدور گواهی عدم سوء پیشینه ظرف کمتر از سه ساعت انجام میشود که این امر نشاندهنده بلوغ زیرساختهای فناورانه و کارآمدی نظام هوشمند پردازش دادههای قضائی است.
وی با تأکید بر اینکه تسهیل فرآیند صدور گواهی عدم سوء پیشینه یکی از مصادیق عینی توسعه «خودکاربریها» در قوه قضائیه به شمار میرود، گفت: این الگو اکنون در سایر خدمات قضائی نیز در حال توسعه است تا اموراتی که مردم قادرند خودشان انجام دهند، با اتکا به فناوری و بدون درگیری با روندهای اداری فرساینده پیش برود و فرآیندها به سادهترین، سریعترین و شفافترین شکل ممکن سامان یابد.
