بررسی تفصیلی لایحه بودجه سال ۱۴۰۴ نشان میدهد بخش عمده بودجه هزینهای کشور صرف پرداخت حقوق، مستمری و بیمه کارکنان و بازنشستگان میشود؛ بهگونهای که حدود ۶۷ درصد از کل اعتبارات هزینهای دولت، معادل بیش از ۲۷۰۰ هزار میلیارد تومان، به این بخش اختصاص یافته و عملاً فضای مانور بودجهای دولت را محدود کرده است.
بررسی تفضیلی لایحه بودجه سال ۱۴۰۴ نشان میدهد که بخش عمدهای از اعتبارات هزینهای دولت، صرف پرداخت حقوق، مستمری و بیمه نیروی انسانی میشود. برآوردها حاکی از آن است که حدود ۶۷ درصد از کل بودجه هزینهای (بالغ بر ۲۷۰۰ هزار میلیارد تومان) به این اقلام تخصیص یافته است.
این رقم کلان از جمعبندی چند ردیف اصلی به دست میآید:
سه ردیف اول بودجه که عمدتاً مربوط به حقوق و مزایای مستمریبگیران و کارکنان دولت است.
ردیف بیمههای اجتماعی که پرداخت سهم بیمه کارکنان توسط دولت را پوشش میدهد.
از کل ۴۰۱۷ هزار میلیارد تومان (همت) اعتبارات هزینهای و جاری لایحه بودجه، سهم حقوق و مزایا حدود ۱۵۵۶ همت برآورد میشود. نکته قابل تأمل دیگر، تخصیص نزدیک به ۱۰۰۰ همت از این حجم از منابع به صندوقهای بازنشستگی و امر متناسبسازی حقوق بازنشستگان است که فشار مالی قابل توجهی را به بودجه عمومی دولت وارد میکند.
این ساختار تخصیص بودجه، گویای سنگین بودن بار هزینههای ثابت و جاری دولت است که عمده آن صرف حفظ ساختار اداری و حمایت از ذینفعان نظام پرداخت میشود. چنین تمرکزی، فضای مانور دولت برای تخصیص منابع به طرحهای توسعهای، عمرانی و محرک رشد اقتصادی را به طور قابل توجهی محدود میکند و پرسشهایی درباره پایداری مالی و کارایی این الگوی بودجهریزی در بلندمدت ایجاد مینماید.
