به گزاترش همشهریآنلاین به نقل از فارس، بر اساس گزارش نشریه اکونومیست، برآورد اطلاعاتی اسرائیل این است که در صورت حمله ترامپ به ایران، تهران نهتنها پاسخ مستقیم خواهد داد، بلکه متحدان منطقهای آمریکا را نیز به میدان جنگ خواهد کشاند. به بیان سادهتر، ایران پیام داده است که هر جنگی علیه آن، یک جنگ منطقهای تمامعیار خواهد بود.
دهه ۱۹۶۰ بود که ریچارد نیکسون، رئیسجمهور وقت آمریکا، برای خروج از بنبست جنگ ویتنام به نظریهای متوسل شد که بعدها به «تئوری مرد دیوانه» مشهور شد. بر اساس این نظریه، رئیسجمهور آمریکا باید خود را فردی غیرقابلپیشبینی نشان دهد؛ کسی که ممکن است هر تهدیدی، حتی دیوانهوارترین آن را، عملی کند.
سالها بعد، در ژانویه ۲۰۲۵، فرد دیگری وارد دفتر بیضی کاخ سفید شد که علاقه داشت با همین تئوری جهان را مرعوب کند. ترامپ کانادا را ایالت پنجاهویکم آمریکا خواند، گرینلند را به تصرف تهدید کرد، ناتو را لرزاند، به تأسیسات هستهای ایران حمله کرد و حتی رئیسجمهور ونزوئلا را ربود.
ترامپ میخواست جهان باور کند که با مردی طرف است که هیچ خط قرمزی برایش وجود ندارد.
آتشبازی خطرناک ترامپ در تنگه هرمز | پاسخ «نفیو» به لافِ ترامپ، ایران مثل ونزوئلا نیست
تهدید ایران علیه شرکای منطقهای آمریکا
با آغاز اغتشاشات اخیر در ایران، تهدیدهای نظامی رئیسجمهور آمریکا شدت گرفت. ترامپ حتی در مقاطعی، تهدیدهایی مستقیم علیه رهبر انقلاب مطرح کرد.
همزمان با این تهدیدها، مقامات نظامی و سیاسی ایران هشدار دادند که در صورت هرگونه اقدام نظامی، ایران پایگاههای آمریکا را در منطقه هدف قرار خواهد داد.
این پایگاهها در خاک کشورهای منطقه قرار دارند و ایران صراحتاً اعلام کرده است که هرگونه اقدام علیه ایران از خاک هر کشوری، آن کشور را نیز در معرض پاسخ قرار میدهد.
از نگاه تهران، «پایگاه آمریکا» فقط محل استقرار نیروهای پیادهنظام نیست؛ بلکه هر مرکز یا کشوری که به آمریکا و اسرائیل کمک لجستیکی، هوایی، پدافندی یا اطلاعاتی ارائه دهد، شریک جنگ تلقی میشود و هدف مشروع خواهد بود.
بحران در خط انرژی جهان، با اقدامات ایران
یکی دیگر از تهدیدات ایران این است که در صورت آغاز جنگ، کل منطقه ـ بهویژه گذرگاههای خلیج فارس ـ ناامن خواهد شد.
ایران هشدار داده است که تأسیسات نفتی کشورهایی که با دشمنانش همکاری کنند، هدف قرار خواهند گرفت و هیچ محدودیتی برای حمله به مراکز حیاتی انرژی منطقه قائل نخواهد بود.
در این سناریو، تهران بحران را فقط در خاک خود نگه نمیدارد؛ بلکه آن را به بحرانی برای همه تبدیل میکند.
ریچارد نفیو، معاون سابق فرستاده ویژه ایالات متحده در امور ایران، در همین باره میگوید: «ایران قابلیتهای تلافیجویانه قابلتوجهی علیه زیرساختهای انرژی منطقه و سایر منافع اصلی ایالات متحده حفظ کرده است.»
ترس بازیگران منطقهای از اقدامات ایران
پس از فروکشکردن اغتشاشات، خبرهایی از انصراف یا تعویق گزینه نظامی آمریکا منتشر شد. نیویورکتایمز گزارش داد که عمان، عربستان، قطر و مصر برای کاهش تنش میان ایران و آمریکا نقش میانجی ایفا کردهاند.
این تحرکات دیپلماتیک نشان میدهد کشورهای منطقه تهدیدهای ایران را جدی گرفتهاند و نگران آن هستند که در صورت اقدام آمریکا، خودشان نیز به میدان جنگ کشیده شوند.
در همین فضا، خبرهایی منتشر شد مبنی بر اینکه نتانیاهو از ترامپ خواسته گزینه حمله را کنار بگذارد. در گزارشی دیگر آمده بود که اسرائیل از طریق روسیه به ایران پیام داده قصد حمله ندارد.
نشریه اکونومیست دلیل این عقبنشینی را احتمال گسترش جنگ به کل منطقه از سوی ایران دانسته است.
عودد عیلام، رئیس سابق بخش تروریسم موساد، نیز اخیراً گفته است: «ایران قابلیت انتقامگیری و اقدامات تلافیجویانه را حفظ کرده است و حمله به آن میتواند کل منطقه را بیثبات کند.»
احتمال اقدام پیشدستانه از سوی ایران
بر اساس تحلیلی از بیانیه اخیر شورای عالی دفاع، در صورت تشدید تهدیدها، ایران ممکن است به اقدامات پیشدستانه برای حذف تهدید متوسل شود. در چنین سناریویی، هم اسرائیل و هم پایگاههای منطقهای آمریکا میتوانند هدف قرار گیرند.
مجموع این هشدارهای رسمی و غیررسمی نشان میدهد ایران در حال ارسال یک پیام روشن است: «تهران دیگر بازیگری کاملاً قابلمحاسبه و پیشبینی نیست و اگر امنیتش تهدید شود، منافع آمریکا، اسرائیل و شرکای منطقهای آنها را بدون تعارف هدف قرار خواهد داد.»
