خوزستان با بهرهمندی از موقعیت جغرافیایی مناسب، ظرفیتها و قابلیتهای ذاتی، دسترسی به آبهای آزاد و منابع عظیم نفت و گاز، مهمترین و استراتژیکترین استان کشور است.
سواحل بکر و مستعد برای توسعه فعالیتهای شیلاتی، گردشگری و بندری در کنار قابلیتهای کشاورزی منحصر به فرد، منابع معدنی غنی و وجود زیرساختهای متعددی همچون شهرکهای صنعتی و کشاورزی، مناطق ویژه اقتصادی و منطقه آزاد اروند، از دیگر ظرفیتهای این استان به شمار میرود.
خوزستان استانی با فضای امن و کمریسک برای جذب سرمایهگذاری داخلی و خارجی است و جایگاه ممتازی در حوزه بازرگانی، تولید و رونق اقتصادی کشور دارد که با نگاه ویژه مدیران و ایجاد بسترهای مناسب، میتواند به فرصتی طلایی برای سرمایهگذاری در منطقه تبدیل شود.
این استان با تکیه بر مزیتهای رقابتی خود، پتانسیل تبدیل شدن به قطب سرمایهگذاری منطقه را دارد، دارا بودن مرزهای آبی و خاکی مشترک با عراق و کویت، دسترسی به خلیج فارس و قرار گرفتن در کریدور شمال-جنوب، موقعیت ترانزیتی کمنظیری به آن بخشیده است.
در این میان، سازمان منطقه آزاد اروند به عنوان یکی از مهمترین مناطق آزاد کشور، نقشی کلیدی در تسهیل سرمایهگذاری خارجی ایفا میکند.
جایجای خوزستان فرصتهای بسیاری برای سرمایهگذاران خارجی فراهم کرده است؛ به عنوان نمونه، ایجاد بندر خشک شلمچه به منظور توسعه فعالیتهای لجستیکی و تجاری با عراق، کشورهای حاشیه خلیج فارس، آسیای میانه و حوزه مدیترانه در دستور کار قرار دارد، شرکت سرمایهگذاری و توسعه اروند نیز با هدف بسترسازی برای رشد اقتصادی از طریق جذب سرمایههای داخلی و خارجی، تاکنون بیش از ۲ هزار و ۵۰۰ فرصت شغلی در این منطقه ایجاد کرده است.
خوزستان؛ سرزمین فرصتها
معاون هماهنگی امور اقتصادی استانداری خوزستان در گفتوگو با ایرنا، این استان را مکانی ناب برای سرمایهگذاری خارجی خواند و اظهار کرد: خوزستان با اتکا به موقعیت جغرافیایی ممتاز خود - شامل همجواری با عراق و دسترسی به بنادر مهم امام خمینی (ره)، ماهشهر و آبادان - و همچنین بهرهمندی از منابع غنی نفت، گاز، پتروشیمی، کشاورزی و شیلات، بستر مناسبی برای توسعه سرمایهگذاری خارجی ایجاد کرده است.
جواد کاظمنسب الباجی افزود: این ظرفیتها در کنار زیرساختهای صنعتی و تجاری استان و نیروی انسانی متخصص، امکان معرفی پروژههای متنوع و صادراتمحور را فراهم کرده و شرایط عملی ورود سرمایهگذاران خارجی را تسهیل نموده است.
وی ادامه داد: استان خوزستان طی سه سال متوالی توانسته است رتبه نخست کشور را در حوزه جذب سرمایهگذاری خارجی حفظ کند؛ دستاوردی که بیانگر همافزایی ظرفیتهای ذاتی استان با تلاشهای مدیریتی و هماهنگی بیندستگاهی است.
الباجی تاکید کرد: این جایگاه، نتیجه نگاه واقعبینانه به مزیتهای استان و پیگیری مستمر برای رفع موانع است و نشان میدهد خوزستان به سمت ایجاد محیطی پایدارتر و جذابتر برای سرمایهگذاران خارجی در حرکت است.
وی با بیان اینکه هماکنون بیش از ۲ هزار طرح در حوزههای اقتصادی، صنعتی، پتروشیمی، کشاورزی و گردشگری در حال اجراست، گفت: حجم سرمایهگذاری این طرحها یکهزار همت است و پیشبینی میشود پس از تکمیل آنها، بیش از ۱۱۰ هزار فرصت شغلی پایدار در استان ایجاد شود.
معاون هماهنگی امور اقتصادی استانداری خوزستان افزود: پروژههای بزرگ و اولویتدار استان شامل مواردی نظیر فراوردههای نفتی، پارک کلر، تولید قند و شکر، ساخت آهن و فولاد، مخازن فلزی تحتفشار کروی، استیلن، فرمالین، بوتاندیال، تولید متانول و زنجیره آن از گاز طبیعی، کشتارگاه طیور، پرورش قارچ خوراکی، انبارهای ذخیرهسازی غلات، منطقه نمونه گردشگری تنگ تکاب و هتل پنج ستاره است.
ذکر این موارد، تنها بخش کوچکی از دریای گسترده ظرفیتهای اقتصادی خوزستان است.
نفت، گاز و پتروشیمی؛ منابع مهم سرمایهگذاری در خوزستان
خوزستان قطب انرژی کشور است و سرمایهگذاری در پالایشگاهها، پتروشیمیها و صنایع پاییندستی نفت و گاز از جذابیت بالایی برخوردار است. این استان رتبه نخست منابع نفت و گاز کشور را دارد و منطقه ویژه اقتصادی بندر ماهشهر شرایط بسیار مناسبی را برای جذب سرمایهگذاران پیش رو قرار داده است.
بخش قابلتوجهی از چاههای نفت خوزستان زیرپوشش شرکت ملی مناطق نفتخیز جنوب قرار دارد که به عنوان بزرگترین شرکت تابعه شرکت ملی نفت ایران، با ۴۵ میدان و ۶۵ مخزن هیدروکربوری در گسترهای افزون بر ۷۰ هزار کیلومتر مربع، حدود ۸۰ درصد نفت خام و ۱۶ درصد گاز کشور را تولید میکند.
منطقه آزاد اروند؛ موقعیت مهم جغرافیایی
منطقه آزاد اروند با مساحت ۳۴ هزار و ۷۰۰ هکتار در شمال غربی خلیج فارس، شامل شهرهای آبادان، خرمشهر و مینوشهر است که در محل تلاقی رودخانههای اروند و کارون واقع شده است، این منطقه به دلیل همجواری با عراق و کویت و داشتن ظرفیتهای حملونقل جادهای، ریلی، دریایی و هوایی، از اهمیت ویژهای برخوردار است.
این منطقه بستری مناسب برای سرمایهگذاری در حوزههای صنعتی، بازرگانی و لجستیک فراهم کرده است. عمده سرمایهگذاریهای صورتگرفته در شلمچه شامل خدمات لجستیک صادراتی، تخلیه و بارگیری کالا و احداث هتل است.
بازارچه مرزی اروندکنار نیز با مجوز رسمی، در حوزه صادرات فعال است و آمار صادرات آن به یک میلیون و ۲۲۵ هزار دلار رسیده و روند واردات آن نیز در دست پیگیری است.
کشاورزی و صنایع تبدیلی
استان خوزستان با بهرهمندی از شرایط اقلیمی مناسب، خاک حاصلخیز و همت کشاورزان سختکوش خود، به عنوان قطب تولید محصولات کشاورزی کشور مطرح است.
دستیابی به رتبه برتر تولید گندم، خرما، نیشکر و بسیاری از محصولات دیگر، گواهی بر توانمندیهای این استان در حوزه کشاورزی است، کشت و صنعتهای بزرگ نیشکری، ضمن تبدیل استان به بزرگترین تولیدکننده شکر در کشور، زمینهساز رونق صنایع جانبی از جمله خوراک دام، الکل، خمیرمایه و غیره شده و شرایط مناسبی را برای ایجاد ارزش افزوده از تولید این محصول کشاورزی فراهم نموده است.
خوزستان با تولید سالانه ۱۸ میلیون تن انواع محصولات کشاورزی، قطب صنعت کشاورزی کشور محسوب میشود و میتوان از این فرصت برای جذب سرمایهگذاری، توسعه و رونق بخشی به این حوزه و افزایش اشتغال در استان بهره گرفت.
با توجه به منابع آبی و خاک حاصلخیز، سرمایهگذاری در بخش کشاورزی، گلخانهها و صنایع تبدیلی از فرصتهای مهم استان است، صنعت نیشکر نیز یکی دیگر از خواستگاههای مهم کشاورزی خوزستان به شمار میرود که میتوان به عنوان یک فرصت اقتصادی بسیار مهم از آن نام برد.
تاکنون ۶۰۰ درخواست سرمایهگذاری خارجی به ارزش ۱۷ میلیارد دلار در کشور به تصویب رسیده است که سهم خوزستان از این رقم قابل توجه بوده است.
استان خوزستان با ترکیبی از منابع غنی طبیعی، موقعیت استراتژیک و تسهیلات ویژه مناطق آزاد، یکی از مهمترین مقاصد سرمایهگذاری خارجی در ایران است، تحقق کامل این پتانسیل مستلزم رفع موانع ساختاری، شفافیت قوانین و ایجاد ثبات اقتصادی برای جلب اعتماد سرمایهگذاران بینالمللی است.
در شرایطی که اقتصاد ایران با چالشهایی نظیر کمبود نقدینگی، کاهش نرخ رشد سرمایهگذاری داخلی و نیاز مبرم به انتقال فناوریهای نوین روبرو است، کارشناسان اقتصادی بار دیگر بر نقش محوری «سرمایهگذاری مستقیم خارجی» (FDI) بهعنوان موتور محرکه توسعه تاکید میکنند.
عوامل زیادی بر بسترسازی برای جذب سرمایهگذار در خوزستان مورد اهمیت است و باید با برداشتن قوانین دست و پاگیر شرایط را برای جذب سرمایهگذار خارجی در استان تسهیل نمود، این اقدام نه تنها بر توسعه اقتصاد منطقه اثرگذار خواهد بود، بلکه بر ورود تکنولوژیهای نوین و ایجاد اشتغال بیشتر در استان و به تبع آن در کشور اثرگذار است.
ثبات و شفافیت قوانین مالیاتی، کار و ارزی، مهمترین معیار سرمایهگذار خارجی است. ایجاد ارتباط بین صنایع خارجی و زنجیره تامین محلی (از طریق تعرفههای هوشمند و مشوقها) ضروری است.
گردشگری خوزستان؛ نگین سرمایهگذاری ایران
خوزستان، گنجینهای از تاریخ، فرهنگ و طبیعت است که ظرفیتهای گردشگری منحصربهفردی را در خود جای داده است، از شگفتیهای طبیعی چون تالاب شادگان و رود کارون گرفته تا میراث تاریخی همچون سازههای آبی شوشتر و شهر باستانی شوش، این استان میتواند هر گردشگری را مجذوب کند، تنوع اقلیمی خوزستان، از نخلستانهای سرسبز جنوب تا کوهستانهای شمالی، تجربهای بینظیر برای طبیعتگردان فراهم میکند.
همچنین، فرهنگ غنی و آیینهای محلی این منطقه، همچون مراسم محرم و اربعین حسینی، فرصت مناسبی برای آشنایی با اصالت مردم این دیار است، خوزستان نه تنها مقصدی برای گردشگران داخلی، بلکه جاذبهای برای علاقهمندان بینالمللی به شمار میرود، این سرزمین، با ترکیبی از تاریخ و طبیعت، میتواند به قطب گردشگری ایران تبدیل شود.
آثاری همچون معبد چغازنبیل، اشکفت سلمان و کول فرح، کاخهای داریوش و خشایارشا، تالابهای شادگان و هورالعظیم، آبشارها و آسیابهای شوشتر، سد شادروان و بند میزان، جذابیتهای فراوانی برای جهانگردان، گردشگران و باستانشناسان ایجاد نموده است.
بهرهمندی خوزستان از ۱۳ گمرک
سرمایهگذاری خارجی به گفته کارشناسان حوزه اقتصاد میتواند به رشد فزاینده تولید و اشتغال منجر شود، مسیر توسعه اقتصادی ایران بدون باز کردن پنجرههای هوشمندانه به روی سرمایه، فناوری و بازارهای جهانی، ناهموار و طولانی خواهد بود. سرمایهگذاری خارجی باید با تقویت ساختار تولید داخلی، مبارزه با فساد و دیپلماسی اقتصادی فعال همراه شود.
خوزستان با دارا بودن ۱۳ گمرک و دسترسی به بندر تجاری و بینالمللی امام خمینی (ره)، یکی از مناطق مهم تجاری کشور محسوب میشود که بیش از ۲۵ درصد ارزآوری کشور را بر عهده دارد.
ناظر گمرکات خوزستان نیز پیش از این، تسهیل امور و قوانین تجارت در مرزهای استان را در جذب سرمایهگذار بسیار مهم دانست و بیان کرد: قوانین تسهیلکنندهای برای تجارت خارجی در استان در نظر گرفته شده که اگر این قوانین پایدار بماند، تجارت خارجی رونق بیشتری خواهد یافت.
بهروز قرهبیگی با بیان اینکه خوزستان جایگاه دوم واردات و سوم صادرات کشور را دارد، گفت: سال گذشته پنج میلیارد دلار صادرات از مرزهای استان صورت گرفته است که نشاندهنده مشارکت و فعالیت سرمایهگذاران برای تجارت هرچه بیشتر از مرزهای استان است.
کسب رتبه نخست جذب سرمایهگذار خارجی در خوزستان
خوزستان به واسطه داشتن صنایع مختلف، دسترسی به آب خلیج فارس و همسایگی با کشورهای حاشیه خلیج فارس، دارا بودن هفت بندر تجاری و ۲ مرز خاکی با کشور عراق، و تامین بخش قابل توجهی از محصولات کشاورزی کشور از جمله گندم و نیشکر، و همچنین دومین استان در تولید ناخالص ملی، شرایط بسیار ویژهای برای جذب سرمایهگذار دارد.
در این بین، استفاده از قوانین تسهیلکننده برای جذب سرمایهگذار و تعیین بستههای تشویقی به جذب هرچه بیشتر سرمایهگذار در استان کمک خواهد کرد، باید شرایط را در استان به گونهای فراهم نمود که باعث فرار سرمایهگذاران نشود و سرمایهگذار از امنیت اقتصادی و حمایت همهجانبه دستگاههای مختلف خوزستان اطمینان حاصل کند.
مدیرکل امور اقتصادی و دارایی خوزستان گفت: خوزستان با حجم سرمایهگذاری خارجی پنج میلیارد و ۵۷۰ میلیون دلار در سال ۱۴۰۳، رتبه نخست کشور در جذب سرمایهگذار را کسب کرد.
امید احمدی ضمن اشاره به جذب ۵.۳۸ میلیون دلار از حجم سرمایهگذاری خارجی مصوب در استان بیان کرد: خوزستان با حجم سرمایهگذاری خارجی پنج میلیارد و ۵۷۰ میلیون دلار در سال ۱۴۰۳، رتبه نخست کشور در جذب سرمایهگذار را کسب نمود.
وی گفت: همچنین در سال ۱۴۰۲ میزان سرمایهگذاری مصوب خارجی در خوزستان یک میلیارد و ۲۶۰ میلیون دلار بود و خوزستان رتبه نخست کشور را در این بخش کسب کرد.
مدیرکل امور اقتصادی و دارایی خوزستان افزود: خوزستان با دارا بودن ظرفیتهای مختلف اقتصادی، تدوین یکصد فرصت سرمایهگذاری و تعیین بستههای تشویقی برای بازرگانان، زمینه را برای سرمایهگذاری فراهم کرده است.
احمدی از تمامی دستگاهها و مسئولان در خوزستان برای فراهمسازی هرچه بیشتر بستر حضور سرمایهگذاران در استان درخواست همکاری و همافزایی کرد.
۷۸۵ میلیون دلار طرح مصوب سرمایه گذاری در خوزستان
مدیرکل امور اقتصادی و دارایی خوزستان، جذب سرمایهگذاری خارجی را راهی برای پیشرفت و توسعه اقتصادی استان و کشور و معرفی ظرفیتها و توانمندیهای منطقه به دنیا دانست.
وی با بیان اینکه پنجره واحد سرمایهگذاری یکی از مزیتهای موجود در استان برای جذب سرمایهگذار است، افزود: در این پنجره بیش از یکصد فرصت سرمایهگذاری در حوزههای مختلف کشاورزی، صنعت و انرژی معرفی شده است و از همه دستگاهها خواسته شده تا ظرفیتهای استان را در بخشهای مختلف برای معرفی آسانتر به سرمایهگذاران در این پنجره بارگذاری کنند.
احمدی ادامه داد: این پنجره فرصتهای سرمایهگذاری در استان را پیش روی سرمایهگذار قرار میدهد و تلاش میشود تا مسیر برای ادامه فرآیند سرمایهگذاری هموار گردد.
مدیرکل امور اقتصادی و دارایی خوزستان با بیان اینکه میزان مصوب طرحهای سرمایهگذاری خارجی طی سال گذشته در استان ۷۸۵ میلیون دلار بوده است، افزود: میزان جذب سرمایهگذاری خارجی در مدت یاد شده در استان ۱۲.۸ میلیون دلار بوده است.
وی تعداد مجوز سرمایهگذاری خارجی صادر شده در استان طی سال گذشته را ۱۱ مورد عنوان کرد و ادامه داد: تلاش داریم تا با هموار کردن مسیر سرمایهگذاری در استان، همچنان در صدر لیست سرمایهگذاری خارجی کشور باقی بمانیم، هرچند شرایط جنگی در ماههای اخیر بر وضعیت سرمایهگذاری و جذب سرمایهگذار خارجی تاثیراتی داشته، اما با توجه به ظرفیتهای بسیار مهم استان در حوزههای مختلف انرژی، کشاورزی و صنعتی، روند صعودی را در این مسیر طی خواهیم کرد.
احمدی عنوان کرد: با وجود درگیر بودن با شرایط جنگی، طی ۲ ماه سال جاری ۹۰۰ هزار دلار جذب سرمایهگذاری خارجی در استان انجام شده است که میزان مصوب سرمایهگذاری معادل ۳۵۰ هزار دلار است.
تجارت از عراق تا چین
خوزستان با استفاده از ظرفیتهایی همچون اتاق بازرگانی اهواز، آبادان و خرمشهر، و با آموزش سرمایهگذاران خارجی و ایجاد بستههای تشویقی سرمایهگذاری، تلاش داشته تا سرمایهگذاران برخی کشورها را به استان جذب کند.
طی سالهای اخیر، اقدامات بسیار خوبی برای جذب سرمایهگذار از کشورهایی همچون عراق، عمان، چین و قاره آفریقا انجام شده است و در چندین نوبت، هیاتهای تجاری این کشورها به خوزستان سفر کردهاند تا با ظرفیتهای اقتصادی این استان آشنا شوند.
همایشهای مختلفی با حضور سرمایهگذاران و مسئولان این کشورها در خوزستان برگزار شده است تا سرمایهگذاران با فرصتهای سرمایهگذاری در استان بیشتر آشنا شوند، که این امر باعث جلب نظر مثبت سرمایهگذاران برای فعالیت در خوزستان شده است.
مدیر اتاق بازرگانی، صنایع، معادن و کشاورزی اهواز در خصوص سرمایهگذاری آفریقا در استان گفت: برای ارتباط تجاری و اقتصادی بین آفریقا و خوزستان، باید یکی از کشورهای قاره آفریقا به عنوان معین با استان خوزستان در نظر گرفته شود.
شهلا عموری افزود: با انتخاب کشور معین در قاره آفریقا، در راستای تقویت ارتباط تجاری با خوزستان، میتوان نمایشگاهها و برنامههای خاصی جهت معرفی خوزستان در آفریقا برگزار کرد.
وی با بیان اینکه قاره آفریقا از ذخایر معدنی بالایی برخوردار است، اظهار کرد: پیشبینی میشود در سال ۲۰۳۰ جمعیت این قاره به یک میلیارد و ۷۰۰ میلیون نفر برسد. کشورهای این قاره اغلب مصرفکننده هستند و میتوان از این فرصت برای توسعه صادرات به آفریقا استفاده کرد.
وی ادامه داد: مواد اولیه و ماشینآلات میتوانند از جمله کالاهای وارداتی از آفریقا به استان و کشور باشند و از طرفی، میتوان مواد پتروشیمی و غذایی را از خوزستان به این قاره صادر نمود.
کشور عراق یکی از اهداف تجاری و اقتصادی خوزستان است و روابط تجاری بسیار خوبی با استانهای مختلف این کشور وجود دارد. اخیرا نیز تفاهمنامه سرمایهگذاری با ذیقار عراق منعقد شده است.
رئیس اتاق بازرگانی، صنایع، معادن و کشاورزی اهواز از امضای تفاهمنامه همکاری مشترک اقتصادی و صنعتی میان اتاق اهواز و اتاق صنعت ذیقار عراق خبر داد و گفت: این تفاهمنامه با هدف توسعه روابط اقتصادی، تقویت همکاریهای صنعتی و گسترش سرمایهگذاریهای مشترک میان دو طرف به امضا رسیده است.
عموری اظهار کرد: با توجه به اهمیت راهبردی توسعه مناسبات اقتصادی میان ایران و عراق، طرفین بر توسعه زنجیرههای تامین صنعتی از طریق تامین و تبادل مواد اولیه و نیمهساخته، و همچنین مشارکت در بازسازی، راهاندازی مجدد و توسعه واحدهای صنعتی تاکید کردند.
وی افزود: همکاری در حوزه انتقال دانش فنی و تبادل نیروهای متخصص از دیگر محورهای این توافق است که زمینههایی همچون صنایع فلزی، انواع جوشکاری، فناوریهای نوین صنعتی، تعمیرات، راهاندازی و آموزشهای فنی را شامل میشود.
رئیس اتاق بازرگانی اهواز ادامه داد: در راستای تقویت تعاملات اقتصادی، برگزاری سفرهای متقابل هیاتهای تجاری، صنعتی و سرمایهگذاری و همچنین بازدیدهای تخصصی میان ۲ طرف در دستور کار قرار گرفته است.
عموری حمایت از توسعه صنعت در ۲ کشور را از دیگر محورهای این تفاهمنامه برشمرد و گفت: این همکاریها زمینه ایجاد فرصتهای جدید سرمایهگذاری، توسعه مشارکتهای صنعتی و ارتقای همکاریهای فناورانه را فراهم خواهد کرد.
سفیر کشور چین در ایران نیز طی یک سال اخیر ۲ بار برای ایجاد بستر همکاری تجاری و سرمایهگذاری در اهواز به خوزستان سفر کرد و با شهردار اهواز دیدار نمود.
وی در سفر به اهواز، ظرفیتهای گردشگری، صنعتی و انرژی این منطقه را بررسی کرد و اهواز را منطقهای مهم و استراتژیک برای سرمایهگذاری، بهویژه در حوزه گردشگری، دانست.
وضعیت اقتصادی و جغرافیایی خوزستان بهترین بستر را برای سرمایهگذاری، بهخصوص سرمایهگذاری خارجی، فراهم میکند. به نظر میرسد عدم معرفی استان به سایر کشورها و تسهیل مسیر سرمایهگذاری، حلقههای مفقوده جذب هرچه بیشتر سرمایهگذار در این استان هستند.
ضروری است برای جلب توجه بیشتر سرمایهگذاران به خوزستان، ظرفیتهای این استان بیش از پیش از طریق برگزاری بازارچهها یا نمایشگاههای بینالمللی، و یا دعوت از مسئولان و سرمایهداران کشورهای مختلف معرفی شود تا این استان به جایگاه واقعی خود در منطقه از لحاظ سرمایهگذاری و استفاده هرچه بیشتر از ظرفیتهای ویژه اقتصادی دست یابد.
