به گزارش خبرنگار ایرنا، کارشناسان طیف سوم فراتر از هیجانات احساسی مقطعی، نه با رایگان سازی بلیت مترو و اتوبوس موافقند و نه با گران شدن آن.
این کارشناسان معتقدند: گره کورِ عقب ماندگی های مترو پایتخت با نسخه های صفر و یکی مثل رایگان سازی بلیت مترو اتوبوس باز نمی شود؛ بلکه باید برای حل مساله معیشت مردم باید به ابعاد تاره تری نگریست. لایه ای که نه نهفته است و نه سخت؛ بلکه فقط مدار خدمت رسانی به مردم را تقویت می کند و چتر رفاه را بر سر شهروندان تهرانی می گستراند.
"طرح یک فوریتی اصلاح نظام یکپارچه بلیت الکترونیک حمل و نقل عمومی شهر تهران برای اقشار خاص" همزمان با آغاز جنگ سوم تحمیلی علیه ایران ۹ اسفندماه در تهران با دستور شهردار تهران و هماهنگی شورای شهر در ناوگان حمل ونقل پایتخت تا ۱۵ اردیبهشت به اجرا درآمد و پس از آن در چندین بارطرح در شورا تمدید شد و هنوز نیز با دستور شهردار تهران ادامه دارد.
طرح مذکور هفته گذشته با یک فوریت و ۱۳ رای موافق در شورای شهر تهران تمدید شد.
برخی کارشناسان شهری که در طیف سوم قراردارند، با طرحی متفاوت موضوع متناسب سازی بلیت مترو و اتوبوس را مورد بررسی قرار داده و نظراتی متفاوت را ارایه می دهند.
این گروه به هیچ یک از دو راهکار مدیریت شهری اعتقاد ندارند، چرا که معتقدند در هر دو مورد یک جای کار در ناوگان حمل و نقل عمومی میلنگد و باید راهکاری را برگزید که نه آسیبی به ناوگان حمل و نقل وارد آید و نه صدمه ای به جیب مردم زده شود.
طبق ایده این کارشناسان، به جای رایگان سازی که شاید رنگ و بوی سیاسی داشته باشد و افقی نامعلوم برای ناوگان حمل و نقل عمومی پایتخت به تصویر می کشد، می توان با پیشنهاد جدیدی هم مردم و هم توسعه ناوگان حمل و نقل عمومی را در کنار هم لحاظ کرد.
پیشنهاد این دسته این است که نرخ بلیت مترو و اتوبوس به جای رایگان سازی، به مدت دو سال ثابت و بدون تغییر حفظ شود تا مردم دست کم دغدغه افزایش نرخ ۲۵ تا ۳۰ درصدی بلیت را در سال پرتنش جاری نداشته باشند.
در حال حاضر نرخ بلیت تک سفره ۳ هزار تومان است که با اعمال میانگین رشد نرخ تورم ۲۵ درصدی سالیانه در سال جاری حدودا به ۳ هزارو۷۵۰ هزار تومان خواهد رسید که اگر همین نرخ بدون تغییر باقی بماند، در هر سفر رفت و برگشت ۱۵۰۰ تومان در سبد خانوار برای هر فرد صرفه جویی می شود. حال اگر یک خانواده سه نفره شاغل را در نظر بگیریم، همین ثبات قیمتی می تواند اندکی در سبد اقتصاد خانوار سهم داشته باشد.
هم اینک ۲۸ سال از عمر خطوط ریلی نصب شده می گذرد، خطوط ریلی که در سال ۷۷ نصب شده اند و اکنون دارای نواقص زیادی هستند و نوسازی نشده اند؛ مثلا آسانسورها، تجهیزات برقی و دیگر زیرساخت ها بطور میانگین ۶۰ درصد مستهلک شده اند و نیاز به نوسازی دارند و همچنان در این حوزه دارای عقب ماندگی هایی هستیم و درآمد فروش بلیت می تواند به ایجاد ایستگاهی و یا توسعه ناوگان و یا نوسازی زیرساخت های ما کمک کند.
طبق آمارهای شرکت مترو، در حال حاضر در خطوط مترو بالغ بر یک هزارو ۱۷۰ رام قطار فعال است، اما هنوز هزارو ۱۸۰ رام قطار دیگر کمبود داریم که باید به ناوگان اضافه شوند.
علاوه براین در صورت احداث ۴ خط جدید دیگر که در طرح جامع دیده شده، اما احداث آنها هنوز آغاز نشده، نیازمند ۳ هزارو ۲۰۰ رام قطار دیگر هستیم که باید تامین شود؛ بنابر این در حوزه مترو شاهد عقب ماندگی زیادی در ناوگان و زیرساخت هستیم که باید جبران کنیم و همین درآمد اندک حاصل از فروش بلیت در جبران آنها بی تاثیر نخواهد بود.
اکنون بررسی این طرح پیشنهادی توسط شورای شهر و کمیسیون های تخصصی میتواند یک راه حل میانه باشد.
شهرداری چه میگوید؟
شهرداری تهران پیش رو در اجرای این طرح است و تلاش دارد هر چه زودتر این طرح را با هدف کمک به مردم تهران و کمک به آلودگی هوا به اجرا برساند.
عبدالمطهر محمدخانی سخنگوی شهرداری تهران درباره اجرای طرح رایگان سازی گفته اجرای این طرح با همراهی و هماهنگی کامل بین شهرداری و شورا به اجرا درآمده است و این اقدام حاصل همگرایی شورا و شهرداری است.
وی می گوید: شهرداری مسیر تصویب طرح رایگان سازی بلیت مترو اتوبوس را تا تصویب نهایی ادامه خواهد داد.
موافقان چه میگویند؟
موافقان طرح معتقدند طرح رایگان سازی بلیت مترو صدرصد به رفاه و معیشت مردم منجر می شود و آثار محیط زیستی و ترافیکی مثبتی بر شهر بردارد.
در همین رابطه "مهدی پیرهادی" رئیس کمیسیون سلامت شورای شهر تهران از موافقان طرح با تأکید بر سهم ناچیز درآمد بلیت معتقد است: رایگان شدن کامل ناوگان عمومی گامی برای تحقق عدالت اجتماعی، کاهش آلودگی صوتی و هوایی، کاهش مصرف سوخت، روانی ترافیک و ایمن سازی خیابانها می شود.
این عضو شورای شهر به خبرنگار ایرنا گفت: رایگان شدن بلیت مترو و اتوبوس حمل ونقل عمومی سبب تحولی چند بعدی در کاهش آلودگی هوا، بهبود ایمنی شهری و تحقق عدالت اجتماعی می شود و امنیت فیزیکی و روانی شهروندان ایجاد می کند.
پیرهادی با اشاره به ابعاد اجتماعی این تصمیم افزود: اگر رایگان شدن مترو و اتوبوس بتواند به افزایش استفاده مردم از حمل ونقل عمومی کمک کند، قطعاً در کاهش آلودگی هوا، ارتقای سلامت جامعه و افزایش رفاه و آسایش شهروندان مؤثر خواهد بود.
سید احمد علوی رئیس کمیته میراث فرهنگی و گردشگری شورای شهر تهران هم در گفت و گو با خبرنگار ایرنا اظهار کرد: اجرای این طرح پاسخی به مسئولیت پذیری شهروندان مشارکت جو است و فارغ از مباحث احساسی یک مدل اقتصادی هوشمندانه برای اداره شهر محسوب می شود.
وی توضیح داد: هزینه ای که یک شهروند قانون مدار با همکاریِ خود از هزینه های جاری شهر می کاهد به مراتب بیشتر ازعددی است که شهرداری بابت هزینه حمل و نقلِ پرداخت می کند در نتیجه ما با یک سرمایه گذاریِ پایدارروبرو هستیم که خروجیِ آن ارتقای انضباط شهری و کاهش هزینههای عمومی است.
رئیس کمیته گردشگری شورای شهر تهران با اشاره به دهک ها گفت: وظیفه ذاتی مدیریت شهری آن است که با هدف گذاری دقیق بخشی از این فشارِ اقتصادی را از دوش اقشار آسیب پذیر بردارد.
مخالفان طرح چه میگویند؟
و اما مخالفان طرح چه نظری دارند؟ آنان می گویند با توجه به شرایط فعلی که درآمدهای شهرداری حتی پاسخگوی هزینههای جاری و نگهداری خطوط مترو نیست، اجرای طرح رایگان شدن مترو و اتوبوس می تواند آسیبهای جدی به سیستم حمل ونقل شهری وارد کند و کمک چندانی به معیشت مردم نمی کند و طرح این موضوع تنها بازی سیاسی بیش نیست.
آنان می گویند: در شرایطی که شهرداری در تأمین هزینههای فعلی با مشکل مواجه است، اضافه کردن هزینه های جدید از طریق رایگان سازی حمل ونقل عمومی فشار بیشتری به این حوزه وارد خواهد کرد.
منتقدان طرح رایگان سازی بلیت مترو و اتوبوس اعتقاد دارند به جای افزایش هزینه های اضافی، بهتر است منابع مالی صرف خرید اتوبوس، نوسازی ناوگان و کاهش آلودگی هوا شود تا کیفیت خدمات حمل ونقل عمومی ارتقا پیدا کند.
عبور از بن بست عقب ماندگی و کمک به معیشت مردم
در واکاویِ لایههای پیدا و پنهانِ طرح رایگان سازی بلیت مترو و اتوبوس در پایتخت به نظر می رسد پیشنهاد طیف سوم مبنی بر تثبیت دو ساله نرخ بلیت؛ راهکاری میانه و منطقی برای عبور از عقب ماندگی های شهری در تهران باشد.
همچنین شاید زمان آن فرا رسیده باشد که مدیریت شهری تهران به مدلهای هوشمندانه تری همچون " تثبیت قیمت" به عنوان یک یارانه غیرمستقیم و پایدار برای کمک به معیشت مردم فکر کند؛ راهکاری که در آن نه چرخهای مترو از حرکت می ایستد و نه معیشت مردم در ترافیک تورم آسیب می بیند.
حالا توپ در زمینِ شورای شهر تهران است و شورا می تواند با بررسی فنی طرح مذکور؛ نسخه ای فراتر از شعارهای سیاسی به تهرانی ها ارایه دهد!
