آقای امید فاضلی نیا در مصاحبه اختصاصی با خبرنگار تحریریه صنعت و معدن خبرگزاری صداوسیما، درباره چالشهایی که در زمینه تولید لوازم خانگی در سال ۱۴۰۴ ایجاد شده است، افزود: با توجه به برنامه ریزیهای صورت گرفته به دلیل تامین نشدن مواد اولیه تولید، تامین نشدن به موقع و مناسب ارز و شرایط جنگی، محدودیتهای جدیدی را بر تولید ایجاد کرد.
دبیرکل انجمن تولیدکنندگان لوازم خانگی ادامه داد: یکی دیگر از چالشهای تولید، طولانی شدن اولویت دهی تخصیص و تامین ارز تولیدکنندگان بود که تا ۲۴۰ روز به طول میانجامید و چرخ تولید را با مشکل مواجه کرده بود.
فاضلی نیا درباره راهکارهای پیشنهادی برای جلوگیری از عرضه مواد اولیه در بازار آزاد توسط سهمیه بگیران و واسطهها گفت: میبایستی پروانههای بهره برداری مورد پایش قرار گیرند، زیرا ضریب تبدیل مواد اولیه به کالا در سامانه جامع تجارت مشخص شده است یعنی اگر فرایند زنجیره تامین تا توزیع در سامانه دیده و متناسب با این فرایند، سیاستگذاری انجام شودو افراد نه با ظرفیت اسمی بلکه با ظرفیت عملکردی پایش شوند و در قالب سامانه بهین یاب و بورس کالا، متناسب با عمکرد و تولیداتشان به آنها سهمیه تخصیص داده شود، موضوع عرضه غیررسمی مواد اولیه در بازار رفع خواهد شد.
وی افزود: گاهی قیمتهایی که برای مواد اولیه تولید در بورس کالا کشف قیمت و معامله میشوند برای تولیدکننده به هیچ عنوان اقتصادی نیست، بنابراین مشخص میشود افرادی با رویکرد سوداگری در این عرصه حضور دارند که با قیمت بالاتر از قیمت منطقی بازار، خرید میکنند و با یک درصد و حاشیه سودی، مواد اولیه را در بازار آزاد به فروش میرسانند همین این امر به تولیدکننده واقعی آسیب میرساند؛ دولت و حاکمیت باید به تولیدکننده کمک کند تا قیمت تمام شده کالا، رقابتی شود.
دبیرکل انجمن تولیدکنندگان لوازم خانگی ایران ادامه داد: سال گذشته عرضههایی که در بورس کالا اتفاق میافتاد، ۳۰ تا ۶۰ درصد قیمت آن از قیمت جهانی بالاتر بود و همین امر یک اجحاف واقعی در حق تولیدکنندگان است و امسال هم قیمت بورس بازهم از قیمت جهانی بالاتر است به طوری که در برخی اقلام تا ۲.۲ برابر در مقایسه با کالای جهانی در بورس کالا، عرضه صورت میگیرد.
فاضلی نیا درباره رکود بازار، کاهش قدرت خرید مردم و کاهش تولید لوازم خانگی گفت: در حال حاضر شاهد رکود اقتصادی و تورمی در کشور هستیم، از جهتی تورم داریم و از جهت دیگر مردم قدرت خرید ندارند، زیرا فاصله بین سبد درآمدی مردم و سبد هزینهای آنها ایجاد شده است؛ تولیدکننده به هر میزان تولیداتش را افزایش دهد به همان میزان قیمت کالاها کاهش پیدا میکند؛ زمانی که مردم به سوی تعمیر کالاهای لوازم خانگی میروند به این معنی است که سبد درآمدی و هزینههای مردم با هم فاصله زیادی دارد.
وی افزود: گرانی متاثر از عوامل و متغیرهایی است که بر قیمت تمام شده تولید تاثیر میگذارد برای مثال پلیمر abs در تاریخهای ۱۱ فروردین ۱۴۰۵ توسط پتروشیمی تبریز و در تاریخ ۸ و ۱۵ اردیبهشت ۱۴۰۵ توسط شرکت پتروشیمی قائدبصیر با قیمت پایه ۲۲۰ هزار تومان عرضه شد که میانگین معامله در نهایت ۴۴۰ هزار تومان بوده است و از آنجائیکه که قیمت پایه در انواع محصولات عرضه شده ۱۰ الی ۲۰ درصد بالاتر از نرخ جهانی است و قیمت معامله مواد اولیه دقیقا دو برابر قیمت پایه عرضه شده در بورس کالاست، همین امر منجر به افزایش هزینه سربار برای تولید شده است.
فاضلی نیا گفت: یکصد و ۵۰ تن عرضه در بورس کالا اتفاق افتاد، اما ۴۰۰ تن تقاضا برای مواد اولیه وجود داشت، زیرا قیمت مواد اولیه تابعی از عرضه و تقاضاست و بورس کالا هم محملی است برای کشف قیمت و قیمت گذاری متناسب با عرضه و تقاضا صورت میگیرد، پلیمر abs در حال حاضر ۲.۲ برابر قیمت جهانی در بورس کالا معامله شده است.
دبیرکل اتحادیه تولیدکنندگان لوازم خانگی درباره افزایش قیمت مواد اولیه دیگر پتروشیمی در بورس کالا گفت: محصول پلی اتیلن سبک تزریقی در تاریخهای اول، هفتم و پانزدهم اردیبهشت ۱۴۰۵ در بورس کالا به میزان ۷۴۰ تن عرضه صورت گرفته شد، اما تقاضا برای این ماده اولیه یک هزار و ۱۲۰ تن بود با قیمت پایه ۱۱۹ هزار تومان که به میزان ۱۶۵ هزار تومان یعنی ۳۶ درصد بالاتر از قیمت جهانی معامله شد همچنین پلی اتیلن سنگین بادی ۲۴ هزار تن عرضه با تقاضای ۴۵ هزار تن با قیمت پایه ۹۹ هزار تومان، اما پتروشیمی مارون و کرمانشاه با قیمت کیلویی ۳۰۸ هزار تومان معامله شده است یعنی ۳۱۲ درصد افزایش قیمت البته در عرضه بعدی قیمت به ۱۴۶ هزار تومان رسیده است یعنی هرچه میزان عرضه بیشتر شود به همان میزان قیمت هم کاهش پیدا میکند.
وی افزود: درباره عرضه پلی استایرن انبساطی که توسط پتروشیمی تبریز عرضه میشود ۱۰ هزار تن عرضه با تقاضای ۱۶ هزار تنی روبهرو بود با قیمت پایه ۱۳۸ هزار تومان به مبلغ ۱۶۳ هزار تومان معامله شد، اما در آخرین معامله صورت گرفته که در تاریخ ۱۵ اردیبهشت ۱۴۰۵ قیمت معامله به ۴۰۰ هزار تومان رسید یا درباره گرید ۵۴۸ پلی پروپیلن که کاربرد زیادی در تولید لوازم خانگی دارد که توسط پتروشیمی جم ۲ هزار تن عرضه شد در حالیکه تقاضای ۴ هزار تنی را شاهد بودیم با قیمت پایه ۱۳۱ هزار تومان عرضه شد، اما در اخرین معامله بورس کالا ۱۴ اردیبهشت ۱۴۰۵ با قیمت ۵۰۸ هزار تومان یعنی ۳۸۵ درصد افزایش قیمت در مقایسه با عرضه دهم فروردین ۱۴۰۵ معامله شده است.
فاضلی نیا درباره تامین ورق سرد لوازم خانگی هم گفت: از ابتدای امسال تاکنون، فولاد مبارکه اصفهان با وجود اینکه به زیرساخت هایش توسط حمله دشمن آسیب رسیده، یکبار در تاریخ ۱۲ اردیبهشت ماه ۱۴۰۵ به میزان ۱۵ هزار تن عرضه کرده است، اما تقاضا ۱۵ هزار و ۶۰۰ تن بود که موجب شد قیمت پایه ۹۹ هزار تومان، ۱۰۲ هزار تومان معامله شود.
دبیرکل اتحادیه تولیدکنندگان لوازم خانگی در پایان درباره مولفههای افزایش قیمت گفت: نرخ ارز و مواد اولیه وارداتی، هزینههای کارگری، نرخ تسهیلات تولید که در حال حاضر برای تولیدکننده حدود ۵۰ درصد در نظر گرفته شده، همچنین هزینههای حمل و نقل که هرساله بیش از ۳۰ درصد متناسب با قیمت سوخت و انرژی افزایش پیدا میکند و نیز هزینههای پنهان شرایط تحریمی، بر قیمت تمام شده کالا تاثیر میگذارد.
وی افزود: در حال حاضر گردش مالی در صنعت لوازم خانگی ۱۸ ماه یکبار است و اصلا اقتصادی نیست، زیرا حداقل گردش مالی برای اقتصادی شدن هر ساله سه بار است تا چرخ صنعت متوقف نشود.
دبیرکل انجمن تولیدکنندگان لوازم خانگی ایران با اشاره به اینکه از ابتدای سال ۱۴۰۳ تا پایان سال ۱۴۰۴ دقیقا ۲۳۹ درصد افزایش نرخ ارز را شاهد بودیم، گفت: نبود ثبات در بخشهای موثر بر حوزه تولید، آثار خود را بر جذب سرمایه و توسعه به جای خواهد گذاشت.
فاضلی نیا ادامه داد: سیاست تثبیت نرخ ارز در سال ۱۴۰۲ اتفاق افتاد که دلار ۴۹ هزار و ۴۸۰ تومان قیمت گذاری شد، اما در آذرماه ۱۴۰۳ شاهد افزایش نرخ ارز در تالار اول مبادله ارز بودیم که قیمت ارز از ۵۳ هزار و ۷۰۰ تومان به ۹۳ هزار و ۷۰۰ تومان افزایش یافت؛ مردادماه ۱۴۰۴ تالار دوم مبادله ارز شکل گرفت که با ایجاد شوک ارزی در بازار آزاد نرخ ارز به یکصد و هفت هزار تومان رسید.
وی افزود: متعاقب شوک ارزی تالار دوم مبادله ارز، در تاریخ ۱۵ دیماه ۱۴۰۴ ادغام تالار اول و دوم مبادله ارزی اتفاق افتاد که موجب شد قیمت ارز مبادلهای از ۷۰ هزار تومان به یکصد و ۳۷ هزار تومان افزایش پیدا کرد یعنی یکسری از نوسانات ارز، ناشی از سیاستگذاریهایی است که قطعا متناسب با شرایط کشور اتخاذ میشود که بر تولید تاثیر دارد.
