اسکاتلند ۰ - ۳ برزیل؛ وینیسیوس طوفان به پا کرد / سلسائو مقتدرانه صدرنشین شد
به گزارش رکنا، ویتیلیگو (Vitiligo) که در فارسی با نامهای پیسی یا برص نیز شناخته میشود یک بیماری پوستی مزمن است که در آن بخشهایی از پوست رنگ طبیعی خود را از دست میدهند و به صورت لکههای سفید ظاهر میشوند. این اتفاق به دلیل کاهش یا از بین رفتن سلولهای تولیدکننده رنگدانه پوست (ملانوسیتها) رخ میدهد.
رنگ پوست، مو و چشمها به مادهای به نام ملانین وابسته است. این رنگدانه توسط سلولهای ملانوسیت تولید میشود. در بیماری ویتیلیگو، این سلولها به دلایل مختلف تخریب یا غیرفعال میشوند و در نتیجه پوست در برخی نواحی سفید میشود.
پزشکان هنوز علت دقیق این بیماری را به طور کامل نمیدانند، اما مهمترین عوامل احتمالی عبارتاند از:
اختلالات خودایمنی و حمله سیستم ایمنی به ملانوسیتها
عوامل ژنتیکی و سابقه خانوادگی
عوامل عصبی و استرسهای شدید
خودتخریبی سلولهای رنگدانهساز
ترکیبی از چند عامل محیطی و ژنتیکی
بررسیها نشان میدهد حدود یک تا دو درصد جمعیت جهان به این بیماری مبتلا هستند. ویتیلیگو در زنان و مردان و در تمام نژادها دیده میشود، اما در افراد دارای پوست تیرهتر به دلیل تضاد رنگی بیشتر، نمایانتر است. این بیماری اغلب بین سنین ۱۰ تا ۳۰ سالگی آغاز میشود.
مهمترین نشانه بیماری، ایجاد لکههای سفید با حاشیه مشخص روی پوست است. این لکهها معمولاً در نواحی زیر بیشتر دیده میشوند:
صورت
دستها و انگشتان
پاها
آرنج و زانو
اطراف دهان و چشمها
ناحیه تناسلی
در برخی افراد، موهای ناحیه درگیر نیز سفید میشوند و حتی مخاط دهان یا چشم ممکن است تحت تأثیر قرار گیرد.
اگرچه ویتیلیگو بیماری خطرناکی نیست، اما میتواند تأثیرات قابل توجهی بر کیفیت زندگی فرد داشته باشد. برخی عوارض آن شامل:
کاهش اعتماد به نفس
اضطراب و افسردگی
مشکلات اجتماعی و شغلی
حساسیت بیشتر پوست به نور خورشید
افزایش احتمال ابتلا به برخی بیماریهای خودایمنی مانند اختلالات تیروئید، دیابت نوع یک و آلوپسی آرهآتا
در حال حاضر درمان قطعی برای ویتیلیگو وجود ندارد، اما روشهای مختلفی برای کنترل بیماری و بازگرداندن رنگ پوست استفاده میشود:
کرمهای کورتونی موضعی
مهارکنندههای کلسینورین
آنالوگهای ویتامین D
اشعه فرابنفش باند باریک (NB-UVB)
لیزر اگزایمر برای ضایعات محدود
استفاده از کرمهای پوشاننده
ضدآفتابهای قوی
میکروپیگمنتیشن یا رنگدانهگذاری پوست
در موارد پایدار و مقاوم به درمان، روشهایی مانند:
پیوند ملانوسیت
پیوند سلولهای ملانوسیت و کراتینوسیت
پیوند پوست
میتوانند نتایج امیدوارکنندهای داشته باشند.
یکی از روشهای نوین و مورد توجه پژوهشگران، سلولدرمانی با استفاده از سلولهای بنیادی است. در این روش، سلولهای سالم به نواحی فاقد رنگدانه منتقل میشوند تا تولید ملانین دوباره آغاز شود. این روش بیشتر برای بیمارانی به کار میرود که به درمانهای رایج پاسخ مناسبی ندادهاند و بیماری آنها حداقل یک سال در وضعیت پایدار قرار داشته است.
پاسخ این سؤال به شدت بیماری، محل ضایعات و شرایط فرد بستگی دارد. برخی بیماران با دارو و نوردرمانی بهبود قابل توجهی پیدا میکنند و در برخی موارد نیز روشهای جراحی و سلولدرمانی میتوانند به بازگشت رنگ پوست کمک کنند. با این حال، تشخیص زودهنگام و مراجعه به متخصص پوست نقش مهمی در کنترل روند بیماری و افزایش موفقیت درمان دارد.
