برترینها: در حالی که سایه جنگ هنوز بر سر ایران است، تورم افسارگسیخته هر لحظه ممکن است به وضعیت ناگواری برسد و شرایط اینترنت نیز هنوز به شکل پایدار نرسیده، برخی درباره زنان هرات نوشتهاند که ظاهرا از ترس خیابانهای این شهر خانهنشین شدهاند. البته نوعدوستی خصیصه نیکوییست که شاید در عصر مدرن از غلظت آن کاسته شده و در جهان امروز به عدالت درباره آن سخن گفته نمیشود.
روزنامه شرق در شماره امروز خود مطلبی پیرامون شرایط دشوار زنان در هرات نوشته که بخشهایی از آن را در ادامه میخوانید:
روز جمعه ۱۵ خرداد اطلاعیهای در برخی از رسانههای افغانستانی مستقر در خارج از این کشور منتشر شد که براساس آن نهاد امر به معروف در هرات اعلام کرده بود از این پس زنانی که حجاب را رعایت نمیکنند، بازداشت شده و به زندان منتقل میشوند و هیچکس حق گلایه و شکایت ندارد. همزمان یک فایل صوتی هم دست به دست شد که در آن آمده زنانی که روی آنها پیداست (برقع ندارند) توسط بازرسان سیار طالبان که در سطح شهر و بازارها حضور دارند، جمعآوری خواهند شد و به زندان خواهند رفت. ویدئوهای منتشرشده در شبکههای اجتماعی نشان از آن دارند که مأموران از روز ۱۶ خرداد دستور را اجرائی کرده و به بازداشت بعضا خشونتآمیز زنان در خیابانهای هرات دست زدهاند.
قوانین جدید حجاب، پیش از آنکه پوشش را تغییر داده باشد، پیادهروها را خالی کرده است. زنی ساکن هرات در توصیف این وضعیت تنها از یک کلمه استفاده میکند: «وحشت». وحشتی که باعث شده زنان برای بقا، خود را در خانهها پنهان کنند.
در ابلاغیه طالبان به زنی که عطر بزند هم اتهاماتی وارد و هشدار داده شده که اگر زنان کارمند خود را بهطور کامل (به همراه صورتشان) نپوشند، از کار تعلیق خواهند شد. این حکم شامل خانواده آنها هم میشود و مردان خانواده که مشاغل دولتی دارند از کار اخراج میشوند. این دستورات طی روزهای اخیر در مکانهای عمومی به مردان ابلاغ شده است. حکم کنونی هرچند جدید نیست اما سختگیریها بهتازگی افزایش پیدا کرده است.
سمیه زن ۲۲ساله افغانستانی که معلم دانشآموزان دختر کلاس سوم تا ششم دبستان است، در مصاحبه با «شرق»، از ترس و وحشت حاکم بر هرات حرف زده و میگوید: از روز شنبه ۱۶ خرداد، تعداد زیادی از زنها، حتی آنهایی که «چادری» بر سر داشتند و چهرههایشان پنهان بود، در این شهر بازداشت شدهاند. به گفته او تعداد بازداشتیها در روزهای اخیر بیش از ۲۰۰ نفر تخمین زده میشود (این آمار از سوی منابع تأیید نشده است). سمیه تأکید میکند که زنان پیش از اینکه طالبان دستورات جدید را ابلاغ کند، حجاب کامل داشتهاند. به گفته این زن جوان، تعدادی از زنان تنها به دلیل اینکه لباس بلندی در زیر «چادری» خود نپوشیده بودند، با خشونت بازداشت شدهاند.
به گفته سمیه اعتراضات اخیر در شهر هرات، بیش از آنکه در مورد برخوردهای خشن با زنان به دلیل نپوشاندن صورتهایشان باشد، معیشتی بوده است. او تأکید میکند با وجود اینکه برخی تجمعات برای روزهای پیشرو برنامهریزی شده، اما بعید میداند که گروه بزرگی به آن بپیوندند؛ چراکه زنان از برخوردهای طالبان وحشت دارند و مردان هم مایل نیستند به خاطر چنین مسئلهای اعتراض کنند.
به هر حال، با وجود همه مصائبی که امروز افغانستان با آن دستوپنجه نرم میکند، ایران نیز در سالهای اخیر اشکال مختلفی از این دشواریها را تجربه کرده است؛ هرچند قیاس جزئی و دقیق این دو وضعیت نه ممکن است و نه لزوماً منصفانه. واقعیت این است که ما در جغرافیایی زندگی میکنیم که رنج و بحران، چندان ناآشنا به نظر نمیرسند. همانطور که امروز افرادی در گوشهای از جهان برای زنان هرات استوری منتشر میکنند و نگران سرنوشت آنها هستند، خود ما نیز از هزار زاویه دیگر میتوانیم سوژه نگرانی، روایت یا حتی همدردی شهروندان سایر کشورها باشیم.
