به گزارش ایرنا، در نقشه راه توسعه اقتصادی و پدافند غیرعامل کشور، امنیت غذایی یکی از ارکان بنیادین اقتدار ملی محسوب میشود. در این میان، سیستان و بلوچستان به دلیل موقعیت منحصر بهفرد جغرافیایی و زیرساختهای گسترده مرزی، نه تنها یک منطقه جغرافیایی، بلکه یک ظرفیت راهبردی برای سفره ایرانیان است. این استان با تلفیق مزیتهای ترانزیتی و توانمندیهای بومی در صنعت دامپروری، اکنون به عنوان کلیدیترین نقطه کشور در تنظیم بازار پروتئین و پشتیبان اصلی پایداری غذایی در سطح ملی شناخته میشود.
سیستان و بلوچستان بهواسطه موقعیت ژئوپلیتیکی، وسعت جغرافیایی، دسترسی به آبهای آزاد و همجواری با کشورهای پاکستان و افغانستان، یکی از مهمترین ظرفیتهای راهبردی کشور در حوزه امنیت غذایی و تأمین گوشت قرمز بهشمار میرود. این استان که در جنوبشرق ایران واقع شده، علاوه بر اینکه دروازه ارتباطی کشور با شبهقاره و شرق آسیاست، به دلیل دارا بودن مرزهای رسمی، بازارچههای فعال مرزی، زیرساختهای قرنطینهای و توان بالای دامپروری، قابلیت تبدیل شدن به قطب اصلی واردات، پرواربندی، کشتار و توزیع گوشت قرمز در سطح ملی را دارد.
در شرایطی که تامین پایدار پروتئین مورد نیاز جامعه اهمیت راهبردی یافته است، سیستان و بلوچستان میتواند نقشی فراتر از یک استان مرزی ایفا کرده و به عنوان بازوی پشتیبان بازار گوشت کشور عمل کند. موقعیت جغرافیایی این منطقه موجب شده تا کوتاهترین و اقتصادیترین مسیر ورود دام زنده از کشورهای همسایه به ایران شکل بگیرد. نزدیکی به بازارهای دام پاکستان، ظرفیت بالای حملونقل مرزی، امکان انتقال سریع دام و وجود زیرساختهای قرنطینهای، مزیتی است که کمتر استانی در کشور از آن برخوردار است.
امروز سیستان و بلوچستان دارای چهار مرز رسمی مهم شامل میرجاوه، میلک، پیشین و ریمدان است که در کنار ۹ بازارچه مرزی فعال با کشور پاکستان، ظرفیت گستردهای برای تجارت دام و فرآوردههای دامی ایجاد کردهاند. این گستردگی مبادی مرزی، موجب تنوع مسیرهای تأمین، کاهش هزینههای حملونقل و افزایش سرعت جابهجایی دام میگردد.
زیرساختهای بینظیر دامپروری در جنوبشرق
آنچه سیستان و بلوچستان را متمایز میکند، تنها موقعیت مرزی نیست، بلکه وجود زیرساختهای تخصصی در حوزه دام و طیور است. این استان با دارا بودن بیشاز ۷۰ واحد قرنطینه دام، بخش مهمی از فرآیند کنترل بهداشتی، پایش و آمادهسازی دامهای وارداتی را بر عهده دارد. وجود این حجم از زیرساختهای قرنطینهای نشاندهنده تبدیل شدن این نقسه از ایران اسلامی به یک "هاب تخصصی" در مدیریت دام زنده است که امنیت بهداشتی کشور را تضمین میکند.
در کنار این موارد، توان پرواربندی سیستان و بلوچستان نیز چشمگیر است؛ بهطوریکه سیستان و بلوچستان ظرفیت پرواربندی صنعتی بیشاز ۷۳ هزار رأس دام سنگین و ظرفیت سنتی بیشاز ۴۸ هزار راس را داراست. هماکنون نیز بیشاز ۳۳ هزار و ۵۰۰ رأس دام در این منطقه در حال پرورش بوده که نشاندهنده پویایی صنعت دامپروری در این خطه است. این آمارها گواهی میدهند که این منطقه تنها محل عبور دام نیست، بلکه کانون تولید و ارزشافزوده است.
پیشینه درخشان؛ پشتیبانی از سفره مردم در روزهای سخت
اهمیت این ظرفیتها در دوران بحران بیش از پیش آشکار شده است. سیستان و بلوچستان در دوران جنگ نیز نقش موثری در تأمین گوشت کشور ایفا کرد؛ بهطوریکه در آن دوران ۹۷۳ تن گوشت به سایر نقاط کشور ارسال شد. همچنین سه هزار و ۵۰۰ راس دام سبک و سنگین زنده و بیشاز آن هشت هزار و ۵۰۰ راس دام سنگین دیگر به استانهای مختلف منتقل شد تا نیاز بازار داخلی تامین شود. این پیشینه تاریخی، توان لجستیکی و تولیدی بالای این منطقه را تأیید میکند.
از منظر کارشناسان، توسعه دامپروری در سیستان و بلوچستان موجب کاهش وابستگی به واردات گوشت بستهبندیشده و افزایش بهرهوری در تامین داخلی میشود. فعالسازی این ظرفیتها علاوه بر اشتغالزایی گسترده، موجب گردش مالی در اقتصاد ملی میشود. وجود کشتارگاههای متعدد این امکان را فراهم کرده تا دام پس از قرنطینه و پرواربندی، در داخل این استان ذبح و فرآوری شده و سپس با نظارت کامل بهداشتی به سراسر کشور ارسال شود.
ظرفیتهای مرزی و دامی سیستان و بلوچستان در خدمت تامین کالاهای اساسی
رئیس سازمان جهاد کشاورزی سیستان و بلوچستان با اشاره به نقش راهبردی این استان اظهار کرد: در ایام جنگ، با تکیه بر ظرفیتهای داخلی، ۹۷۳ تن گوشت قرمز برای تأمین نیاز ۱۷ استان کشور ارسال شد. همچنین حدود سه هزار و ۵۰۰ راس دام سبک و سنگین نیز به سایر نقاط منتقل شد.
علیرضا دهمرده افزود: روند واردات دام در سالجاری شتاب گرفته و تاکنون بیشاز پنج هزار و ۸۰۰ راس دام سنگین وارد سیستان و بلوچستان شده، در حال حاضر بیشاز ۳۳ هزار و ۵۰۰ راس دام در واحدهای پرواربندی در حال پرورش بوده و حدود یکهزار و ۲۰۰ رأس دام نیز آماده کشتار و عرضه به بازار است که نویدبخش تامین پایدار گوشت قرمز است.
وی تاکید کرد: با بهرهگیری از زیرساختهای فعلی زنجیره تولید و بدون نیاز به سرمایهگذاری جدید، میتوان به عنوان یکی از استانهای پیشرو در تامین نیاز کشور ایفای نقش کرد. همچنین گوشت را در کنار برنج، موز و خرما، چهار محور اصلی توسعه کشاورزی سیستان و بلوچستان برشمرد.
استاندار سیستان و بلوچستان تاکید کرد: این استان با توجه به ظرفیتهای حوزه دامی و کشاورزی از آمادگی لازم برای ایفای نقش موثرتر در واردات دام، توسعه طرحهای پرواربندی، صنایع وابسته و ایجاد زنجیره تولید گوشت برخوردار است.
منصور بیجار با اشاره به موقعیت راهبردی سیستان و بلوچستان در حوزه ترانزیت و تجارت اظهار کرد: این استان بهدلیل همجواری با کشورهای همسایه، دسترسی به آبهای آزاد و برخورداری از مرزهای فعال زمینی و دریایی، ظرفیتهای ممتازی برای توسعه اقتصادی دارد که تاکنون بخش مهمی از آن عملیاتی نشده است.
وی با بیان اینکه تامین پایدار کالاهای اساسی از اولویتهای مدیریت سیستان و بلوچستان است، اضافه کرد: استفاده از ظرفیت شرکتها و مجموعههایی که توان واردات، تولید و توزیع را بهصورت همزمان دارند میتواند به ایجاد آرامش در بازار و افزایش دسترسی مردم به کالاهای اساسی منجر شود و سازمان اتکا در این زمینه عملکرد قابل توجهی داشته است.
مجموعه پتانسیلهای جغرافیایی، زیرساختی و تجربی سیستان و بلوچستان ثابت میکند که این استان یکی از ارکان اصلی امنیت غذایی ایران است. با برنامهریزی هدفمند، این خطه نه تنها یک منطقه مرزی، بلکه یک ذخیره استراتژیک برای آینده اقتصاد و سفره ایرانیان خواهد بود.
به گزارش ایرنا، سیستان و بلوچستان با بیشاز سه میلیون و ۳۳۷ هزار نفر جمعیت، جوانترین استان کشور محسوب می شود؛ حدود ۷۰ درصد جمعیت این خطه را جوانان کمتر از ۳۰ سال تشکیل میدهند.
