پژمان عقدک روز دوشنبه در گفت وگو با خبرنگار ایرنا ضمن اشاره به نام گذاری یکی از روزهای هفته سلامت به نام رسانهها با عنوان «رسانه و ترویج علمی فرهنگ سلامت» بر نقش رسانهها در نهادینهسازی فرهنگ سلامت تاکید کرد و به تبیین نقش راهبردی رسانهها در اطلاعرسانی سلامت پرداخت.
وی گفت: هدف اصلی ما در هفته سلامت امسال، حرکت به سمت جامعهای است که سواد رسانهای و سلامت خود را به گونهای ارتقا داده باشد که بتواند اطلاعات صحیح را از منابع معتبر، تحلیل و با تشخیص دقیق، آن را به رفتار و سبک زندگی سالم تبدیل کند.
عقدک با بیان اینکه اطلاعرسانی معمولی به تنهایی نمیتواند منجر به تغییر دانش و نگرش شود، افزود: امروز در آشوب اطلاعرسانی در فضای مجازی، رسانههای متعهد باید نقش سکاندار را ایفا کنند و انتظار ما از اصحاب رسانه این است که با پرهیز از اخبار زرد، بر مبنای شواهد علمی کار کنند و در مسیر تبدیل دانش سلامت به فرهنگ و عادت فردی مردم گام بردارند.
سخنگوی دانشگاه علوم پزشکی اصفهان با تأکید بر اینکه فرهنگسازی نیازمند کارهایی عمیقتر از انتشار پیامهای کوتاه است، تصریح کرد: تغییر رفتار در خوردن، آشامیدن و تحرک، زمانی رخ میدهد که پیامهای علمی به صورت مکرر، مستدل و در بستری از امکانات مهیا و به مردم ارائه تا در نهایت به سبک زندگی مردم تبدیل شود.
عقدک مطالبهگری را یکی از خروجیهای مهم سواد سلامت دانست و افزود: هنگامی که سواد سلامت در جامعه رشد کند، افراد شاخصهای ناعدالتی در توزیع خدمات سلامت را درک کرده و خود به زبان گویای مردم تبدیل میشوند و این همان نقطهای است که اصحاب رسانه با ضریب نفوذ بالای خود میتوانند به عنوان مطالبهگران حوزه سلامت، مدیران را برای برقراری عدالت بیشتر در توزیع امکانات بهداشتی و درمانی یاری کنند.
وی با اشاره به موضوع فرزندآوری و چالشهای آن خاطرنشان کرد: در بحث جوانی جمعیت نیز شکافی میان ترجیح ذهنی و رفتار عملی خانوادهها وجود دارد که باید با ایجاد بسترهای رفاهی و فرهنگی، برای پوشش این فاصله تلاش کرد و در واقع، همه این اقدامات در کنار یکدیگر و با تکیه بر آگاهی بخشی، مسیر رسیدن به سلامت پایدار و عدالتمحور را هموار میکند.
عقدک تأکید کرد: برای دستیابی به جامعهای سالم، همکاری مثلث سیاستگذاران سلامت، فعالان رسانهای و نهادهای آموزشی ضرورتی اجتنابناپذیر است و این هم افزایی میتواند همزمان سواد سلامت و سواد رسانهای را ارتقا دهد و در نهایت بار بیماریها را کاهش داده و نشاط اجتماعی را جایگزین هزینههای سنگین درمان کند.
سخنگوی دانشگاه علوم پزشکی اصفهان گفت: آرمان ما جامعهای است که در آن آگاهی همچون هوایی تازه در دسترس همگان باشد، جامعهای که در آن هیچ انسانی به دلیل ناآگاهی رنج بیماری را تحمل نکند چرا که پشت هر واژه و هر خبر، جان عزیزی قرار دارد و رسالت انسانی ما، صیانت از این امانت ارزشمند است.
وی با اشاره به شعار «رسانه و ترویج علمی فرهنگ سلامت» که در هفته سلامت منتشر شد، اظهار داشت: در عصر تحولات شتابان ارتباطی، رسانهها دیگر تنهاپیامرسان نیستند، بلکه به یکی از ارکان حکمرانی سلامت تبدیل شدهاند و در جهانی که شایعات علمی میتواند به اندازه ویروسها مرگبار باشد، رسانه در مقام ناخدای کشتی آگاهی، وظیفه دارد جامعه را از میان امواج جهل و شبهعلم به سوی ساحل تندرستی هدایت کند.
عقدک رسانه را نه یک ابزار اداری، بلکه تجلی تعهد اجتماعی معرفی کرد افزود: رسانه سلامت باید دستیار هوشمند درمانگر و بازوی پیشگیری باشد، نهادی که با آگاهیبخشی مستمر از وقوع بیماری جلوگیری میکند و در مسیر درمان نیز همراه و مشاور امین مردم است.
سخنگوی دانشگاه علوم پزشکی اصفهان کارکردهای اصلی رسانه را در چهار ساحت اطلاع رسانی به هنگام، آموزش مستمر، سرگرمی سازنده و فرهنگ سازی خلاصه کرد و گفت: اطلاعرسانی دقیق و بهموقع در مدیریت بحرانهای سلامت نقش کلیدی دارد و آموزش مستمر باید دانش پایه و تخصصی را به زبان ساده در اختیار عموم قرار دهد.
وی اضافه کرد: بهرهگیری از قالبهای نمایشی و خلاقانه نیز میتواند پیامهای بهداشتی را غیرمستقیم اما ماندگار منتقل کند و در نهایت، فرهنگسازی باید سلامت را به یک ارزش اخلاقی و ملی تبدیل کند.
عقدک اظهار داشت: دسترسی به اطلاعات صحیح، بخشی از حقوق بنیادین بشر است و رسانهها با سادهسازی مفاهیم پیچیده پزشکی و تبدیل آنها به پیامهای کاربردی، میتوانند شکاف نابرابری را کاهش دهند و گروههای آسیبپذیر را در مسیر پیشگیری توانمند سازند.
این مقام مسوول با اشاره به حرکت نظام سلامت به سمت بیمار محوری گفت: شهروندان امروز باید در تصمیمگیریهای مرتبط با سلامت خود نقش فعال داشته باشند و رسانههای اجتماعی این امکان را فراهم کردهاند که مخاطب از دریافت کننده صرف به تحلیلگر و بازنشر کننده پیام تبدیل شود و این تغییر الگو، مسوولیت روابط عمومیهای دانشگاهی را در تولید محتوای علمی، مستند و مخاطبمحور دوچندان میکند.
وی تأکید کرد: تولید محتوا باید نیازهای گروههای مختلف از جمله نوجوانان، زنان، سالمندان و بیماران مزمن را بهطور اختصاصی پوشش دهد و موفقیت در انتقال پیام مستلزم شناخت دقیق زیستبوم مخاطب و انتخاب هوشمندانه بسترهای ارتباطی است.
هوش مصنوعی و آینده رسانه سلامت
سخنگوی دانشگاه علوم پژشکی اصفهان در بخش دیگری از سخنان خود به نقش فناوریهای نوین اشاره کرد و گفت: در آستانه انقلاب پنجم صنعتی، هوش مصنوعی به ابزاری بنیادین در خدمت رسانه سلامت تبدیل شده است و تحلیل کلاندادههای رفتاری مخاطبان، امکان شخصیسازی پیامهای سلامت را فراهم میکند که به وسیله آن میتوان نیازهای بهداشتی هر منطقه یا گروه سنی را پیشبینی کرده و پیش از وقوع بحران، پیامهای پیشگیرانه را هدفمند منتشر کنند.
وی افزود: این رویکرد میتواند رسانه را از یک ابزار عمومی به یک پزشک همراه دیجیتال ارتقا میدهد.
عقدک پیشگیری را ستون اصلی ارتقای سلامت معرفی و خاطرنشان کرد: ارتقای سلامت بر سه پایه آموزش، حفاظت و پیشگیری استوار است و اصلاح الگوی تغذیه، ترویج فعالیت بدنی، مدیریت استرس، سلامت روان و کنترل عوامل خطر تنها زمانی محقق میشود که رسانه بتواند سبک زندگی سالم را به یک ضرورت فرهنگی تبدیل و استمرار در طرح این موضوعات میتواند سلامت را از یک مسئله تنها پزشکی به یک ارزش اجتماعی تبدیل کند.
به گزارش ایرنا، هرسال آخرین هفته اردیبهشت ماه ( 25 تا 31 اردیبهشت ) هفته سلامت نام گرفته است که امسال با شعار «سلامت پایدار با علم و اقتدار، ایران ماندگار» Together for Health, Stand for Science اعلام شد اما یک روز از این هفته نیز با شعار« رسانه و ترویج علمی فرهنگ سلامت» به نام رسانه ها نامگذاری میشود.
