آقای علی لشکری در مصاحبه اختصاصی با خبرنگار تحریریه صنعت و معدن خبرگزاری صداوسیما به ویژگیهای صنعت کفش ایران در میان صنایع مصرفی از جمله اشتغالزایی، مهارتمحوری، سازگاری با محیط زیست، کمآببر بودن، ارزآوری و ارتباط با مشاغل خانگی اشاره کرد.
عضو هیئترئیسه جامعه صنعت کفش ایران با اشاره به اینکه ساختار تولید کفش در کشور بر عهده واحدهای صنعتی و صنفی است، گفت: حدود ۹۵ درصد از واحدهای تولیدی در استانهای تهران، تبریز، مشهد، قم، اصفهان، همدان، هیدجِ زنجان و البرز مستقر هستند و این واحدها بیش از ۵۰۰ هزار نفر اشتغال ایجاد کردهاند.
وی افزود: سالانه حدود ۲۷۰ میلیون زوج کفش در صنعت کفش ایران تولید میشود و با این میزان تولید، رتبه یازدهم جهان را به خود اختصاص دادهایم، در صورتی که آمار تولید واحدهای صنفی نیز به مجموع تولیدات صنعتی اضافه شود، ایران در رتبه نهم جهان قرار خواهد گرفت.
لشکری درباره آمار وزارت صمت از تولیدات صنعت کفش بر اساس سهم هر یک از واحدهای صنعتی و صنفی گفت: ۴۴ و نیم درصد تولیدات صنعت کفش توسط واحدهای صنعتی در قالب کارخانههای بزرگ و رسمی انجام میشود، حدود ۲۴ درصد نیز توسط واحدهای صنفی تولید میشود که نشاندهنده نقش پررنگ کارگاههای کوچک و سنتی در اشتغال است. همچنین تولیدات صندل و دمپایی حدود ۲۸ درصد از سهم تولید را به خود اختصاص داده است. بررسیهای کارشناسی نشان میدهد حدود ۹۶ درصد نیاز داخلی از نظر تعداد، توسط تولیدکنندگان داخلی تأمین میشود.
وی با اشاره به اینکه صنعت کفش به زنجیرهای از صنایع بالادستی و پاییندستی متصل است، افزود: هرگونه تحرک و رونق در صنعت کفش، موجب رونق در صنایع دیگر نیز میشود. از جمله صنایع مرتبط با این حوزه میتوان به چرم طبیعی، چرم مصنوعی، نساجی، پتروشیمی و پلیمر، ماشینسازی، صنایع شیمیایی، صنایع فلزی، صنایع سلولزی، قالبسازی، بستهبندی، طراحی و مدلسازی، عمدهفروشی، بنکداری، خردهفروشی و فروشگاهداری اشاره کرد.
این فعال اقتصادی، صنعت کفش را یکی از موفقترین صنایع ایران در حوزه جایگزینی واردات دانست و اظهار داشت: صنعت کفش در ایران یک صنعت درونزا و متکی بر توان تولید داخلی است، وزن بالای تولید صندل، دمپایی و کفشهای ورزشی با رویه پارچهای، از یک سو و سهم قابل توجه واحدهای صنفی از سوی دیگر، نشاندهنده ساختاری است که بیشتر بر قیمت تمامشده پایین و دسترسی همگانی تمرکز دارد تا تولیدات لوکس و صرفاً صنعتی. این در حالی است که با وجود شهرت جهانی چرم طبیعی ایران، سهم کفشهای با رویه چرمی از کل تولید، حدود ۱۱ درصد برآورد میشود.
عضو هیئترئیسه جامعه صنعت کفش ایران گفت: حدود ۹۵ درصد از واحدهای تولید کفش در ایران، واحدهای خرد و کوچک هستند که راهاندازی آنها نیاز به سرمایهگذاری کلان ندارد و میتواند به سرعت اشتغال ایجاد کند.
وی ادامه داد: بر اساس آخرین آمارهای گمرک کشور از صادرات کفش در ۱۰ ماهه نخست سال ۱۴۰۴، ارزش دلاری صادرات ۲۳ درصد و وزن آن ۱۲ درصد کاهش یافته است، عراق همچنان بزرگترین بازار صادراتی ایران به شمار میآید و سهم قابل توجهی از ارزش (۵۸ درصد) و وزن (۵۳ درصد) را به خود اختصاص داده است؛ با این حال، در همین بازار نیز صادرات ایران نسبت به سال قبل حدود ۲۰ درصد از نظر ارزش و ۹ درصد از نظر وزن کاهش داشته است.
لشکری اضافه کرد: افغانستان با سهم حدود ۲۵ درصد، دومین بازار بزرگ صادراتی کفش ایران در سال ۱۴۰۴ است، صادرات به این کشور در مقایسه با سال ۱۴۰۳، از نظر ارزش حدود ۲۳ درصد و از نظر وزن ۱۰ درصد کاهش داشته است، کاهش شدید صادرات به پاکستان نیز نشاندهنده از دست رفتن بخش بزرگی از بازار صادراتی کفش ایران است. در مقابل، در همین دوره شاهد رشد چشمگیر صادرات کفش به امارات بودیم؛ بهطوریکه ارزش صادرات به این کشور ۵۵ درصد و وزن آن ۵۳ درصد افزایش یافته است. صادرات به کشورهای آذربایجان، ترکمنستان و گرجستان نیز با کاهش در ارزش و وزن همراه بوده است.
عضو هیئترئیسه جامعه صنعت کفش ایران، کاهش تقاضا، افزایش هزینههای تولید، رقابت شدیدتر در بازارهای جهانی و تغییر در ترکیب کالای صادراتی را از عوامل کاهش صادرات این صنعت برشمرد و افزود: بررسی صنعت کفش پیش از جنگ رمضان و در فاصله میان جنگ ۱۲ روزه تا ۹ اسفند سال گذشته نشان میدهد این صنعت با رکود همراه با تورم روبهرو بوده است؛ بهطوریکه نرخ تورم سالانه انواع کفش در پایان دیماه حدود ۳۹ درصد و نرخ تورم نقطهبهنقطه در همین ماه حدود ۵۱ درصد بوده است.
وی در ادامه گفت: در سطح کلان اقتصاد و صنعت، بر اساس گزارش شاخص مدیران خرید (شامخ) بهمنماه مرکز پژوهشهای اتاق بازرگانی ایران، تداوم تورم بالا، کاهش شدید ارزش پول ملی، تضعیف قدرت خرید خانوارها، افت محسوس سفارشات فروش، نوسانات ارزی، جهش شدید نرخ ارز، اختلال در تأمین مواد اولیه، کمبود نقدینگی، محدودیت منابع مالی بنگاهها، عدم وصول چکها، افزایش مطالبات معوق و محدودیتهای ارزی و ثبت سفارش، باعث افزایش قابل توجه هزینههای تولید شده است.
لشکری اضافه کرد: کاهش مستمر تولید و اشتغال، در کنار افت شدید موجودی مواد اولیه و کاهش صادرات، فشار مضاعفی بر بنگاهها وارد کرده است به همین دلیل، رشد صادرات نه بهعنوان یک راهحل اجرایی کوتاهمدت، بلکه بهعنوان ضرورتی برای حفظ و رشد اشتغال و تولید انواع کفش در کشور باید مورد توجه مسئولان صنعتی و اقتصادی قرار گیرد.
