یادداشت مهمان- صدیقه اوج دکترای حقوق بینالملل: تجاوز نامشروع آمریکا و رژیم صهیونیستی علیه تمامیت ارضی جمهوری اسلامی ایران، علاوه بر هدف قرار دادن افراد غیرنظامی، برخی اماکن غیرنظامی را که نمایانگر فرهنگ، هویت و تاریخ ایران بوده و در فهرست میراث جهانی یونسکو ثبت شده بودند را به وحشیانهترین شکل هدف گرفته و باعث تخریب جبران ناپذیری بدانها شده اند.
روز دوشنبه ۲ مارس ۲۰۲۶، کاخ گلستان تهران ـ یکی از آثار ثبتشده در فهرست میراث جهانی یونسکو ـ بر اثر اصابت ترکشها و موج انفجار ناشی از حمله هوایی به میدان ارگ، که در محدوده حریم حفاظتی این مجموعه در پایتخت ایران قرار دارد، آسیب جدی دید. بخشهایی از ارسیها، درها و پنجرههای چوبی و آینهکاریها بر اثر موج آن انفجار، تخریب شد. کاخ گلستان از مهمترین بناهای تاریخی ایران و ثبتشده در فهرست میراث جهانی است.
پس از حمله به کاخ گلستان، سازمان میراث فرهنگی اقدام به علامت گذاری اماکن تاریخی توسط نماد جهانی سپر آبی نمود، کاخ چهل ستون در میدان نقش جهان و مسجد تاریخی عباسی اصفهان به صورت عمدی مورد حمله موشکی متجاوزین قرار گرفته وبخش هایی از آن تخریب گردید.
قلعه فلک افلاک که چند ماه پیش در فهرست میراث جهانی یونسکو ثبت شد ، نیز ۸ مارس ۲۰۲۶ هدف حمله موشکی قرار گرفت که موجب تخریب چند بنای موجود در این بافت تاریخی گردید.
بناهای باستانی، موزهها، سایتهای تاریخی و آثار هنری، از یک سو نماد هویت یک ملت بوده و از سوی دیگر حافظه جمعی و گنجینهی مشترک بشریت محسوب میشوند، همواره قربانی مخاصمات بوده اند. حفظ این آثار در زمان مخاصمه، نه تنها وظیفهای حقوقی ، بلکه یک مسئولیت اخلاقی در قبال نسلهای آینده و حافظه بشریت است.
لذا به منظور حفاظت از آثار تاریخی و میراث فرهنگی در زمان جنگ و جلوگیری از تکرار فجایع جنگ های جهانی، کنوانسیون ۱۹۵۴ لاهه درباره حفاظت از اموال فرهنگی در زمان مخاصمات مسلحانه که مهمترین و جامعترین سند بینالمللی در این زمینه است، تدوین گردید. هدف از نوشتن این قانون حفاظت از اموال فرهنگی (از جمله بناهای تاریخی، آثار هنری، موزهها، کتابخانهها، آرشیوها) در زمان جنگ و درگیری مسلحانه است.
علاوه بر این مطابق ماده ۸ اساسنامه رم، تخریب عمدی و بدون توجیه نظامی اموال فرهنگی، جنایت جنگی محسوب می شود.
