عصرایران- برآوردهای علمی جدید نشان میدهد بدن یک انسان بالغ به طور متوسط از حدود ۳۰ تریلیون سلول انسانی تشکیل شده است. در کنار این سلولها، دهها تریلیون میکروارگانیسم نیز در بدن و بهویژه در دستگاه گوارش زندگی میکنند و نقش مهمی در سلامت انسان دارند.
یکی از ویژگیهای جالب بدن، نوسازی مداوم آن است. هر روز حدود ۳۳۰ میلیارد سلول جای خود را به سلولهای جدید میدهند؛ اتفاقی که بیشتر در سلولهای خون و پوشش دستگاه گوارش رخ میدهد. البته برخلاف تصور رایج، همه سلولهای بدن جایگزین نمیشوند و برخی از سلولها، مانند بسیاری از نورونهای مغز و سلولهای عضله قلب، میتوانند تا پایان عمر باقی بمانند.
پوست، بزرگترین اندام بدن، نیز همواره در حال بازسازی است. سلولهای لایه بیرونی پوست به مرور جدا میشوند و سلولهای جدید جای آنها را میگیرند؛ فرآیندی که نقش مهمی در محافظت از بدن در برابر عوامل محیطی و میکروبها دارد.
حواس انسان نیز بسیار توانمندتر از چیزی هستند که در نگاه اول به نظر میرسد. پژوهشها نشان دادهاند سیستم بویایی انسان توانایی تشخیص تعداد بسیار زیادی از ترکیبهای بویایی را دارد؛ هرچند برآورد مشهور «بیش از یک تریلیون بو» همچنان میان دانشمندان محل بحث و بررسی است و برخی پژوهشگران آن را به چالش کشیدهاند. با این حال، همه متخصصان بر این موضوع اتفاق نظر دارند که حس بویایی انسان بسیار پیچیدهتر از تصور گذشته است.
لامسه نیز دقت فوقالعادهای دارد. نوک انگشتان انسان به لطف هزاران گیرنده عصبی میتواند اختلافهای بسیار ظریف در بافت و زبری سطوح را تشخیص دهد و همین ویژگی انجام بسیاری از فعالیتهای روزمره، از نوشتن گرفته تا کار با ابزارهای دقیق، را ممکن میکند.
از سوی دیگر، استخوانها تنها سازههایی برای حفظ شکل بدن نیستند. استخوان ران که بزرگترین و محکمترین استخوان بدن به شمار میرود، در شرایط مناسب میتواند فشارهای بسیار زیادی را تحمل کند. البته ادعای رایج مبنی بر اینکه استخوان ران یک فرد میتواند وزن «۱۶ هزار نفر» را تحمل کند، مبنای علمی معتبری ندارد و به عنوان یک واقعیت قطعی پذیرفته نمیشود. آنچه مسلم است این است که استخوان ران نسبت به وزن خود، یکی از مقاومترین ساختارهای زیستی در بدن انسان محسوب میشود.
قلب نیز بدون وقفه در حال فعالیت است. این اندام عضلانی به طور متوسط حدود ۱۰۰ هزار بار در شبانهروز میتپد و هزاران لیتر خون را در شبکهای از رگهای بدن به گردش درمیآورد تا اکسیژن و مواد مغذی به تمام بافتها برسد.
دانشمندان معتقدند هرچه شناخت ما از بدن انسان بیشتر میشود، پرسشهای تازهتری نیز مطرح میشود. از عملکرد شگفتانگیز مغز گرفته تا نقش میکروبیوم، سیستم ایمنی و توانایی ترمیم بافتها، بدن انسان همچنان یکی از جذابترین موضوعات پژوهشی در علوم زیستی باقی مانده است؛ شاهکاری از مهندسی طبیعت که هنوز همه رازهای آن کشف نشده است.
