بحران در بازار سخت‌افزار و قطعات کامپیوتر جدی‌تر از گذشته شده است. قیمت انواع حافظه در چند فصل گذشته به شدت افزایش یافته و اکنون گزارش‌های جدید نشان می‌دهند که این وضعیت نه‌تنها بهبود پیدا نمی‌کند، بلکه حداقل تا دو سال آینده نیز ادامه خواهد داشت. درحالی‌که حافظه‌های جدیدتر DDR5 پیش از این با افزایش قیمت مواجه شده بودند، گزارش‌های زنجیره تأمین حاکی از آن است که موج گرانی شدیدی دامن‌گیر حافظه‌های قدیمی‌تر DDR4 و DDR3 خواهد شد.

طبق گزارش خبرگزاری دیجی‌تایمز، قیمت قراردادهای حافظه همچنان درحال نهایی‌شدن هستند و پیش‌بینی می‌شود که شرایط بدتر شود. منابع زنجیره تأمین اعلام کرده‌اند که حافظه‌های قدیمی‌تر DDR4 در سه‌ماهه سوم سال ۲۰۲۶ با افزایش قیمت بیش از ۵۰ درصدی مواجه می‌شوند. این جهش قیمت به‌طور مشخص ماژول‌های حافظه DRAM با ظرفیت ۸ گیگابیت را هدف قرار داده است.

پیش از این، برخی تحلیلگران بازار پیش‌بینی می‌کردند که نرخ رشد قیمت حافظه‌ها به ۱۰ تا ۲۰ درصد محدود شود، اما واقعیت کاملاً برخلاف انتظارات رقم خورده است. با توجه به سناریوهای فعلی، به نظر نمی‌رسد اوضاع به این زودی‌ها بهبود یابد.

افزایش تقاضای بازار برای حافظه‌های قدیمی

قیمت حافظه‌های ۱۶ گیگابیتی DDR4 در‌حال‌حاضر بسیار بالا است و در برخی موارد، این ماژول‌ها حتی از حافظه‌های DDR5 با مشخصات مشابه نیز گران‌تر فروخته می‌شوند. کاربرد اصلی این حافظه‌ها عمدتاً در کامپیوترهای شخصی است. تقاضا برای حافظه‌های DDR4 در سه‌ماهه دوم سال جاری به‌طور چشمگیری افزایش یافت و منجر به این گرانی غیرمنتظره شد.

این گزارش همچنین اشاره می‌کند که حافظه‌های DDR4 ساخت تایوان بسیار گران‌تر از محصولات سامسونگ قیمت‌گذاری شده‌اند؛ چرا که غول فناوری کره جنوبی ظرفیت تولید خود را به سمت حافظه‌های DDR5 و نسل جدید حافظه‌های پیشرفته هدایت کرده تا بتواند سهم درآمدی بیشتری از مشتریان حوزه هوش مصنوعی کسب کند.

روند صعودی قیمت حافظه‌های DDR4 با ظرفیت ۸ گیگابیت در سه‌ماهه سوم با قدرت ادامه یافته است. به دلیل کمبود شدید ظرفیت تولید، برخی از فعالان بازار اطلاعاتی از تولیدکنندگان حافظه در تایوان دریافت کرده‌اند که نشان می‌دهد قیمت حافظه‌های DDR4 هشت گیگابیتی در سه‌ماهه سوم نسبت به سه‌ماهه دوم امسال ۵۰ درصد افزایش می‌یابد و سقف قیمت پیش‌بینی‌شده قبلی را می‌شکند.

حافظه‌های SSD سازمانی که مجهز به حافظه موقت DRAM هستند نیز به نوبه خود در افزایش تقاضا برای DDR4 نقش دارند. وجود حافظه موقت مزایای متعددی از جمله کاهش تأخیر و افزایش سرعت از طریق حافظه پنهان (Caching) را به همراه دارد. با حرکت دیتاسنترهای بزرگ به سمت استفاده از حافظه‌های SSD سازمانی با ظرفیت بالا، نیاز به DRAM نیز همچنان افزایش خواهد یافت.

سه شرکت بزرگ تولیدکننده یعنی سامسونگ، مایکرون وSK Hynix تا حد زیادی از تولید DDR4 دست کشیده‌اند. سامسونگ تنها حجم کمی را برای تعداد محدودی از مشتریان قدیمی خود تولید می‌کند، درحالی‌که مایکرون به تازگی تولید انبوه DDR4 و LPDDR4 را با استفاده از فرایند ۱-آلفا (1α) در کارخانه ویرجینیا آمریکا آغاز کرده است. در این میان، شرکت‌های تایوانی Nanya Technology و Winbond Electronics بخش عمده‌ای از تولید DDR را مدیریت می‌کنند که حجم آن بسیار کمتر از تقاضای واقعی جهانی است.

تمام این شواهد نشان می‌دهند، بحرانی که در ابتدا از بخش DDR5 آغاز شده بود، اکنون به نسل قدیمی DDR3 نیز سرایت کرده است. انتظار می‌رود قیمت حافظه‌های ۴ گیگابیتی DDR4 و DDR3 در نیمه دوم سال ۲۰۲۶ جهش قابل‌توجهی داشته باشد. براساس قیمت‌های اوایل ماه ژوئیه، میانگین قیمت حافظه‌های DDR3 و DDR5 به شرح زیر است:

از آنجایی که ظرفیت تولید تمامی شرکت‌های بزرگ به‌طور کامل تکمیل شده است، شکاف میان عرضه و تقاضا همچنان افزایش خواهد یافت. به گفته برخی از کارشناسان صنعت، قیمت DRAM برای حافظه‌های DDR5 ،DDR4 و DDR3 دست‌کم تا سال ۲۰۲۸ به روند صعودی خود ادامه خواهد داد. این موضوع یعنی در آینده نزدیک احتمالاً شاهد افزایش قیمت‌های بیشتری در بازار خواهیم بود.