در منظومه فکری ایشان، آموزش و پرورش قلب تپنده انقلاب است؛ جایی که باید «انسانسازی» به معنای واقعی کلمه رخ دهد. انسانی که هم علم را در خدمت ایمان و تعهد به ولایت قرار دهد و هم تربیت را بر پایه تقوا، جهاد، خودباوری و مقاومت بنا نهد.
ایشان بارها تأکید داشتند که نظام آموزشی ما نباید الگوبرداری کورکورانه از غرب باشد. غرب با جداسازی علم از دین، نسلی مادیگرا، فردگرا و مصرفگرا تربیت کرده است. اما در نگاه رهبر شهید، علم و دین دو بال پرواز انسان هستند. آموزش باید توحیدمحور باشد؛ یعنی دانشآموز از همان روزهای اول دبستان بیاموزد که همه هستی برای خداست و هدف نهایی، رسیدن به کمال الهی است. این دیدگاه، دقیقاً ریشه در سیره اهلبیت (ع) و بهویژه نهضت عاشورایی دارد که رهبر شهید عاشق و عارف آن بود.
در عرصه تربیت، ایشان بر «تربیت انقلابی» تأکید ویژهای داشتند. تربیتی که دانشآموز را به «شهید بالقوه» تبدیل کند؛ انسانی که آماده فداکاری برای خدا، ولایت و ملت است. این تربیت، تنها با کتاب و کلاس اتفاق نمیافتد، بلکه نیازمند الگوهای زنده است. معلمان باید خودشان تجسم ارزشهای انقلابی باشند. رهبر شهید میفرمودند: «معلم، معمار آینده انقلاب است. اگر معلم با عشق به شهادت و ولایت تربیت شده باشد، نسلها را نیز همینگونه بار میآورد.
یکی از مهمترین تأکیدات ایشان، عدالت آموزشی بود. آموزش باید همگانی باشد. باید به روستاهای محروم، حاشیهنشینها و همه نقاط کشور برسد. این عدالت، فقط توزیع امکانات مادی نیست؛ عدالت معرفتی و معنوی است. هر دانشآموزی باید فرصت شناخت عمیق از اندیشههای اسلامی، تاریخ انقلاب، دفاع مقدس و مقاومت را داشته باشد. رهبر شهید انقلاب، آموزش را ابزار تولید قدرت نرم و مقاومت فرهنگی میدانست. در دنیای امروز که جنگ ترکیبی دشمنان بر سر ذهن و قلب نسل جوان جریان دارد، آموزش و پرورش باید سنگر اول دفاع باشد.
در منظومه فکری ایشان، خودباوری و خوداتکایی از ارکان اصلی تربیت است. دانشآموز ایرانی باید باور کند که میتواند در علم، فناوری، فرهنگ و هنر، الگو برای جهان اسلام و بشریت باشد. این خودباوری، ریشه در توکل به خدا و تکیه بر ظرفیتهای درونی دارد؛ همان چیزی که در دوران دفاع مقدس و در سیره شهدا به وضوح دیده شد.
رهبر شهید ما، بارها از «حجاب و عفاف» به عنوان خط قرمز تربیتی سخن گفتند. حفظ هویت دینی و خانوادگی نسل جوان را از مهمترین وظایف آموزش و پرورش میدانستند. در کنار آن، بر تربیت بدنی، هنری و مهارتی نیز تأکید داشتند تا نسلی سالم، خلاق و توانمند تربیت شود.
امروز، وظیفه ما سنگینتر شده است. باید با بازخوانی دقیق رهنمودهای ایشان، نظام آموزش و پرورش را از هرگونه انحراف، غربزدگی و سطحینگری پاک کنیم. باید برنامهریزی کنیم که هر دانشآموز ایرانی، حامل پیام انقلاب، عاشورا و ولایت باشد.
