سیده شهرزاد کلانتری در گفت‌وگو با ایسنا، با اشاره به پیامدهای استفاده افراطی از شبکه‌های اجتماعی، اظهار کرد: یکی از مهم‌ترین پیامدهای این فضا، اختلال در خواب است؛ زیرا نور آبی صفحه نمایش تلفن همراه ترشح هورمون ملاتونین را کاهش می‌دهد و در نتیجه به خواب رفتن دشوارتر شده و کیفیت خواب افت می‌کند. کمبود خواب نیز ارتباط مستقیمی با افزایش اضطراب، تحریک‌پذیری و افسردگی دارد.

وی افزود: استفاده مداوم از شبکه‌های اجتماعی همچنین موجب کاهش تمرکز می‌شود؛ چراکه مغز به دریافت محرک‌های سریع عادت کرده و در نتیجه تمرکز بر مطالعه، کار یا یادگیری دشوارتر خواهد شد.

این روانشناس ادامه داد: با وجود آنکه بسیاری از افراد ساعات زیادی را در فضای مجازی سپری می‌کنند، ممکن است احساس تنهایی بیشتری را تجربه کنند؛ زیرا روابط مجازی نمی‌تواند جایگزین مناسبی برای ارتباطات عمیق و چهره‌به‌چهره باشد.

کلانتری با اشاره به تأثیر اخبار منتشرشده در فضای مجازی، بیان کرد: قرار گرفتن مداوم در معرض اخبار جنگ، بحران، خشونت و حوادث، سطح استرس و نگرانی افراد را افزایش می‌دهد و در بلندمدت می‌تواند سلامت روان را تحت تأثیر قرار دهد.

او نوجوانان، جوانان، افراد دارای عزت‌ نفس پایین، مبتلایان به اضطراب یا افسردگی، افرادی که ساعات زیادی از شبکه‌های اجتماعی استفاده می‌کنند و همچنین کسانی که روابط اجتماعی محدودی دارند را، از جمله گروه‌های آسیب‌پذیرتر در برابر پیامدهای منفی فضای مجازی دانست.

این روانشناس با تأکید بر لزوم استفاده آگاهانه از شبکه‌های اجتماعی، گفت: مدیریت زمان و محدود کردن استفاده روزانه، انتخاب محتوای سالم و آموزشی، حذف صفحات ترویج‌کننده خشونت، شایعات و مقایسه‌های ناسالم، تقویت روابط خانوادگی و اجتماعی و افزایش سواد رسانه‌ای از مهم‌ترین راهکارهای کاهش آسیب‌ها است.

وی افزود: کاربران باید پیش از ورود به شبکه‌های اجتماعی از خود بپرسند چرا وارد این فضا می‌شوند، چه هدفی دارند و چه مدت زمانی به آن نیاز دارند تا از استفاده بی‌هدف جلوگیری شود.

کلانتری رعایت بهداشت خواب را نیز ضروری دانست و اظهار کرد: بهتر است افراد حداقل یک ساعت پیش از خواب از تلفن همراه و شبکه‌های اجتماعی استفاده نکنند. همچنین ورزش منظم، پیاده‌روی و فعالیت‌های خارج از فضای مجازی می‌تواند به کاهش اضطراب و بهبود خلق‌وخو کمک کند.

او ادامه داد: تقویت عزت‌نفس از دیگر عوامل مهم در حفظ سلامت روان است و افراد باید ارزش خود را بر پایه توانایی‌ها و ویژگی‌های واقعی‌شان بسنجند، نه بر اساس تعداد دنبال‌کنندگان یا میزان لایک در شبکه‌های اجتماعی.

این روانشناس با تأکید بر نقش خانواده‌ها، خاطرنشان کرد: والدین باید الگوی مناسبی در استفاده از فضای مجازی باشند و درباره فرصت‌ها و تهدیدهای آن با فرزندان خود گفت‌وگو کنند.

کلانتری تصریح کرد: اگر استفاده از شبکه‌های اجتماعی موجب افت عملکرد، اختلال خواب، اضطراب شدید، افسردگی یا وابستگی شود، مراجعه به روان‌شناس یا مشاور ضروری است.

وی تأکید کرد: شبکه‌های اجتماعی از مهم‌ترین پدیده‌های عصر حاضر هستند که می‌توانند هم به ارتقای سلامت روان و هم به تضعیف آن منجر شوند. بنابراین، هدف نباید حذف این فضا باشد، بلکه باید فرهنگ استفاده سالم، مسئولانه و هدفمند از شبکه‌های اجتماعی در جامعه گسترش یابد.

انتهای پیام