حجتالاسلام والمسلمین امیرحسین کامل نواب در گفتوگو با ایسنا با اشاره به جایگاه وحدت در آموزههای اسلامی، اظهار کرد: اگر هیچ دلیلی از قرآن کریم و هیچ دلیلی از سنت و روایات اهلبیت(ع) درباره ضرورت رعایت وحدت نداشته باشیم، باز هم به حکم عقل، رعایت وحدت امری مهم و ضروری است. هر جامعه، هر گروه و حتی هر تیم ورزشی زمانی میتواند به اهداف خود برسد که همه افراد آن مجموعه در مسیر تحقق اهداف مشترک متحد باشند.
وی افزود: مقصود از وحدت، یکسان بودن همه افراد در همه ابعاد فکری و اعتقادی نیست، ممکن است اختلاف نظرها، قومیتها و مدلهای مختلف فکری در یک جامعه وجود داشته باشد، اما آنچه اهمیت دارد این است که این اختلافها مانعی برای رسیدن به اهداف مشترک نشود. وحدت باید جامعه را در مسیر تحقق اهداف یاری کند و از همین جهت عقل نیز بر ضرورت آن حکم میکند. ممکن است میان اعضای یک جامعه یا حتی اعضای یک تیم ورزشی اختلافات متعددی وجود داشته باشد، اما اگر در مسیر رسیدن به هدف مشترک وحدت داشته باشند، آن اختلافها مانع دستیابی به موفقیت نخواهد شد و جامعه را از رسیدن به اهداف خود بازنخواهد داشت.
این مدرس و پژوهشگر حوزه فرق و ادیان با اشاره به جایگاه وحدت در ادیان الهی و مذاهب اسلامی، بیان کرد: وقتی ادیان الهی و مذاهب اصیل اسلامی را مرور میکنیم، میبینیم که رعایت وحدت جایگاه بسیار ویژهای دارد. قرآن کریم نیز در سوره مبارکه طه به یکی از مهمترین نمونههای این موضوع اشاره کرده است.
کامل نواب ادامه داد: در این سوره آمده است که حضرت موسی(ع) برای مناجات به کوه طور رفتند و برادر خود، حضرت هارون(ع)، را بهعنوان جانشین در میان بنیاسرائیل قرار دادند. زمانی که حضرت موسی(ع) بازگشتند، مشاهده کردند که قوم بنیاسرائیل در مدت ۴۰ روز از مسیر توحید منحرف شده و به گوسالهپرستی روی آوردهاند و از سامری پیروی میکنند. طبیعی بود که حضرت موسی(ع) بهعنوان پیامبر و هدایتگر این امت، نسبت به این انحراف بزرگ معترض شوند. قرآن کریم نیز نقل میکند که حضرت موسی(ع) با شدت با حضرت هارون(ع) برخورد کردند و حتی ایشان را مورد مؤاخذه قرار دادند و پرسیدند چرا چنین اتفاقی رخ داده است.
وی با اشاره به پاسخ حضرت هارون(ع) تصریح کرد: حضرت هارون(ع) در پاسخ جملهای بیان کردند که پس از آن، طبق نقل قرآن، حضرت موسی(ع) سکوت کردند و این پاسخ را پذیرفتند. حضرت هارون(ع) عرض کردند که من ترسیدم اگر با این افراد مقابله کنم و آنان را از گوسالهپرستی بازدارم، هنگام بازگشت تو به من اعتراض کنی که چرا میان بنیاسرائیل اختلاف و تفرقه ایجاد کردی.
این مدرس و پژوهشگر حوزه فرق و ادیان با اشاره به پیام این آیات قرآن کریم گفت: معنای این آیات و این رفتار آن است که جامعهای که گرفتار اختلاف و تفرقه باشد، با خطری بسیار بزرگتر مواجه است؛ به گونهای که حضرت هارون(ع) حفظ انسجام امت را در آن شرایط بر هر اقدام دیگری مقدم دانستند. این نکته، اهمیت فوقالعاده وحدت در جامعه را نشان میدهد و بیانگر آن است که جامعه تنها در سایه همدلی و انسجام میتواند به اهداف خود دست یابد.
کامل نواب ادامه داد: متأسفانه برخی افراد برخلاف حکم عقل و برخلاف این رویه قرآنی حرکت میکنند و به دنبال وحدتشکنی و ایجاد اختلاف در جامعه هستند. از همین آیات نیز میتوان دریافت که چنین رفتارهایی چه آثار سوء و پیامدهای سنگینی برای جامعه به همراه دارد و چگونه امت اسلامی را دچار تنش کرده و آن را از اهدافی که پیامبر اکرم(ص) و ائمه اطهار(ع) برای جامعه اسلامی ترسیم کردهاند، دور میکند.
وی با اشاره به تلاش علمای اسلام در حفظ وحدت خاطرنشان کرد: بر همین اساس، علمای بزرگ اسلام در طول تاریخ همواره تلاش کردهاند تا از شکلگیری اختلاف و تفرقه در جامعه جلوگیری کنند. آنان با صدور فتواها، ارائه دیدگاههای علمی و ایجاد گفتمانهای وحدتآفرین، در پی آن بودند که مسلمانان در کنار یکدیگر زندگی کنند و اختلافات مذهبی موجب فاصله گرفتن آنان از یکدیگر نشود. حتی اگر نگاه گستردهتری داشته باشیم، میبینیم که پیروان دیگر ادیان الهی که در ایران زندگی میکردند، ازجمله ارامنه و آشوریها، در کنار مسلمانان حضور داشتند و زندگی روزمره خود را در چارچوب اهداف مشترک جامعه دنبال میکردند. این رویکرد تا زمان پیروزی انقلاب اسلامی ادامه داشت و پس از آن نیز با اندیشهها و مکتب حضرت امام خمینی(ره)، ابعاد گستردهتری پیدا کرد.
کامل نواب با اشاره به نگاه بنیانگذار انقلاب اسلامی و رهبر معظم انقلاب نسبت به مسئله وحدت بیان کرد: پس از پیروزی انقلاب اسلامی، حضرت امام خمینی(ره) و پس از ایشان رهبر معظم انقلاب، توجه ویژهای به مسئله وحدت اسلامی داشتند. به همین دلیل، پس از استقرار جمهوری اسلامی، مجامع، سازمانها و مجموعههای مختلفی با محوریت تقریب مذاهب اسلامی و با تأکید امامین انقلاب شکل گرفت که هدف اصلی همه آنها تقویت وحدت میان مذاهب اسلامی بود.
وی ادامه داد: در دوران جمهوری اسلامی، نامگذاری هفته وحدت نیز در همین چارچوب انجام شد و در سالهای مختلف، رهبر معظم انقلاب با طرح مباحث متعدد و گفتمانسازی در این زمینه، همواره بر ضرورت همگرایی مذاهب اسلامی تأکید کردهاند. همچنین در سازمانها و نهادهای مختلف جمهوری اسلامی، از جمله صدا و سیما، سازمان تبلیغات اسلامی، آموزش و پرورش، دانشگاهها و حوزههای علمیه و سایر دستگاههای فرهنگی، همواره بر رعایت وحدت میان مذاهب اسلامی تأکید شده است و این موضوع یکی از محورهای اصلی فعالیتهای فرهنگی این مجموعهها به شمار میرود.
رهبر معظم انقلاب؛ وحدت را یک اصل میدانند، نه یک تاکتیک
این نویسنده افزود: اگر در بیانات و آثار منتشرشده در پایگاه اطلاعرسانی دفتر مقام معظم رهبری جستوجو شود، نمونههای فراوانی از تأکید ایشان بر ضرورت وحدت اسلامی مشاهده خواهد شد. در برخی از این فرمایشات نیز تصریح شده است که وحدت صرفاً یک تاکتیک سیاسی نیست، بلکه یک اصل اساسی و راهبردی است؛ همان اصلی که در گفتوگوی حضرت موسی(ع) و حضرت هارون(ع) در سوره مبارکه طه مورد توجه قرار گرفته است.
کامل نواب خاطرنشان کرد: رهبر معظم انقلاب نیز همواره بر همین مبنا، وحدت را یک اصل بنیادین دانستهاند و نه یک اقدام مقطعی یا تاکتیکی؛ اصلی که میتواند در همه دورهها و شرایط، مبنای حرکت جامعه اسلامی قرار گیرد. ایشان در بخش دیگری از فرمایشات خود طی سالهای گذشته، بر این نکته تأکید کردهاند که وحدت، امری نیست که بهصورت خودبهخود شکل بگیرد، بلکه تحقق آن نیازمند تلاش مستمر است.
وی افزود: این نکته از آن جهت اهمیت دارد که دشمنان جهان اسلام، از وحدت میان مذاهب اسلامی آسیب دیدهاند و هر زمان که این همبستگی تقویت شود، ضربات بیشتری متحمل خواهند شد. از همین رو، همواره در پی از بین بردن این وحدت و ایجاد تفرقه میان جوامع اسلامی هستند.
این مدرس و پژوهشگر حوزه فرق و ادیان با اشاره به راهبردهای دشمنان برای ایجاد اختلاف در میان مسلمانان تصریح کرد: یکی از مهمترین اقداماتی که از سوی غرب برای از بین بردن وحدت اسلامی دنبال شده، ترویج جریانهای افراطی در میان شیعه و اهل سنت است. امروز شاهد حضور گروههای تکفیری در میان اهل سنت هستیم که در مسیر از بین بردن وحدت اسلامی حرکت میکنند.
کامل نواب ادامه داد: از سوی دیگر، در میان برخی جریانهای منتسب به تشیع نیز گروههای افراطی و متحجر فعالیت میکنند که متأسفانه همان مسیر را دنبال میکنند و با تکفیر دیگر مسلمانان، زمینه اختلاف و تفرقه را فراهم میسازند. این جریانها، چه در میان شیعیان و چه در میان اهل سنت، با رفتارهای خود تلاش میکنند این اصل عقلانی و قرآنی را تضعیف کنند.
وی با اشاره به راهکار رهبر معظم انقلاب در مقابله با این جریانها گفت: به همین دلیل، حضرت آقا همواره تأکید کردهاند که اسلام ناب باید به درستی به جامعه معرفی شود تا اندیشههای انحرافی و افراطی نتواند بخشی از جامعه اسلامی را به سمت اختلاف، تفرقه و فاصله گرفتن از وحدت سوق دهد. در مقاطع مختلف، ایشان بارها فرمودهاند که علاج بسیاری از مشکلات جوامع اسلامی، رعایت وحدت میان مسلمانان است و اگر قرار باشد مشکلات جهان اسلام برطرف شود، این هدف تنها در سایه همدلی و اتحاد میان کشورهای اسلامی محقق خواهد شد.
این پژوهشگر افزود: یکی از مهمترین مشکلات امروز جهان اسلام، حضور قدرتهای بیگانه در منطقه، ازجمله آمریکا و رژیم صهیونیستی است که به صورت مستقیم یا از طریق نیروهای نیابتی خود در کشورهای منطقه حضور دارند. بدون تردید، اگر کشورهای اسلامی و مسلمانان در نقاط مختلف منطقه بتوانند در برابر حضور آمریکا و اشغالگری رژیم صهیونیستی متحد و همصدا شوند، بخش قابل توجهی از مشکلات جهان اسلام برطرف خواهد شد. از همین رو، رهبر معظم انقلاب همواره بر نقش وحدت مسلمانان در حل مسائل اساسی جهان اسلام تأکید داشتهاند.
کامل نواب با اشاره به فلسفه نامگذاری روز جهانی قدس بیان کرد: نامگذاری روز قدس نیز بر همین مبنا صورت گرفت؛ چراکه قدس، قبله نخست مسلمانان و مکانی مقدس برای همه امت اسلامی است، اما امروز در اشغال رژیم صهیونیستی قرار دارد. تنها اتحاد مسلمانان است که میتواند زمینه پایان اشغال فلسطین و خروج رژیم صهیونیستی از این سرزمین را فراهم کند. همچنین تحقق خروج نیروهای آمریکایی و پایگاههای نظامی این کشور از منطقه خاورمیانه نیز در گرو همراهی، همدلی و وحدت میان ملتها و دولتهای اسلامی است و بدون این اتحاد، دستیابی به چنین اهدافی امکانپذیر نخواهد بود.
تمدن نوین اسلامی در گرو همگرایی شیعه و اهل سنت
وی با اشاره به رویکرد جمهوری اسلامی در زمینه وحدت اسلامی اظهار کرد: تمام تلاش جمهوری اسلامی، چه در دوران رهبری بنیانگذار کبیر انقلاب اسلامی و چه در دوره زعامت رهبر معظم انقلاب، بر این اصل استوار بوده است که تحقق تمدن نوین اسلامی در گرو همگرایی و وحدت همه مذاهب اسلامی، اعم از شیعه و اهل سنت است و تنها در سایه این وحدت میتوان به اهداف کلان جهان اسلام دست یافت.
این مدرس حوزه فرق و ادیان افزود: یکی از مهمترین اقداماتی که رهبر معظم انقلاب در اداره جمهوری اسلامی انجام دادهاند، نگاه برابر به همه شهروندان فارغ از تعلقات مذهبی بوده است. اگرچه حاکمیت جمهوری اسلامی بر مبنای مکتب تشیع شکل گرفته، اما در بهرهگیری از ظرفیتهای برادران و خواهران اهل سنت همواره تلاش شده است تا از توانمندیهای آنان در عرصههای مختلف استفاده شود.
کامل نواب ادامه داد: در مناطق مختلف کشور که جمعیت شیعه و اهل سنت در کنار یکدیگر زندگی میکنند، همواره این رویکرد وجود داشته است که ملاک، رأی و انتخاب مردم باشد. برای نمونه، در انتخابات مجلس شورای اسلامی، هرگاه نامزد شیعه موفق به کسب آرای بیشتر شده، به مجلس راه یافته و در دورهای دیگر نیز اگر نامزد اهل سنت رأی مردم را به دست آورده، به عنوان منتخب مردم وارد مجلس یا سایر نهادهای انتخابی شده است.
وی افزود: این مسئله نشان میدهد که در نگاه رهبر معظم انقلاب، اداره کشور بر پایه استفاده از ظرفیت همه اقشار جامعه، فارغ از مباحث مذهبی، استوار بوده و همواره تلاش شده از توانمندیهای شیعه و اهل سنت در کنار یکدیگر برای پیشبرد اهداف جامعه اسلامی استفاده شود. استفاده از ظرفیتهای همه مسلمانان، اعم از شیعه و اهل سنت، یکی از ارکان اساسی تحقق اهداف جامعه اسلامی و حرکت در مسیر تمدن نوین اسلامی است و هر اندازه این همدلی و وحدت تقویت شود، دستیابی به آرمانهای بزرگ امت اسلامی نیز امکانپذیرتر خواهد بود.
انتهای پیام
