به گزارش خبرگزاری صداوسیما در روز جهانی مالاریا (۲۵ آوریل، ۵ اردیبهشت)، سازمان بهداشت جهانی کارزاری را با عنوان «برای پایان مالاریا میکوشیم: اکنون میتوانیم؛ اکنون باید آن را انجام دهیم» آغاز کرده است؛ اقدامیبرای محافظت از جان انسانها در حال حاضر و سرمایهگذاری برای آیندهای عاری از مالاریا. از سال ۲۰۰۰ میلادی تاکنون، از ۲.۳ میلیارد مورد ابتلا و ۱۴ میلیون مرگ پیشگیری شده است. تا به امروز، ۴۷ کشور عاری از مالاریا اعلام شدهاند.
علم سریعتر از همیشه در حال پیشرفت است. برای اولینبار، پایان دادن به مالاریا در طول زندگی ما، احتمالی نزدیک به واقعیت است. واکسنها، درمانها، ابزارهای کنترل مالاریا و فناوریهای جدید در حال توسعه هستند.
واکسن مالاریا در ۲۵ کشور و محافظت از ۱۰ میلیون کودک
اکنون ۲۵ کشور در حال توزیع واکسن مالاریا برای محافظت از ۱۰ میلیون کودک در سال هستند و برنامههای ملی در حال ایجاد تغییرند.
در روز جهانی مالاریا در سال ۲۰۲۶، سازمان بهداشت جهانی کارزاری را با عنوان «برای پایان دادن به مالاریا میکوشیم: اکنون میتوانیم. اکنون باید آن را انجام دهیم» آغاز کرده است؛ اقدامیبرای محافظت از جان انسانها در حال حاضر و سرمایهگذاری برای آیندهای عاری از مالاریا.
پیشگیری از ۲.۳ میلیارد ابتلا و ۱۴ میلیون مرگ
از سال ۲۰۰۰ میلادی تاکنون، از ۲.۳ میلیارد مورد ابتلا و ۱۴ میلیون مرگ بر اثر مالاریا پیشگیری شده است. تا به امروز، ۴۷ کشور عاری از مالاریا اعلام شدهاند (از این تعداد، دو کشور در سال ۲۰۲۴ و سه کشور در سال ۲۰۲۵ بودهاند). این در حالی است که ۳۷ کشور کمتر از ۱۰۰۰ مورد ابتلا را در سال ۲۰۲۴ گزارش کردهاند.
بین سالهای ۲۰۰۰ تا ۲۰۲۴، تعداد کشورهای بومی مالاریا به شدت کاهش یافت و از ۱۰۸ به ۸۰ کشور رسید. در همین دوره، تعداد کشورهای با کمتر از ۱۰هزار مورد ابتلا از ۲۷ عدد در سال ۲۰۰۰ به ۴۶ عدد در سال ۲۰۲۴ افزایش یافت. کشورهایی که کمتر از ۱۰۰ مورد ابتلای بومی داشتند، از ۶ به ۲۶ مورد و کشورهایی که کمتر از ۱۰ مورد ابتلای بومی داشتند، از ۴ به ۲۴ مورد افزایش یافتند.
در مورد وضعیت جهانی تخمین زده میشود که در سال ۲۰۲۴ میلادی ۲۸۲ میلیون مورد ابتلا و ۶۱۰ هزار مورد مرگ بر اثر مالاریا وجود داشته است که افزایش اندکی نسبت به سال ۲۰۲۳ نشان میدهد.
چالشها در مبارزه با مالاریا
طبق گزارش جهانی مالاریا در سال ۲۰۲۵، پیشرفت در ریشهکنی این بیماری با چالش مواجه است.
مقاومت دارویی: مقاومت نسبی به آرتمیسینین (داروی ضد مالاریا) در چهار کشور آفریقایی (اریتره، رواندا، اوگاندا، تانزانیا) تأیید شده و در حال گسترش است. این خطری جدی برای درمانهای اصلی مالاریاست.
مقاومت در برابر حشرهکشها: مقاومت در برابر پیرتروئیدها (سم آفتکش) گسترده است و در ۴۸ کشور از ۵۳ کشور گزارشدهنده تأیید شده است.
پشههای مهاجم: «آنوفل استفنسی»، پشهای مقاوم به حشرهکش، در حال گسترش دامنه فعالیت خود در آفریقاست و تهدیدی جدید برای شهرها محسوب میشود.
شکنندگی کمکها: کاهشهای اخیر در کمکهای جهانی برای سلامت، سیستمهای بهداشتی، نظارت و کمپینها را مختل کرده است و نشان میدهد که پیشرفت چقدر سریع میتواند از بین برود.
چالشهای بشردوستانه و زیستمحیطی: تغییرات اقلیمی، درگیریها و بحرانهای بشردوستانه همچنان باعث شیوع مجدد مالاریا و اختلال در خدمات ضروری میشوند.
نقاط روشن
با وجود چالشها، موفقیتهایی نیز وجود دارد و تأثیر خود را نشان میدهند:
واکسنها: واکسنها پیشرفتی بزرگ در کنترل این بیماری ایجاد کردهاند. امروز، واکسنها در ۲۵ کشور در حال توزیع هستند و از میلیونها کودک محافظت میکنند.
بهبود درمان کودکان: بیماری کودکان بیشتری نسبت به گذشته با داروهای مؤثر (ACTs) تشخیص داده و درمان میشوند.
برای تحقق بخشیدن به آیندهای عاری از مالاریا چه باید کرد؟
- حفظ و افزایش بودجه با کارایی در این زمینه اهمیت دارد. جهان باید به تأمین مالی پایدار و متنوع -چه بینالمللی و چه داخلی- متعهد باشد. بودجه چیزی است که واکسنها، درمانها و ابزارهای جدید را از آزمایشگاهها خارج میکند و به جوامعی که بیشترین نیاز را به آنها دارند، میرساند.
- از برنامههای ملی که باعث ایجاد تغییر میشوند، باید حمایت کرد. همچنین مداخلات متناسب با نیازهای محلی، برای حداکثر تأثیر تنظیم شود.
- پیشرفت در کنترل این بیماری به حمایت هماهنگ و مداوم همه کشورهای جهان بستگی دارد. دستاوردهای پایدار نه بر اساس تعهدات پراکنده، بلکه بر اساس همکاری قابل اعتمادی ساخته میشوند که به کشورها اجازه میدهد برای درازمدت برنامهریزی و آنها را اجرا کنند.
- سرعتبخشیدن به نوآوری دیگر عامل غلبه بر این بیماری است. سرمایهگذاری در تحقیق و توسعه نسلهای جدید ابزارها، از جمله ابزارهایی برای غلبه بر مقاومت در برابر حشرهکشها، تشخیص و داروها اهمیت دارد.
- جوامع را به عنوان نقشآفرینان اصلی در سلامت خود، درگیر و تأمین منابع کنید؛ هر کسی نقشی برای ایفا دارد.
با ابزارها و منابع موجود امروز، هیچکس نباید از مالاریا بمیرد.
