به گزارش خبرگزاری صدا و سیما آرمان خورسند، در پی حمله به مخازن سوخت و انتشار میلیونها تن آلاینده در محیط زیست، سازمان حفاظت محیط زیست با ارسال نامه به دبیرکل سازمان ملل و ۱۱ نهاد بینالمللی خواستار پیگیری این جنایت شد.
وی با بیان اینکه فعالیتهای بینالمللی سازمان حفاظت محیط زیست در این زمینه به دو بخش پیش از وقوع حمله و پس از وقوع حمله تقسیم میشودافزود:پیش از وقوع حمله، سازمان حفاظت محیط زیست در مکاتبهای با وزرای محیط زیست کشورهای منطقه که عضو کنوانسیون منطقهای حفاظت از محیط زیست دریایی خلیج فارس و دریای عمان هستند، نسبت به نظامیسازی منطقه و افزایش تنشها از سوی ایالات متحده و رژیم صهیونیستی هشدار داده بود. در این مکاتبات از کشورهای منطقه درخواست شد نقش فعالتری در جلوگیری از تشدید تنشها و نظامیسازی منطقه ایفا کنند.
رئیس مرکز امور بینالملل و کنوانسیونهای سازمان حفاظت محیط زیست تصریح کرد:علاوه بر این، مکاتباتی نیز با دبیرکل سازمان ملل متحد و همچنین دبیر اجرایی برنامه محیط زیست سازمان ملل انجام شد. در این نامهها با اشاره به تهدیدهای مکرر ایالات متحده برای استفاده از زور که مغایر با منشور ملل متحد است از این نهادها خواسته شد در چارچوب وظایف خود نقش فعالتری در حفظ صلح و جلوگیری از تشدید بحرانها ایفا کنند.
آقای خورسند گفت:این نامهها پس از حمله به مخازن سوخت و ذخایر نفتی و انتشار میلیونها تن آلاینده در محیط زیست ارسال شده است؛ رخدادی که از نظر اسناد و مقررات بینالمللی میتواند مصداق جنایت جنگی زیستمحیطی تلقی شود.
رئیس مرکز امور بینالملل و کنوانسیونهای سازمان حفاظت محیط زیست افزود: بر اساس اسناد بینالمللی از جمله اعلامیه استکهلم، اعلامیه ریو، منشور ملل متحد و پروتکلهای الحاقی کنوانسیون ژنو، هرگونه اقدام نظامی که موجب آسیب پایدار یا غیرقابل بازگشت به محیط زیست شود، مصداق جنایت جنگی محسوب میشود. حتی در شرایطی که عملیات نظامی در چارچوب قوانین بینالمللی انجام شود، حفاظت از محیط زیست یک تکلیف برای همه طرفهاست؛ چه رسد به اقداماتی که در قالب حمله تجاوزکارانه صورت میگیرد.
وی گفت: در روزهای اخیر، علاوه بر سایر حملات از جمله حمله به یک مدرسه در میناب، هدف قرار دادن مخازن سوخت در نزدیکی یک شهر پرجمعیت نیز رخ داد که آثار زیستمحیطی گستردهای به همراه دارد.
خورسند هدف از پیگیریهای بینالمللی سازمان، روشن کردن تناقض آشکار میان شعارهای جهانی درباره حفاظت از محیط زیست و واقعیتهای میدانی دانست و افزود: در حالی که در سطح جهان تلاشهای زیادی برای مقابله با تغییرات اقلیمی و کاهش انتشار کربن انجام میشود و حتی کشورها برای کاهش استفاده از سوختهای فسیلی تحت فشار قرار میگیرند، ناگهان شاهد عملیات نظامی گستردهای هستیم که با هدف قرار دادن مخازن نفتی، حجم عظیمی از آلودگی را در محیط زیست آزاد میکند. چنین اقداماتی نشاندهنده تناقض جدی میان آنچه در مجامع بینالمللی درباره محیط زیست مطرح میشود و آن چیزی است که در عمل رخ میدهد.
وی با انتقاد به عملکرد نهادهای بینالمللی گفت: سازمان همچنان این موضوع را پیگیری میکندو این پیام هم خطاب به نهادهای بینالمللی و هم خطاب به فعالان محیط زیست در سراسر جهان است که حداقل اقدام ممکن، بلند کردن صدا و محکوم کردن این اقدامات است. بهویژه کسانی که در حوزه محیط زیست مسئولیت دارند، وظیفه مضاعفی برای واکنش و محکوم کردن چنین جنایات زیستمحیطی دارند؛ چرا که این اقدامات نه تنها علیه یک کشور، بلکه علیه محیط زیست جهانی انجام میشود.
رئیس مرکز امور بینالملل و کنوانسیونهای سازمان حفاظت محیط زیست گفت:پس از حمله به انبارهای نفت، نامهای رسمی از طریق نمایندگی جمهوری اسلامی ایران در سازمان ملل متحد در نیویورک به دبیرکل سازمان ملل ارسال شده و همزمان برای ۱۱ نهاد و کنوانسیون مرتبط با محیط زیست نیز فرستاده شده است.
خورسند با تاکید بر اینکه این نامهها به تازگی ارسال شده و هنوز واکنش رسمی مشخصی دریافت نشده است افزود:سازمان حفاظت محیط زیست در کنار سایر وظایف قانونی خود، پیگیری این موضوع را در سطح بینالمللی ادامه خواهد داد و تلاش میکند از تمام ظرفیتهای بینالمللی برای ایجاد فشار و محکومیت اقدامات مخرب زیستمحیطی استفاده کند.
وی گفت: با توجه به اینکه برخی کشورها عملاً اجازه دادهاند از فضای سرزمینی و پایگاههایی که ایالات متحده در آنها مستقر است استفاده شود، انتظار واکنش جدی از سوی آنها چندان واقعبینانه نیست.
رئیس مرکز امور بینالملل و کنوانسیونهای سازمان حفاظت محیط زیست افزود: هدف اصلی ما از این مکاتبات و پیگیریها این است که این تناقضها را هرچه بیشتر و روشنتر در برابر افکار عمومی جهان قرار دهیم. از یک سو کنوانسیونهایی در سطح جهانی وجود دارد که نشستهای سالانه آنها برگزار میشود و در آنها بر لزوم مقابله با گرمایش زمین، کاهش آلودگیها و محدود کردن استفاده از سوختهای فسیلی تأکید میشود، اما از سوی دیگر در چارچوب یک عملیات نظامی کاملاً غیرقانونی، حجم گستردهای از گازهای سمی و آلایندهها وارد هوا، آب و خاک میشود.
خورسند گفت :در چنین شرایطی، دو دولت در جریان این عملیات نظامی موجب انتشار گسترده آلایندهها در محیط زیست شدهاند، در حالی که کنوانسیونها و نهادهایی که قرار بوده حافظ محیط زیست جهانی باشند عملاً قادر به انجام اقدام مؤثر نیستند.
رئیس مرکز امور بینالملل و کنوانسیونهای سازمان حفاظت محیط زیست افزود: ما نه تنها به این موضوع باور داریم، بلکه هر روز شاهد ناتوانی این نهادها در برابر دولتهای قانونگریز هستیم. به عنوان نمونه، اصول اساسی منشور سازمان ملل متحد بهویژه سازوکارهای مشخص شده در فصل هفتم برای اقدامات نظامی، عملاً از سوی این کشورها نادیده گرفته شده است.
وی افزود:وقتی چنین اصولی که پایههای نظام حقوقی بینالمللی محسوب میشود به این شکل زیر پا گذاشته میشود، طبیعی است که در سایر حوزهها از جمله محیط زیست نیز شاهد همین وضعیت باشیم. یکی از وظایف ما این است که این تناقض و ناکارآمدی را در برابر دیدگان جامعه بینالمللی قرار دهیم تا روشن شود که ساختارهای موجود تا چه اندازه در انجام وظایف خود دچار ضعف هستند.
خورسند گفت :در جنگ ۱۲ روزه، مکاتباتی انجام شد و در پاسخ به برخی از نامهها، اعلام شده که آمادگی دارند برای مستندسازی خسارات وارد شده اقداماتی انجام دهند، اما واقعیت این است که نوع مواجهه و ادبیات بهکار گرفته شده در این پاسخها با ابعاد مسئله تناسبی ندارد.آنچه رخ داده یک اقدام تجاوزکارانه و غیرقانونی است که در ادبیات حقوق بینالملل بهخوبی شناخته شده و قابل تشخیص است. با این حال، بسیاری از نهادها و کنوانسیونهای بینالمللی حتی جرأت محکوم کردن صریح و علنی این اقدامات را ندارند.
