به گزارش خبرنگار اقتصادی رکنا،واقعا مسئول برخورد با مافیای گوشت قرمز در کشور کیست ؟! فقط کافیست برخی از مسئولان از دولتی گرفته تا نمایندگان مجلس بدون تشریفات مانند یک شهروند عادی سری به قصابی های سطح تهران بزنند از جنوب تا شمال از شرق تا غرب از محله به محله و ببینند قیمت گوشت در هر قصابی ای فرق دارد نه 3 یا چهار هزار تومان فرقش از 200 هزار تومان گرفته تا 700 میلیون تومان یعنی خیابان با خیابان فرق دارد و عجیب است همه این گوشت ها در کشتارگاه به یک قیمت عرضه می شود اما چون نظارتی نیست و مافیایی زیرزمینی پشتیبان این نوسان قیمت است قصابی ها جولان می دهند انگار نه انگار که مملکت قانونی دارد اما قانون گذراران آنقدری از مردم دورند که نمی دانند چه بلایی بر پیکره یک خانواده وارد می کنند ...
موضوع دیگری که نگرانیها را افزایش داده، تفاوت شدید قیمت گوشت در سطح شهر تهران است. بررسیها نشان میدهد در برخی مناطق، گوشت قرمز با یک کیفیت مشابه در یک خیابان کیلویی 600 هزار تومان و تنها چند خیابان بالاتر 800 هزار تومان عرضه میشود.
در برخی مناطق مرکزی و شمالی پایتخت حتی نرخ یک میلیون تومان و بالاتر نیز ثبت شده است. این اختلافهای عجیب نشان میدهد که قیمت مصوب و واحدی برای گوشت وجود ندارد و هر فروشنده عملا ساز خود را میزند و نهادها و دستگاه های نظارتی و مسئول نیز اقدامی انجام نمی دهند.
کارشناسان هشدار میدهند ادامه این روند فشار سنگینی بر سبد خانوار گذاشته و تنها با مدیریت اتحادیه ها و شفافسازی زنجیره توزیع میتوان گوشت را با نرخ واقعی و ارزان تر به دست مردم رساند.
مجتبی عالی، مدیرعامل اتحادیه دامداران کشور، اعلام کرده است که اگر مدیریت بازار به اتحادیهها سپرده شود، امکان عرضه گوشت داخلی با نرخ 450 هزار تومان برای هر کیلوگرم وجود دارد.
او تاکید کرد: «اکنون قیمت هر کیلو دام سبک 280 هزار تومان و گوساله 200 هزار تومان است. با مدیریت اتحادیهها میتوان گوشت را با قیمت مناسبتر و بدون واسطه به دست مردم رساند.»
بر اساس نتایج طرح آمارگیری کشتار دام کشتارگاههای رسمی کشور، وزن گوشت قرمز عرضهشده انواع دامهای ذبحشده در کشتارگاههای رسمی کشور در تیر 1404 جمعاً 39٬645 تن گزارش شده، که سهم گوشت گاو و گوساله بیش از سایر انواع دام بوده است.
بر اساس نتایج این آمارگیری، گوشت گاو و گوساله با 23٬657 تن، 7 درصد از وزن کل گوشت قرمز عرضهشده را به خود اختصاص داده است. گوشت گوسفند و بره با 12٬595 تن، بز و بزغاله با 2٬529 تن، و سایر انواع دام با 864 تن، بهترتیب 31٫7 درصد، 6٫4 درصد و 2٫2 درصد از وزن کل گوشت قرمز عرضهشده را به خود اختصاص دادهاند.
مقایسه عملکرد کشتارگاههای رسمی کشور در تیر 1404 با ماه مشابه سال 1403 نشاندهنده افزایش 24 درصدی مقدار عرضه گوشت قرمز در کشتارگاههای رسمی کشور است. مقدار تولید گوشت در تیر 1404 نسبت به ماه مشابه سال 1403 برای گوسفند و بره 21 درصد، برای بز و بزغاله 4 درصد، برای گاو و گوساله 28 درصد، برای گاومیش و بچهگاومیش 44 درصد و برای شتر و بچهشتر 13 درصد افزایش داشته است.
همچنین نتایج حاصل از این طرح آمارگیری نشان میدهد که مقدار عرضه گوشت قرمز در کشتارگاههای رسمی کشور در تیر 1404 نسبت به ماه قبل (خرداد) در حدود 7 درصد کاهش داشته است.
بررسی نتایج حاصل از سایر طرحهای آمارگیری در زیربخش دام نشان میدهد که بخشی از کشتار دام، بهویژه دام سبک، در خارج از کشتارگاههای رسمی انجام میشود، که آمار مربوط به این نوع کشتار در این طرح لحاظ نشده است.
همچنین بر اساس نتایج طرح آمارگیری کشتار طیور کشتارگاههای رسمی کشور در ماه تیر سال جاری، وزن گوشت عرضهشده انواع طیور کشتار شده در کشتارگاههای رسمی کشور در تیر 1404 جمعاً 217٬305 تن گزارش شده، که سهم گوشت مرغ بیش از سایر انواع طیور بوده است.
بر اساس نتایج این آمارگیری، گوشت مرغ با 211٬588 تن، 97.37 درصد از وزن کل گوشت طیور عرضهشده را به خود اختصاص داده است. گوشت بوقلمون با 2٬483 تن و سایر انواع طیور با 3٬234 تن، بهترتیب 1.14 درصد و 1.49 درصد از وزن کل گوشت طیور عرضهشده را به خود اختصاص دادهاند.
مقایسه عملکرد کشتارگاههای رسمی کشور در تیر 1404 با ماه مشابه سال 1403 نشان میدهد که مقدار عرضه گوشت انواع طیور در کشتارگاههای رسمی کشور تغییر چندانی نداشته است. همچنین نتایج حاصل از این طرح آمارگیری نشان میدهد که مقدار عرضه گوشت طیور در کشتارگاههای رسمی کشور در تیر 1404 نسبت به ماه قبل (خرداد 1404) در حدود 6 درصد کاهش داشته است.
درحالی طبق گزارش مرکز آمار ایران در پی افزایش عرضه دام سبک و سنگین، قیمت دام نسبت به هفتههای گذشته کاهش یافته است که در بازار مصرف، گوشت گوسفندی با نرخ هایی بین 600 هزار تا یک میلیون تومان به فروش میرسد؛ اختلافی فاحش که فشار مضاعفی بر سفره خانوارها وارد کرده است.
کارشناسان دلیل اصلی این شکاف قیمتی را اختلال در زنجیره توزیع، افزایش چند برابری هزینهها، حضور واسطهها و ضعف نظارت دستگاههای مسئول عنوان میکنند.
دامداران میگویند با وجود فروش دام زنده به قیمت پایینتر، به دلیل افزایش هزینه نگهداری و بالا رفتن قیمت نهادههای دامی و سایر هزینههای جانبی، ناچارند دام را ارزانتر عرضه کنند اما مصرفکنندگان در نهایت گوشت را با قیمت بسیار بالاتری تهیه میکنند.
این در حالی است که غلامرضا نوری قزلجه، وزیر جهاد کشاورزی، اخیرا تاکید کرده است که قیمت نهادههای دامی افزایش نیافته و تنها بهای جو داخلی رشد داشته است. با این حال، اعضای شورای قیمتگذاری محصولات اساسی کشاورزی روایت دیگری دارند و از آشفتگی بازار نهادههای دامی و رشد شدید قیمتها خبر میدهند.
طبق اعلام آنها قیمت نهادههای وارداتی که پیشتر کیلویی 11 هزار تومان بوده، هماکنون به 19 هزار تومان رسیده است و تولیدکننده داخلی نیز محصول خود را با همین نرخ عرضه میکند.
عطاالله هاشمی، عضو این شورا و رئیس بنیاد ملی گندمکاران ایران میگوید: «افزایش قیمت نهادههای دامی ناشی از رشد بهای محصول داخلی نیست، بلکه از افزایش قیمت وارداتیها تأثیر گرفته است. صنعت دام و طیور کشور وابستگی بالایی به واردات دارد و این موضوع بر قیمت نهایی گوشت، مرغ، تخممرغ و شیر اثر مستقیم میگذارد.»
بر اساس آخرین آمار، قیمت نهادههای اصلی به این شرح است: کاه کیلویی 10 هزار تومان، جو 23 هزار تومان، ذرت 20 هزار تومان و سویا 30 هزار تومان.
هم اکنون افزایش مداوم قیمت گوشت قرمز فشار سنگینی بر سبد مصرفی خانوارها گذاشته و به تغییر الگوی مصرف منجر شده است. بسیاری از خانوارها ناچار به جای گوشت قرمز، مرغ، حبوبات و دیگر منابع پروتئینی ارزان تر را جایگزین کردهاند. از سوی دیگر کارشناسان هشدار میدهند ادامه این روند میتواند پیامدهای تورمی برای جامعه به همراه داشته باشد.
با وجود وعدههای وزارت جهاد کشاورزی برای تنظیم بازار نهادهها و کنترل قیمتها، کارشناسان معتقدند تا زمانی که نظارت جدی بر شبکه توزیع، عرضه مستقیم، شفافسازی در زنجیره توزیع و مقابله با سودجویی دلالان و انحصار واردکنندگان و توزیع کنندگان بزرگ صورت نگیرد، نمیتوان به کاهش پایدار قیمت گوشت امیدوار بود.