به گزارش رکنا، تحقیقات تازه نشان میدهد که چربیهای مخفی در اطراف اندامهای داخلی بدن بهطور مستقیم موجب پیری زودرس قلب و عروق میشوند. در مقابل، ذخایر چربی در ناحیه رانها و باسن زنان ممکن است تأثیر معکوس داشته و از این فرایند جلوگیری کند. پژوهشگران در مطالعات خود با تکیه بر تکنولوژی تصویربرداری پیشرفته و هوش مصنوعی موفق به کشف تفاوتهای مهم میان مردان و زنان در این خصوص شدهاند.
* چربی احشایی نوعی چربی پنهان و داخلی است که در اطراف اندامهایی چون کبد، معده و رودهها تجمع مییابد و بر اساس یافتههای این تحقیق، این نوع چربی میتواند سرعت افزایش سن قلب را افزایش دهد. اگرچه بالا بودن سن یکی از عوامل خطر اصلی در ایجاد بیماریهای قلبی است، این مطالعه نشان داد که چربی احشایی عاملی کلیدی در پیری زودرس* قلب و عروق محسوب میشود.
این تحقیق که توسط آزمایشگاه علوم پزشکی شورای تحقیقات پزشکی لندن (MRC) انجام شده، دادههای مربوط به ۲۱,۲۴۱ نفر از شرکتکنندگان بانک زیستی انگلستان (UK Biobank) را مورد بررسی قرار داده است. این بررسی شامل تصویربرداری کامل بدن و قلب آنها بود و با کمک هوش مصنوعی سن واقعیشان با سن قلب مقایسه شد.
نتایج نشان داد مردانی که دارای ذخایر چربی بیشتر در اطراف شکم هستند (ظاهر سیب)، نسبت به سایرین سریعتر دچار پیری قلب میشوند. اما در زنان، چربیهای ذخیرهشده در نواحی باسن و رانها (ظاهر گلابی)، نقش محافظتی برای قلب دارند. همچنین هورمون استروژن در زنان پیش از یائسگی به کاهش فرآیند پیری قلب کمک کرده است.
چربیهای احشایی معمولاً با افزایش التهاب در بدن ارتباط دارند و این التهاب میتواند یکی از دلایل اصلی پیری زودرس قلب باشد. در مقابل، هورمونهایی همچون استروژن در زنان بهعنوان عوامل محافظتی ظاهر شدهاند.
شاخص توده بدنی (BMI) نمیتواند بهتنهایی پیشبینیکننده سن قلب باشد و محل ذخیره چربی اهمیت بیشتری در این موضوع دارد.
افراد فعال، حتی ورزشکاران، نیز ممکن است به دلیل وجود چربیهای مخفی دچار پیری زودرس قلب شوند.
رژیمهای غذایی سالم و ورزش منظم نقش مهمی در کاهش چربیهای احشایی و بهبود سلامتی قلب دارند.
داروهایی مانند مهارکنندههای GLP-1 (مانند اوزمپیک) ممکن است در آینده ابزار مؤثری برای کنترل چربیهای مخفی و حفظ سلامتی قلب باشند.
پروفسور دکلن اورگان، از رهبران این تحقیق، اشاره کرد: «ما همیشه میدانستیم که توزیع چربی در بدن تفاوتهایی دارد، اما اکنون بهطور دقیق مشخص شده که چربیهای داخلی خطرناک میتوانند سرعت پیری قلب را افزایش دهند؛ در حالی که چربیهای اطراف باسن و ران در زنان نقش محافظتی دارند.»
از سوی دیگر، پروفسور برایان ویلیامز، مسئول علمی بنیاد قلب بریتانیا، افزود: «چربیهای پنهان نه تنها فشار خون و کلسترول را بالاتر میبرند، بلکه باعث افزایش سرعت پیری قلب میشوند. هورمون استروژن میتواند راهگشای درمانهای آینده در مقابله با پیری قلب باشد.»
به طور کلی، تجمع چربیهای پنهان در نواحی نزدیک به اعضای داخلی بدن، به ویژه در مردان، عاملی جدی در تسریع پیری قلب محسوب میشود. در مقابل، ذخایر چربی در باسن و ران زنان قادر است تأثیر محافظتی داشته باشد. توجه به سبک زندگی سالم، فعالیتهای ورزشی و کنترل سطح هورمونی میتواند از پیری زودرس قلب پیشگیری کند.