در ماههای اخیر ایران به صورت جدی مذاکره مستقیم با بسیاری از کشورهای خاورمیانه را آغاز کرده است، تا از این راه روابط خود را با این کشورها توسعه دهد و اقتصاد کشور را از حالت منجمد خارج کند؛ اما بسیاری از کارشناسان معتقد هستند که مذاکره ایران با کشورهای خاورمیانه برای وضعیت اقتصادی موجود کافی نبوده و برای رهایی از این شرایط، باید به فکر مذاکره با غرب باشیم.
شاید مذاکره با غرب بتواند راهحل مناسبی برای بهبود اقتصاد کشور باشد. عربستان به تازگی صحبت از سرمایهگذاری در ایران کرده است اما باتوجه به شرایطی که کشور در شرایط تحریم قرار دارد، این امکان وجود نخواهد داشت. چندی پیش ۲ زندانی فرانسوی که در ایران بودند آزاد شدند. به گفته کارشناسان بینالملل، چنین اقدامی که از سوی ایران صورت گرفت، میتواند یک راه گشایش برای شکل گیری یک ارتباط عادی با فرانسه باشد. فرانسه کشور تاثیرگذاری در اتحادیه اروپا است و این امکان وجود دارد تا بتواند برای پیش آمدن شرایط مذاکره موثر ایران با غرب، اقدامات تاثیرگذاری انجام دهد.
کارشناسان روابط بین معتقدند که اگر بحث منافع ملی و همچنین رفاه مردم کشور مطرح باشد، دولتمردان باید فکری به حال مذاکره با غرب کنند. مذاکره با غرب میتواند یک راه موثر برای گشایش وضعیت اقتصاد کشور باشد. اما اینکه چه روزی زمان مذاکره با غرب خواهد رسید مشخص نخواهد بود. کارشناسان بر این باور هستند، احیای برجام بهترین راهحل برای نجات اقتصاد منجمد کشور است. حال باید دید تا ایران چه اقداماتی را در جهت بهبود این وضعیت اقتصاد کشور انجام خواهد داد.
علی بیگدلی کارشناس مسائل بینالملل درباره مذاکرات ایران با کشورهای خاورمیانه به گسترش نیوز گفت: گفتوگوی ایران با کشورهای خاورمیانه به ویژه عربستان، میتواند اندکی از شرایط التهاب حاکم بر منطقه را کاهش دهد. اما چنین مذاکراتی به آن معنا نخواهد بود که برای شرایط اقتصادی ایران مفید خواهد بود.
بیگدلی ادامه داد: چندی پیش، وزیر خارجه عربستان اعلام آمادگی کرد تا در ایران سرمایه گذاریهای خوبی را انجام دهند. اما تمام این صحبتها در حد حرف باقی ماند. با توجه به تحریمهای ایران، سرمایهگذاری در ایران برای آنها فراهم نیست. همچنین ایران عضویت ( افای تی اف ) را نپذیرفت و شبکه بانکهای جهانی به روی ما بسته شده است.
وی گفت: نه تنها عربستان بلکه هیچ کشور دیگری نمیتواند در ایران سرمایهگذاری کند. هیچ راهی نداریم تا برای بهبود شرایط اقتصادی کشور به دنبال حل مشکل برجام برویم. همچنین عضویت در ( افای تی اف ) را باید پذیرا باشیم تا از این اقتصاد منجمد نجات پیدا کنیم. رابطه ما با کشورهای منطقه، هیچ گشایشی را در وضعیت اقتصادی ما نخواهد داشت.
این کارشناس مسائل بینالملل به خبرنگار گسترش نیوز گفت: باتوجه به حوادثی ۶ماه آخر سال گذشته، حمایت ایرانیان خارج از کشور که نهادهای غرب را تحت تاثیر قرار دادند، ایران دچار یک جدا افتادگی عمدهای شد و در یک انزوای سیاسی قرار گرفت و واکنشها به زیان ایران تمام شد.
بیگدلی ادامه داد: در روابط ایران با کشورهای غربی، یک حالت انجماد به وجود آمده است. نیاز داریم یک نرمش و در رابطه به غرب نیازمند انعطافپذیری بیشتری هستم. شاید آزادی ۲ فرانسوی بتواند یک گشایش و ارتباط جدیدی را در ارتباط ما با فرانسه به وجود آورد.
وی افزود: باتوجه به آنکه فرانسه رئیس اتحادیه اروپا و کشور با نفوذی در اتحادیه اروپا است، آزادی ۲ فرانسوی میتواند مقدمه بسیار خوبی برای ایجاد یک فضای جدید و شروع برجام باشد.
این کارشناس مسائل بینالملل گفت: آمریکاییها نیز علاقه دارند تا بحث برجام برطرف شود و مذاکرات صورت گیرد. امریکا اعلام کرد تمام تحریمهای ذیل برجام را بر میدارد اما ایران تقاضای بیشتری داشت و درخواست کرد تا تحریمهای بیشتری که هیچ ارتباطی با برجام ندارد برداشته شود. باید گفت اختلافات ایران و امریکا در بحث برجام از همین جا آغاز شد.
بیگدلی گفت: امیدواریم ایران تا حدودی از این موارد کوتاه بیاید و یک سیاست انعطافپذیری را در پیش بگیرد. این سیاست انتقام جویانه ما را به این وضعیت اقتصادی فعلی رو به رو کرده است. برای بهبود وضعیت اقتصاد کشور، هیچ راهی به جز احیای برجام نخواهد بود. ما باید سیاستهای خودمان را در فضای منطقه و فضای بینالملل تغییر دهیم. امیدوارم آزادی این زندانیان یک گشایشی برای طبیعی شدن روابط ما با فرانسه و اروپا باشد.
این کارشناس روابط بینالملل در پاسخ به این سوال که آیا عربستان میتواند برای ایران قابل اعتماد باشد یا خیر گفت: در روابط بینالملل، چیزی که بیشتر از همه اهمیت دارد، منافع ملی است. درحالحاضر که روابط ما با عربستان بهبود پیدا کرده است اما پاسخگو تمام نیازهای کشور نخواهد بود. ما سر مسائل سایر کشورهای عرب از جمله عراق، سوریه و لبنان با عربستان همچنان مشکلات بسیاری داریم.
بیگدلی افزود: آقای امیر عبداللهیان در سفری که به لبنان داشت اعلام کرد که هر رئیسجمهوری که شما انتخاب کنید ما همان را میپذیریم. چنین اقدامی را میتوان یک عقبنشینی از سوی ایران دانست. درباره سوریه هم یک اجلاس ۴گانه در مسکو تشکیل شده و امیدواریم ترکیه هم یک مقدار انعطاف بیشتری به خرج دهد.
وی در پایان گفت: ما هیچ راهی نداریم و باید از سوریه خارج شویم. برای آنکه نه تنها کشورهای عربی بلکه روسیه هم ما را تحت فشار قرار داده است که هرچه زودتر از سوریه خارج شویم و همین فشار را بر ترکیه هم وارد میکنند. ترکیه هم اگر قرار سرمایههای کشورهای عربی مخصوصا امارات و عربستان را جذب کند مجبور خواهد بود خاک سوریه را ترک کند.
