عصر ایران- در مطلب حاضر فرض را بر این گذاشته ایم که منظور از آبمیوه، نوع واقعی یا 100 درصد طبیعی آن است، نه نوشیدنی های میوه ای صنعتی که در بازار زیاد دیده می شوند.
اما اگر بخواهیم واقع بینانه تر نگاه کنیم، شرایط می تواند حتی پیچیده تر باشد! چون در دنیای واقعی بسیاری از چیزهایی که با عنوان «آبمیوه» مصرف می شوند، لزوما آبمیوه خالص نیستند و ممکن است شرایط زیر را داشته باشند:
قند افزوده که مقدار قند دریافتی را بیشتر می کند.
کنسانتره میوه که در فرآیند تولید، بخشی از ویژگی های طبیعی میوه را از دست داده است.
حذف فیبر که یکی از مهم ترین تفاوت های آبمیوه با خود میوه است.
طعم دهنده ها، افزودنی ها و مواد نگهدارنده در برخی محصولات صنعتی.
مصرف حجم زیاد چون نوشیدن یک لیوان آبمیوه بسیار راحت تر از خوردن چند عدد میوه است.
در واقع حتی اگر آب پرتقال تازه را در خانه بگیریم، هنوز یک تفاوت مهم با خوردن پرتقال کامل دارد. وقتی یک پرتقال کامل می خوریم، فیبر، جویدن و حجم غذا باعث می شود جذب قند آهسته تر شود و احساس سیری بیشتری ایجاد شود. اما وقتی همان پرتقال را تبدیل به آبمیوه می کنیم، مقدار زیادی از فیبر حذف می شود و قند آن سریع تر وارد جریان خون می شود.
پس پیش از مطالعه ادامه مطلب یادمان باشد: مشکل اصلی آبمیوه فقط چیزی نیست که به آن اضافه شده، بلکه چیزی است که از آن حذف شده است.
یعنی بسیاری از مردم فکر می کنند خطر آبمیوه به خاطر «شکر اضافه شده» است، در حالی که حتی آبمیوه طبیعی هم به دلیل حذف فیبر و تغییر ساختار غذا، دیگر همان میوه کامل نیست.
البته نباید به سمت افراط رفت. آبمیوه طبیعی در مقدار کم برای بیشتر افراد سالم، یک ماده غذایی سمی نیست. مسئله اصلی جایگزین کردن میوه کامل با آبمیوه و مصرف زیاد آن است.
نوشیدن منظم آبمیوه، به ویژه آبمیوه هایی که شکر افزوده دارند، می تواند اثرات منفی بر سلامت داشته باشد؛ از جمله برهم زدن تعادل میکروبیوم روده و افزایش خطر ابتلا به دیابت نوع 2 یا پوسیدگی دندان. مصرف متعادل برخی آبمیوه ها مانند آب آلبالو ترش، آب کرن بری و آب بلوبری ممکن است فوایدی داشته باشد، اما آبمیوه نباید جایگزین میوه کامل در رژیم غذایی شود.
1. ممکن است تعادل میکروبیوم روده شما برهم بخورد
غذاهایی که مصرف می کنیم بر ترکیب میکروارگانیسم هایی که به طور طبیعی در دستگاه گوارش ما زندگی می کنند (میکروبیوم روده) تاثیر می گذارند. تعادل میان باکتری ها و دیگر میکروب های «مفید» و «مضر» می تواند بر اساس رژیم غذایی تغییر کند.
به طور کلی، آبمیوه ها به صورت طبیعی حاوی مقدار زیادی قند، به ویژه فروکتوز، هستند. برخی آبمیوه ها و ترکیبات آبمیوه نیز دارای قند افزوده هستند. رژیم های غذایی سرشار از قند می توانند ترکیب میکروبیوم روده را به سمت نامطلوبی تغییر دهند. این وضعیت «دیس بیوزیس» (عدم تعادل میکروبیوم) نامیده می شود.
در یک مطالعه، شرکت کنندگان یا یک رژیم غذایی مبتنی بر آبمیوه داشتند یا یک رژیم غذایی گیاهی مصرف کردند. در مقایسه با رژیم گیاهی، رژیم مبتنی بر آبمیوه باعث افزایش تعداد باکتری هایی شد که در دهان و روده با التهاب ارتباط دارند.
علاوه بر این، میکروبیوم روده به شکلی تغییر کرد که ممکن است خطر افزایش نفوذپذیری روده (که گاهی به آن «روده نشت کننده» گفته می شود) و کاهش عملکردهای شناختی مانند کاهش توجه، حافظه و توانایی استدلال را افزایش دهد. پژوهشگران هشدار داده اند که حتی یک رژیم کوتاه مدت فقط بر پایه آبمیوه ممکن است اثرات منفی بر میکروبیوم روده داشته باشد.
مطالعات انجام شده روی موش ها نیز نتایج مشابهی درباره تاثیر قند زیاد بر میکروبیوم نشان داده اند. مقدار بالای قند در رژیم غذایی باعث افزایش باکتری هایی در میکروبیوم می شود که لایه مخاطی محافظ روده را تجزیه می کنند. ضعیف شدن این لایه داخلی روده باعث افزایش نفوذپذیری آن می شود و در نتیجه می تواند التهاب را افزایش دهد؛ موضوعی که در مطالعه انسانی نیز مشاهده شده است.
2. خطر پوسیدگی دندان افزایش پیدا می کند
خطر پوسیدگی دندان با افزایش مقدار کربوهیدرات های ساده در رژیم غذایی، مانند قندها، بیشتر می شود. قند و اسید موجود در برخی آبمیوه ها، مانند آب پرتقال، ممکن است به مرور زمان مینای دندان را فرسایش دهد. ضعیف شدن مینای دندان احتمال ایجاد پوسیدگی را افزایش می دهد.
برای کاهش تاثیر آبمیوه بر دندان ها می توانید نکات زیر را رعایت کنید:
بلافاصله بعد از نوشیدن آبمیوه مسواک نزنید.
آبمیوه را سریع تر بنوشید تا مدت تماس آن با دندان ها کاهش یابد.
پس از نوشیدن آبمیوه، دهان خود را با آب ساده بشویید.
برای نوشیدن آبمیوه از نی استفاده کنید.
3. خطر ابتلا به دیابت نوع 2 افزایش پیدا می کند
در یک فراتحلیل، چندین مطالعه بررسی شد تا مشخص شود مقدار قند موجود در رژیم غذایی چه تاثیری بر خطر ابتلا به دیابت نوع 2 دارد. پژوهشگران دریافتند به ازای هر وعده آبمیوه ای که افراد مصرف می کنند، خطر ابتلا به دیابت نوع 2 حدود 5 درصد افزایش می یابد.
نویسندگان این مطالعه تاکید کرده اند که آبمیوه جایگزین مناسبی برای میوه کامل نیست. آبمیوه دارای مواد مغذی است، اما نسبت به میوه کامل قند بیشتری دارد و فاقد فیبر است.
فیبر نقش مهمی در کاهش سرعت جذب قند و تنظیم سطح قند خون دارد و از افزایش ناگهانی قند خون جلوگیری می کند.
4. میزان دریافت کالری شما افزایش می یابد
اضافه کردن آبمیوه به رژیم غذایی معمول ممکن است میزان کالری دریافتی روزانه را افزایش دهد. پژوهش ها درباره اینکه آیا این موضوع باعث افزایش وزن می شود یا نه، نتایج متفاوتی دارند.
برخی فراتحلیل های بزرگ نشان داده اند که مصرف آبمیوه 100 درصد طبیعی باعث افزایش وزن نمی شود، در حالی که برخی مطالعات دیگر نشان داده اند که ممکن است با افزایش وزن ارتباط داشته باشد.
اطلاعات موجود در این مطلب تنها برای افزایش آگاهی ارائه شده اند و جایگزین مشاوره یا درمان پزشکی نیستند. حتما قبل از هرگونه اقدامی با پزشک مشورت کنید، به ویژه اگر بیماری خاصی دارید یا دارو مصرف می کنید.