به گزارش ایرنا، استان همدان با تکیه بر اقلیم مستعد و الگوی کشت کمآببر، به کانون اصلی تولید گیاهان دارویی و «موسیر» در غرب کشور تبدیل شده است؛ ظرفیتی راهبردی که با هدفگذاری برای توسعه صنایع تبدیلی و صادراتمحور، مسیری نوین را پیشروی اقتصاد کشاورزی این منطقه گشوده است.
در همین ارتباط بهروز فروزانفر مدیر امور باغبانی سازمان جهادکشاورزی استان همدان در گفتوگویی مفصل با خبرنگار ایرنا، از جایگاه موسیر در کنار دیگر گیاهان دارویی، ظرفیتهای اقلیمی استان، نقش روستاها در زنجیره تولید و ضرورت تکمیل فرآوری و برندسازی سخن گفته است که در زیر می خوانید:
ایرنا: استان همدان چه مزیتی در حوزه گیاهان دارویی و محصولات معطر دارد که امروز آن را به یکی از استانهای شاخص کشور تبدیل کرده است؟
فروزانفر: مهمترین مزیت استان همدان در این حوزه، مزیت اقلیمی و جغرافیایی آن است و همدان به دلیل قرار گرفتن در منطقهای خاص از کشور، تنوع ارتفاعی، شرایط متفاوت آبوهوایی و وجود مناطق گوناگون با ارتفاعهای مختلف، امکان تولید انواع متنوعی از گیاهان دارویی را دارد.
از سوی دیگر، کیفیت محصولات معطر و دارویی این استان نسبت به بسیاری از استانهای مجاور بالاتر است و یکی از دلایل این موضوع، شرایط خشک آبوهوایی همدان، وجود روزهای معتدل و شبهای خنک و همچنین ارتفاع مناسب در بسیاری از مناطق استان است که باعث میشود مواد موثره و ترکیبات معطر در محصولات، کیفیت بهتری داشته باشد.
ایرنا: در میان محصولات استان، جایگاه موسیر کجاست و چرا باید به آن توجه ویژه داشت؟
فروزانفر: موسیر از جمله ظرفیتهایی است که شاید به اندازه برخی محصولات دیگر کمتر درباره آن صحبت شده، اما در عمل جایگاه مهمی در اقتصاد محلی برخی روستاهای استان پیدا کرده است.
بهویژه در روستای حبشی، موسیر به یک محصول محوری تبدیل شده و بخش مهمی از فعالیت اقتصادی روستا بر پایه آن شکل گرفته است و اهمیت موسیر فقط در تولید خام آن نیست؛ بلکه در این است که توانسته زنجیرهای از تولید، فرآوری، بستهبندی و عرضه را در یک نقطه روستایی ایجاد کند و این ویژگی باعث میشود موسیر از یک محصول ساده کشاورزی فراتر برود و به یک ظرفیت توسعهای برای استان تبدیل شود.
ایرنا: روستای حبشی چه جایگاهی در تولید و فرآوری موسیر دارد؟
فروزانفر: حبشی را میتوان یکی از نقاط شاخص استان در حوزه موسیر دانست و این روستا با وجود آنکه سطح زیر کشت خیلی وسیعی ندارد، اما توانسته در زمینه موسیر به جایگاه قابل توجهی برسد و در این روستا، تولید موسیر تنها به مرحله کشت محدود نیست، بلکه بخش مهمی از فرآیندهای بعدی نیز در همانجا انجام میشود.
محصول موسیر در روستای حبشی به شکلهای مختلف از جمله اسلایس، پودر، بستهبندی و آمادهسازی برای بازار مصرف و حتی صادرات فرآوری میشود و این یعنی روستا فقط تولیدکننده نیست، بلکه در زنجیره ارزش هم نقش فعالی ایفا میکند.
ایرنا: آیا موسیر حبشی فقط از تولید همان روستا تامین میشود یا از مناطق دیگر هم محصول به آنجا وارد میشود؟
فروزانفر: نکته مهم دقیقا همینجاست. حبشی تنها محل تولید نیست، بلکه به یک نقطه تمرکز برای فرآوری موسیر تبدیل شده است و علاوه بر تولید خود روستا، موسیر از دیگر شهرستانهای استان و حتی از استانهایی مانند اصفهان، کرمانشاه و لرستان نیز به این منطقه منتقل میشود تا در آنجا فرآوری، بستهبندی و آماده عرضه شود که این موضوع نشان میدهد که حبشی از یک روستای تولیدکننده عبور کرده و به یک قطب محلی در زنجیره موسیر تبدیل شده است.
ایرنا: این ظرفیت چه اثری بر اقتصاد روستا و اشتغال مردم گذاشته است؟
فروزانفر: یکی از مزیتهای اصلی محصولی مانند موسیر این است که میتواند با اتکا به ساختار خانوار، اشتغال پایدار ایجاد کند و در بسیاری از مراحل تولید، پاککردن، آمادهسازی، خشککردن، فرآوری و بستهبندی، اعضای خانواده درگیر کار میشوند.
این یعنی درآمد تنها در اختیار یک فرد نیست، بلکه به کل خانوار منتقل میشود و چنین الگویی هم به معیشت مردم روستا کمک میکند، هم باعث میشود جمعیت در روستا ماندگار شود و هم به نوعی آبادانی روستا را در پی داشته باشد.
ایرنا: آیا موسیر همدان فقط در بازارهای محلی مصرف میشود یا به صنایع بزرگتر هم راه پیدا کرده است؟
فروزانفر: موسیر همدان و بهویژه موسیر فرآوریشده در حبشی، تنها محدود به بازارهای محلی نیست و این محصول به صنایع بزرگ غذایی و لبنی کشور هم میرسد و در تولید برخی فرآوردهها مورد استفاده قرار میگیرد که این اتفاق نشان میدهد که اگر یک روستا بتواند زنجیره تولید تا فرآوری را شکل دهد، میتواند در بازار ملی هم اثرگذار باشد و محصول خود را از سطح محلی به سطح بزرگتری برساند.
ایرنا: با توجه به این ظرفیت، آیا میتوان برای حبشی برند مستقل یا ثبت جغرافیایی در نظر گرفت؟
فروزانفر: بله، این موضوع یکی از برنامههایی است که مطرح شده و پیگیری آن در دستور کار قرار دارد و پیشنهاد ثبت مکان جغرافیایی برای حبشی ارائه شده، زیرا این روستا در حوزه موسیر به یک هویت مشخص رسیده است.
ثبت جغرافیایی میتواند به برندسازی محصول کمک کند، جایگاه آن را در بازار تثبیت کند و ارزش افزوده بیشتری برای تولیدکنندگان منطقه به همراه داشته باشد چرا که وقتی نام یک محصول با یک جغرافیای مشخص گره میخورد، هم اعتماد بازار بیشتر میشود و هم امکان معرفی آن در سطح ملی و حتی فراتر فراهم میشود.
ایرنا: موسیر در کنار دیگر گیاهان دارویی و محصولات استان چه جایگاهی دارد؟
فروزانفر: همدان در مجموع در حوزه گیاهان دارویی از استانهای مهم کشور به شمار میرود و استان همدان حدود ۱۱ هزار و ۵۰۰ هکتار سطح زیر کشت گیاهان دارویی دارد و سالانه حدود ۲۳ هزار تن محصول از این بخش برداشت میشود.
در کنار محصولاتی مانند رازیانه، گشنیز، زعفران و گل محمدی، موسیر هم یکی از ظرفیتهایی است که قابلیت رشد و معرفی بیشتر را دارد، همدان در برخی محصولات جایگاه بسیار برجستهای دارد. برای مثال در رازیانه گفته میشود بین ۹۰ تا ۹۵ درصد تولید کشور در این استان انجام میشود. در گشنیز هم تا حدود ۶۰ درصد تولید کشور مربوط به همدان است.
این آمار نشان میدهد که استان در بخش گیاهان دارویی و معطر، یک استان عادی نیست بلکه یکی از قطبهای اصلی کشور است و همین جایگاه میتواند به معرفی سایر ظرفیتها از جمله موسیر نیز کمک کند؛ به شرط آنکه نگاه ما فقط به تولید خام محدود نباشد و به سمت تکمیل زنجیره ارزش حرکت کنیم.
ایرنا: جمعبندی شما درباره جایگاه موسیر در آینده کشاورزی همدان چیست؟
فروزانفر: موسیر را باید فراتر از یک محصول محلی دید. این محصول میتواند نمادی از توسعه روستایی مبتنی بر ظرفیت بومی باشد؛ توسعهای که در آن تولید، فرآوری، اشتغال خانوادگی، برندسازی و حتی گردشگری در کنار هم قرار میگیرند.
آنچه امروز در حبشی دیده میشود، نشان میدهد که با یک نگاه درست، حتی یک محصول در سطح محدود هم میتواند به موتور محرک اقتصاد محلی تبدیل شود و آینده موسیر در همدان، اگر با تکمیل زنجیره ارزش و حمایتهای لازم همراه شود، میتواند آیندهای روشن و اثرگذار باشد.
به گزارش ایرنا، روستای حبشی واقع در ۲۶ کیلومتری شهر اسدآباد همراه با جاذبههای طبیعی، بکر و چشم نوازی بوده که هر یک از این شاخصهها و ویژگیهای بارز موجب شده که این روستا در سال ۸۶ به عنوان روستای هدف گردشگری شهرستان اسدآباد در بخش پیرسلمان معرفی شود.
