دیدیه دشان، یک نام بسیار بزرگ در فوتبال دنیاست. خیلیها فکر میکردند رکورد فرانس بکن بایر -قیصر فقید آلمان- تا ابد دست نخورده بماند، تنها انسانی که به عنوان کاپیتان و سرمربی جام جهانی را بالای سر برد. اما دشان این رکورد را با خروسها شکست، او کاپیتان تیم قهرمان ۱۹۹۸ بود که ۲۰ سال بعد در ۲۰۱۸ به عنوان سرمربی جام را از مسکو به پاریس آورد.
به لحاظ فنی، دشان وظیفه تغییر نسل را دو بار به خوبی در فرانسه انجام داد. آن هم بازیکنان بزرگی که اسمشان را تریلی نمیکشید! دشان به جوانانی مثل امباپه و دمبله میدان داد، در سن پایین که حالا ستارههای دنیا و خود از رکوردداران هستند. به لحاظ کارنامه و افتخار ، او تیمی میساخت که دو فینال متوالی و قهرمانی جام جهانی را تجربه کرد.
همین دشان در زمان بازیگری رکوردهای دیگری هم داشت که هنوز دست نخورده باقیست. در تاریخ یورو هیچ قهرمان جهانی بعد از دو سال فاتح نشده بود، اما دشان به عنوان کاپیتان خروسها یورو ۲۰۰۰ را نیز بالای سر برد. بازی برای باشگاههای بزرگی همچون یوونتوس نشانه سطح بالای فنی بازیکن است و دشان با بازوبند کاپیتانی خروسها قدرت رهبری خود را به دنیا ثابت کرد.
همین دشان برای سومین فینال متوالی به جام جهانی آمده بود. در حالی که همه میدانستند در پایان این جام و قراردادش، به قانون فوتبال، از نیمکت خروسها جدا و هدایت فرانسه را به همبازی خود زیدان خواهد سپرد. ستاره همان تیم درخشانی که دشان کاپیتانش بود. مردی که در این سالها با فرانسه به عنوان سرمربی به همه افتخارات رسیده بود، در بازی مقابل اسپانیا در نیمه نهایی ۲۰۲۶ یک رکورد جاودانه دیگر را هم به نام خود زد.
هلموت شون، معمار آلمان غربی بزرگ با ۲۵ بازی به عنوان سرمربی در جامهای جهانی، برای دههها رکورددار بود. با توجه به تغییر شکل فوتبال، نتیجهگرایی و صندلی لرزان مربیان، به نظر میرسید هرگز این رکورد نشکند. اما دشان مقابل لاروخا برای بیست و ششمین بار روی نیمکت فرانسه در جام جهانی نشست. او در دیدار ردهبندی این رکورد را به عدد ۲۷ رسانده تا با کلکسیونی از رکوردهای جاودانه فردی و تیمی برود.
اما تصاویری که از او بعد از بازی پخش شد، نشان میداد که او اصلاً بابت این همه رکورد خوشحال نیست! اینجاست که حرف بهترین گلزنان دنیا را باور میکنیم که ترجیح میدهند به جای آقای گلی، با تیمشان به قهرمانی برسند. فوتبال ورزش تیمی است و نتایج انفرادی به اندازه جامهای تیمی ارزش ندارد.
مسلماً دشان حاضر بود هیچ کدام این رکوردها را نداشت اما به عنوان یک برنده، نیمکت را تحویل زیدان میداد. شاید حالا اگر به گذشته برگردد و قرار به درد دل باشد، بگوید کاش بعد از قهرمانی ۲۰۱۸ رفته بود! این قانون قهرمانان بزرگ است که دوست ندارند شکست خورده رفته و میخواهند، چهره موفق و پیروز و سربلند آنها تا ابد در ذهن همه بماند.
حالا فرانسه منتظر شروع دوباره با زیدان است. دوران پرافتخار دشان تمام شده و هیچکس نمیداند در آینده چه خواهد شد اما فرانسویها انتخاب درستی کردهاند. زیدان که با دستیاری آنچلوتی شروع کرد و پله پله بالا آمد، با ۳ قهرمانی متوالی در لیگ قهرمانان نشان داد اهل رکورد شکنی و رکوردداری است. اگر قرار بود یک جانشین شایسته برای دشان انتخاب کنند، نامی بهتر از زیدان پیدا نمیشد.
به همان اندازه که دنیا منتظر رونمایی از فرانسه زیدان است، ما ایرانیها به دنبال زیدان و دشان خودمان در نسل طلایی ۹۸ میگردیم! نسلی که هنوز نزد مردم محبوب است و علی دایی، تنها کسی از آن جمع بود که به سرمربیگری تیم ملی رسید و البته که با اولین باخت، برکنار شد! خود علی دایی حالا کجاست؟ بخش بزرگی از همبازیان او در آن نسل طلایی مربی شدهاند، چرا در ایران برای جانشینی امثال دشان، سراغ امثال زیدان نمیروند؟
بیشتر بخوانید: روزهای پرهیاهوی فرانسه؛ از دشان به زیدان/ پایان میراث یک قهرمان، آغاز رویای یک اسطوره
