به گزارش روز شنبه ایرنا، تارنمای یوراکتیو در گزارشی نوشت: وانگ یی وزیر امور خارجه چین، این هفته با سفر به کشورهای شمال اروپا، راهی پایتختهایی شد که در برخی از آنها نزدیک به ۲۵ سال بود هیچ وزیر خارجهای از چین به آن سفر نکرده بود.
به گفته کارشناسان، این سفر تلاشی برای بهبود روابط با یکی از بدبینترین مناطق اروپا نسبت به چین بود، آن هم در شرایطی که اختلافات دوجانبه بر سر سرمایهگذاریهای راهبردی، پروندههای جاسوسی، آسیبدیدن زیرساختهای دریای بالتیک توسط کشتیهای چینی و حمایت قاطع پکن از مسکو همچنان ادامه دارد.
این سفر همچنین فرصتی بود تا به کشورهای شمال اروپا، بهویژه دانمارک، یادآوری شود در شرایطی که ایالات متحده بیش از پیش به شریکی غیرقابل پیشبینی تبدیل شده، چین همواره آماده ایفای نقش است.
آندریاس فورسبی کارشناس مسائل چین در موسسه مطالعات بینالمللی دانمارک در کپنهاگ گفت: کشورهای شمال اروپا دریافتهاند که ایالات متحده دیگر شریک قابل اتکایی نیست، در حالی که چین به دلیل گستردگی بازار خود، جایگاه محوری در زنجیرههای تامین جهانی و برتری در فناوریهای سبز، به بازیگری اجتنابناپذیر تبدیل شده است.
در اوایل دهه ۲۰۰۰ میلادی، زمانی که بسیاری از کشورهای غربی در پی گسترش روابط با پکن بودند، کشورهای شمال اروپا برای برقراری نزدیکترین روابط با چین با یکدیگر رقابت میکردند.
اما از سال ۲۰۱۸ (۱۳۹۷ خورشیدی) و همزمان با تشدید رقابت میان آمریکا و چین، این کشورها وارد مجموعهای از اختلافات دوجانبه با پکن شدند. به گفته فورسبی، حمایت چین از روسیه در جنگ اوکراین نیز این روابط را بیش از پیش پرتنش کرد.
دیدارهای منطقهای
یوراکتیو نوشت: وزیر امور خارجه چین، در جریان سفر خود به کشورهای شمال اروپا، بهخوبی میدانست که فراتر از تشریفات دیپلماتیک و استقبالهای رسمی، همچنان با نارضایتیها و اختلافنظرهایی روبهرو خواهد بود و هر یک از این کشورها دغدغهها و اولویتهای خاص خود را دارند.
لارس لوکه راسموسن وزیر امور خارجه دانمارک، به خبرنگاران گفت که خواهان گفتوگویی «آزاد، صریح و همراه با استحکام» با طرف چینی است و تاکید کرد باید این واقعیت پذیرفته شود که دو طرف دیدگاههای متفاوتی دارند.
از سوی دیگر، یوناس گار استوره نخستوزیر نروژ اعلام کرد که انتظار دارد چین از روابط خود با کرملین برای کمک به دستیابی به راهحلی مذاکرهشده برای پایان جنگ اوکراین استفاده کند. این اقدام به گفته او در نهایت به بهبود روابط چین و اروپا نیز منجر خواهد شد.
وی گفت: چین احتمالا کشوری است که بهترین و مستقیمترین دسترسی را به رهبری روسیه دارد. ما انتظار داریم، امیدواریم و قویا از چین میخواهیم از این کانال استفاده کند.
در همین حال، فنلاند از مواضع اخیر چین در مخالفت با تشدید تنشها در اوکراین استقبال کرد، اما در عین حال اذعان داشت که همچنان اختلافات حلنشدهای میان هلسینکی و پکن وجود دارد.
یوراکتیو ادامه داد: در ماه گذشته میلادی، سازمان اطلاعات امنیتی فنلاند از کشف طرحی خبر داد که بر اساس آن، اتباع چینی قصد خرید ۱۰ ملک در نزدیکی مراکز دارای اهمیت راهبردی برای دفاع ملی این کشور را داشتند. تنها چند هفته بعد نیز مقامهای چینی از سفارت فنلاند در پکن به دلیل برگزاری یک برنامه حمایتی از یک گروه اقلیت اجتماعی بهشدت انتقاد کردند.
با وجود این مسائل به نظر میرسد کشورهای شمال اروپا در حال اتخاذ رویکردی تازه و واقعگرایانه در قبال روابط با چین هستند، هرچند تنشها همچنان در پس این تعاملات دیپلماتیک ادامه دارد.
فورسبی در این باره گفت: با وجود این رویکرد عملگرایانه جدید، کشورهای شمال اروپا همچنان بهشدت به چین بیاعتماد هستند زیرا از حمایت پکن از جنگ روسیه علیه اوکراین، ساختار سیاسی این کشور تحت رهبری شی جینپینگ و همچنین سیاستهای تجاری نامتوازن چین که پایداری اقتصادی اروپا را تهدید میکند، نگران هستند.
همگرایی در قطب شمال
یکی از مهمترین حوزههایی که منافع کشورهای شمال اروپا و چین در آن همپوشانی دارد، منطقه قطب شمال است.
پیشتر، برنامههای چین برای حضور در این منطقه ایجاد ایستگاههای تحقیقاتی، بنادر ژرفآبی و باندهای فرود برای ماموریتهای قطبی را شامل میشد.
با این حال، کشورهای شمال اروپا بسیاری از این طرحها را متوقف کردند، زیرا پکن را شریک قابل اعتمادی نمیدانستند. همزمان، واشنگتن نیز بهصراحت اعلام کرده بود که نباید به چین اجازه داد جایگاه راهبردی در این منطقه به دست آورد.
اما اکنون، با مواضع تهاجمی دونالد ترامپ رئیسجمهور آمریکا، درباره گرینلند، چین این وضعیت را شکافی در مقاومت کشورهای شمال اروپا میداند.
جولی چن پژوهشگر مطالعات آسیایی دانشگاه هلسینکی گفت: از نظر راهبردی، کشورهای شمال اروپا، بهویژه منطقه قطب شمال که روسیه در آن فعال است و چین نیز خواهان حضور در آن است، برای پکن اهمیت فزایندهای پیدا کردهاند. بنابراین چین از این کشورها بهعنوان محکی برای سنجش شرایط استفاده میکند.
با این حال، هرچند وانگ یی با همتای دانمارکی خود دیدار و در ضیافت کاری شرکت کرد و همچنین با «فردریک دهم» پادشاه دانمارک ملاقات داشت، اما با مته فردریکسن نخستوزیر دانمارک، که به اتخاذ مواضع سختگیرانه در قبال چین شناخته میشود، دیدار نکرد. فردریکسن نیز در طول دو دوره نخستوزیری خود تاکنون به پکن سفر نکرده است.
