به گزارش خبرنگار ایرنا از مقر سازمان ملل، نمایندگان چهار کشور برگزارکننده این رویداد، (ایران، عراق، مغولستان و سنگال) روز جمعه به وقت محلی ۱۹ تیرماه ۱۴۰۵) تاکید کردند که طوفانهای گرد و غبار علاوه بر تخریب سرزمین و محیط زیست، سلامت انسان، امنیت غذایی و آبی، کشاورزی، حملونقل، زیرساختها، فعالیتهای اقتصادی، تنوع زیستی و تحقق اهداف توسعه پایدار را به شدت تحت تاثیر قرار داده است.
در این نشست، مقامات و نمایندگان نهادهای تخصصی سازمان ملل متحد، از جمله رئیس اجرایی کمیسیون اقتصادی و اجتماعی سازمان ملل متحد برای آسیا و اقیانوسیه، رئیس اجرایی کمیسیون اقتصادی و اجتماعی سازمان ملل متحد برای غرب آسیا، نماینده ویژه دبیرکل در امور کاهش خطر بلایای سازمان ملل متحد، دستیار دبیرکل و نماینده دپارتمان امور اقتصادی و اجتماعی سازمان ملل متحد، و روسای مقیم برنامه محیط زیست سازمان ملل متحد، سازمان خواربار و کشاورزی ملل متحد (فائو) ، سازمان جهانی بهداشت و دانشگاه سازمان ملل متحد حضور داشتند و دیدگاهها و برنامههای خود را برای مقابله با این چالش تشریح کردند.
در این نشست،پیامهای ویدئویی دبیر اجرایی کنوانسیون سازمان ملل متحد برای مقابله با بیابانزایی و دبیرکل سازمان جهانی هواشناسی در این مراسم پخش شد.
سخنرانان این گردهمایی بین المللی، بر تقویت سامانههای پایش و هشدار سریع، مدیریت پایدار سرزمین، احیای مناطق تخریبشده، توسعه تحقیقات علمی، انتقال فناوری، ظرفیتسازی و تامین منابع مالی کافی و قابل پیشبینی تاکید کردند.
«امیرسعید ایروانی» سفیر و نماینده دائم جمهوری اسلامی ایران در سخنان خود تصریح کرد که طوفانهای گرد و غبار به چالشی جهانی در حوزههای پیشرفت، سلامت، امنیت غذایی، حملونقل، اقتصاد، تغییرات اقلیمی و زیست میحطی تبدیل شدهاند و مقابله با آن نیازمند رویکردی جامع، پیشگیرانه و مبتنی بر همکاری فراگیر بینالمللی است.
وی خاطرنشان کرد که در کنار عواملی همچون تغییرات اقلیمی، خشکسالی، بیابانزایی، تخریب سرزمین و بهرهبرداری ناپایدار از منابع طبیعی، مناقشات و جنگها، به ویژه در منطقه غرب آسیا، موجب تخریب اراضی، تضعیف مدیریت منابع طبیعی و موجب ایجاد یا گسترش کانونهای گرد و غبار شدهاند.
ایروانی با تاکید بر ضرورت رفع موانع همکاریهای محیط زیستی و تضمین دسترسی عادلانه کشورهای آسیبدیده به منابع، فناوری و دانش مورد نیاز، به آثار اقدامات قهری یکجانبه و تحریمها بر توان کشورهای در حال توسعه برای حفاظت از محیط زیست خود اشاره کرد.
سفیر ایران در سازمان ملل تاکید کرد که محدودیت در دسترسی به منابع مالی، فناوری، تجهیزات پایش، همکاریهای علمی و ظرفیتهای لازم برای احیای سرزمین، توان کشورهای متاثر را برای مقابله موثر با این بحران جهانی کاهش میدهد.
نماینده جمهوری اسلامی ایران در سازمان ملل، در ادامه سخنانش از برنامههای منطقهای کمیسیون اقتصادی و اجتماعی سازمان ملل متحد برای آسیا و اقیانوسیه و همکاریهای بینمنطقهای میان این کمیسیون و کمیسیون اقتصادی و اجتماعی سازمان ملل متحد برای غرب آسیا استقبال کرد.
ایروانی، دهه اقدام سازمان ملل متحد برای مقابله با طوفانهای گرد و غبار در سالهای ۲۰۲۵ تا ۲۰۳۴ را فرصتی مهم برای تبدیل تعهدات سیاسی به اقدامات عملی و نتیجهمحور دانست.
در بخش گفتوگوی تعاملی این نشست، نمایندگان کشورهای عضو سازمان ملل متحد بر تقویت همکاریهای علمی، فنی و مالی، توسعه سامانههای هشدار سریع، مدیریت پایدار سرزمین، مقابله با بیابانزایی و افزایش تابآوری جوامع آسیبپذیر تاکید کردند.
شرکتکنندگان یادآور شدند که طوفانهای گرد و غبار، مرزهای سیاسی را به رسمیت نمیشناسند و هیچ کشوری نمیتواند به تنهایی با این پدیده مقابله کند.
بر همین اساس، تقویت نقش سازمان ملل متحد، توسعه همکاری میان کشورهای منشا، مسیر و مقصد و حمایت موثر از کشورهای در حال توسعه، برای دستیابی به پاسخهای پایدار ضروری است.
در پایان این نشست، جمهوری اسلامی ایران، جمهوری عراق، مغولستان و جمهوری سنگال با انتشار یک بیانیه مشترک در سطح عالی، بر تعهد خود مبنی بر تقویت همکاریهای منطقهای و بینالمللی برای مقابله با طوفانهای گرد و غبار تاکید کردند.
چهار کشور در این بیانیه، ضمن استقبال از دهه اقدام سازمان ملل متحد برای مقابله با طوفانهای گرد و غبار در سالهای ۲۰۲۵ تا ۲۰۳۴، از دولتها، سازمان ملل متحد، نهادهای مالی، سازمانهای منطقهای، مراکز علمی، بخش خصوصی و سایر ذینفعان خواستند همکاریهای خود را در زمینه پیشگیری، پایش، هشدار سریع، احیای سرزمین، انتقال دانش و فناوری، ظرفیتسازی و تأمین منابع مالی افزایش دهند.
امروزه، طوفانهای گرد و غبار به چالشی جهانی تبدیل شدهاند و مقابله با آن نیازمند راه حلی جهانی، همکاری جمعی و اقدام هماهنگ بینالمللی است.
این در حالی است که بیش از ۱۵۰ کشور تحت تاثیر این پدیده قرار دارند و حدود ۵۰ کشور نیز از کانونهای اصلی تولید گرد و غبار به شمار میروند.
مهار این بحران فرامرزی، که گستره آن روز به روز در حال افزایش است، بدون تقویت نقش سازمان ملل متحد، حمایت موثر از کشورهای آسیبپذیر و گسترش همکاری منطقه ای و جهانی بویژه میان کشورهای منشأ، مسیر و مقصد امکانپذیر نخواهد بود.
طوفانهای گرد و غبار یک چالش جهانی هستند و راهحل آنها نیز باید جهانی باشد. جمهوری اسلامی ایران بر همین اساس، طی سالهای گذشته با ارائه و پیگیری ابتکارات متعدد بویژه در مجمع عمومی سازمان ملل متحد، نقش مؤثری در جلب توجه جامعه جهانی به آثار فرامرزی گرد و غبار، تقویت همکاریهای بینالمللی و ارتقای این موضوع در دستور کار سازمان ملل ایفا کرده است.
این تلاشها در کنار چندین نشست منطقه ای و بین المللی در تهران، به تثبیت مقابله با طوفان های گرد و غبار بویژه از طریق قطعنامه های سالانه مجمع عمومی سازمان ملل متحد، قطعنامه روز بینالمللی مقابله با طوفانهای گرد و غبار و قطعنامه پیشبرد دهه اقدام سازمان ملل متحد برای مقابله با این پدیده (۲۰۲۵–۲۰۳۴) انجامیده و جایگاه جمهوری اسلامی ایران را بهعنوان یکی از پیشگامان دیپلماسی بینالمللی مقابله با طوفان های گرد و غبار در این حوزه بیش از پیش تقویت کرده است.
