محمدحسین خوشوقت فعال رسانهای و برادر همسر حجتالاسلام والمسلمین سید مصطفی خامنه ای فرزند رهبر شهید، در گفتوگو با ایرنا اظهار کرد: رهبر شهید بارها در مجامع عمومی تصریح میکردند که "برای من اصولگرا و اصلاحطلب موضوعیتی ندارد و این مرزبندیها را اردوگاههایی برای رقابتهای سیاسی و کسب قدرت میدانم. آنچه برای من اهمیت دارد، مدافع نظام بودن یا دشمن نظام بودن است. در اردوگاه بزرگ مدافعان نظام، هم اصولگرایان حضور دارند و هم اصلاحطلبان و این تقسیمبندیها برای من اهمیتی ندارد".
وی افزود: ایشان از موضع یک رهبر حکیم و اندیشمند، به دنبال قدرتمند ساختن ایران در مسیر تحقق تمدن نوین اسلامی بودند. افرادی که با ایشان ارتباط داشتند نیز از طیفهای مختلف سیاسی و فکری بودند و هیچگونه مرزبندی یا محدودیتی برای ارتباط با افراد قائل نبودند.
اصولگرا و اصلاحطلب برای ایشان موضوعیت نداشت
خوشوقت درباره نگاه رهبر شهید به وحدت اسلامی نیز گفت: تا آنجا که مطالعه و اطلاع دارم، ایشان از سالها پیش از انقلاب، حتی در دوران تبعید، هرگز اسیر مرزبندیهای جعلی و خطرناک مذهبی نبودند. دوستان بسیار نزدیکی از برادران اهل سنت داشتند و این روابط صمیمانه پس از پیروزی انقلاب نیز ادامه یافت.
وی ادامه داد: این نگاه، برخاسته از یک رویکرد راهبردی به جهان اسلام بود. ایشان روحانی برجسته، فقیه، مجتهد و اندیشمندی بودند که از بسیاری از همعصران خود متمایز بودند.
خوشوقت در بیان خاطرهای گفت: روزی در حضور ایشان، پدرم مرحوم آیتالله خوشوقت و تعدادی از آقازادههای رهبر انقلاب، بحث به مرحوم دکتر علی شریعتی کشیده شد. در آن دوران، به دلیل دیدگاههای نو و بعضاً جنجالی، بسیاری از حوزویان نسبت به دکتر شریعتی موضع انتقادی داشتند، اما نگاه ایشان متفاوت بود.
رهبر شهید گفتند بیش از مباحث دکتر سروش، نگران سکوت حوزه هستم
وی افزود: در سال ۱۳۷۵، زمانی که دکتر عبدالکریم سروش مباحث «قبض و بسط تئوریک شریعت» را در جلسات مسجد امام صادق(ع) اقدسیه مطرح میکرد و این مباحث حساسیتهای فراوانی در حوزههای علمیه ایجاد کرده بود، از رهبر شهید درباره این موضوع سؤال کردم.
به گفته خوشوقت، ایشان در پاسخ فرمودند: «بیش از آنکه نگران مباحث آقای سروش باشم، نگران سکوت و بیعملی حوزه علمیه هستم.»
وی ادامه داد: ایشان معتقد بودند حوزه باید وارد میدان شود، ابتدا این مباحث را بهدرستی بفهمد و سپس با گفتوگو و تبادل نظر علمی، به نقد و بررسی آن بپردازد. نگاه ایشان تعطیل کردن مباحث علمی نبود، بلکه نقدشان متوجه بیتحرکی حوزههای علمیه بود.
خوشوقت افزود: بعدها نیز تأکید فراوانی بر برگزاری کرسیهای آزاداندیشی در دانشگاهها و مراکز علمی داشتند؛ موضوعی که نشاندهنده شخصیت علمی و فرهنگی ایشان بود.
وی گفت: رهبر شهید در کنار جایگاه علمی و فرهنگی خود، به ایرانی بودنشان افتخار میکردند و همواره تلاش داشتند همه ظرفیتهای فرهنگی ایران را در خدمت اعتلای نام کشور به کار گیرند. علاقه عمیق ایشان به ادب فارسی و مفاخری چون حافظ، سعدی، مولانا، صائب تبریزی و سهراب سپهری نیز از همین نگاه سرچشمه میگرفت.
خوشوقت تصریح کرد: البته ایشان صرفاً یک ملیگرای ایرانی نبودند، بلکه معتقد بودند ظرفیتهای تمدنی و هویتی ایران باید در مسیر تحقق تمدن نوین اسلامی به کار گرفته شود. از همین رو، انقلاب اسلامی را صرفاً یک انقلاب ملی نمیدانستند، بلکه آن را بخشی از فرآیند شکلگیری تمدن نوین اسلامی تلقی میکردند.
توهین به مقدسات اهل سنت را حرام میدانستند
خوشوقت با اشاره به نگاه رهبر شهید به وحدت اسلامی گفت: ایشان معتقد بودند همه مذاهب اسلامی باید بر محور مشترکات خود گرد هم آیند و در برابر توطئههای دشمنان اسلام متحد شوند. این نگاه، صرفاً یک مصلحت سیاسی نبود، بلکه ریشه در مبانی فقهی و راهبردی ایشان داشت.
وی افزود: رهبر شهید همواره بر پرهیز از توهین به مقدسات اهل سنت تأکید میکردند و این موضوع را یک حکم شرعی میدانستند. از نگاه ایشان، همانگونه که شیعیان نباید به مقدسات اهل سنت توهین کنند، اهل سنت نیز باید از اهانت به مقدسات شیعه پرهیز کنند تا وحدت امت اسلامی حفظ شود.
خوشوقت با اشاره به یکی از خاطرات خود اظهار کرد: در یکی از جلسات، رهبر شهید با صراحت فرمودند که با مرحوم دکتر علی شریعتی دوستی داشتهاند و علت این دوستی، نزدیکی فکری با ایشان بوده است. بیان چنین دیدگاهی در فضای آن روزگار، نشاندهنده روحیه آزاداندیش و متفاوت ایشان بود.
«ای ایران» پیوندی میان هویت ملی و اسلامی بود
وی با اشاره به درخواست رهبر شهید از محمود کریمی برای خواندن سرود «ای ایران» در شب عاشورا گفت: این درخواست، حامل پیامی روشن بود و نشان میداد که ایشان میان ایران و اسلام هیچ تعارضی نمیدیدند، بلکه این دو را مکمل یکدیگر میدانستند.
خوشوقت ادامه داد: ایشان معتقد بودند برای تحقق تمدن نوین اسلامی، ابتدا باید ایران به کشوری قدرتمند و پیشرفته تبدیل شود. از همین رو، همواره بر مفهوم «ایران قوی» تأکید داشتند و آن را زیربنای تحقق آرمانهای بزرگ انقلاب اسلامی میدانستند.
وی افزود: رهبر شهید در کنار اهتمام به هویت اسلامی، نسبت به فرهنگ، زبان فارسی و مفاخر ادبی ایران نیز اهتمام ویژهای داشتند و این موضوع را بخشی از هویت تمدنی کشور میدانستند.
«ایران قوی» پنج مؤلفه اساسی دارد
خوشوقت با تشریح مؤلفههای ایران قوی اظهار کرد: از نگاه من، ایران قوی بر پنج پایه استوار است؛ قدرت سخت، قدرت اقتصادی، عدالت اقتصادی و اجتماعی، مشروعیت داخلی و نفوذ فرهنگی.
وی درباره نخستین مؤلفه گفت: رهبر شهید در حوزه قدرت سخت، به دلیل مسئولیت فرماندهی کل قوا، موفقیتهای چشمگیری به دست آوردند و توانستند توان دفاعی کشور را به شکل قابل توجهی ارتقا دهند.
خوشوقت افزود: در کنار قدرت نظامی، ایشان همواره بر تقویت اقتصاد، تحقق عدالت، افزایش کارآمدی نظام و توسعه نفوذ فرهنگی جمهوری اسلامی نیز تأکید داشتند و این پنج مؤلفه را اجزای یک منظومه واحد میدانستند.
به گفته وی، رهبر شهید با نگاهی تمدنی تلاش داشتند میان قدرت ملی، هویت ایرانی و آرمانهای اسلامی پیوند برقرار کنند و همه این ظرفیتها را در مسیر پیشرفت کشور به کار گیرند.
سند چشمانداز ۱۴۰۴ بهطور کامل محقق نشد
خوشوقت با اشاره به مؤلفههای «ایران قوی» اظهار کرد: در کنار قدرت سخت، قدرت اقتصادی یکی از ارکان اساسی پیشرفت کشور است. رهبر شهید با همین نگاه، سند چشمانداز ۱۴۰۴ و سیاستهای کلی اقتصاد مقاومتی را ابلاغ کردند، اما این اسناد به دلایل مختلف بهطور کامل اجرایی نشد.
وی افزود: بخشی از این عقبماندگی به دلیل همراهی نکردن برخی دستگاهها و مسئولان و بخشی دیگر ناشی از شرایط و فشارهای بیرونی بود. با این حال، سند چشمانداز همچنان میتواند مبنای حرکت کشور در مسیر توسعه و پیشرفت باشد.
عدالت، زیربنای مشروعیت نظام است
این فعال رسانهای با بیان اینکه عدالت یکی از مهمترین مطالبات رهبر شهید بود، گفت: متأسفانه در حوزه عدالت اقتصادی و اجتماعی هنوز با چالشهایی مانند فساد، رانت و تبعیض روبهرو هستیم. مقابله با این آسیبها نیازمند عزم جدی همه دستگاههای مسئول، بهویژه قوه قضائیه، است.
وی ادامه داد: عدالت فقط یک شعار نیست، بلکه زیربنای مشروعیت و سرمایه اجتماعی هر نظام سیاسی محسوب میشود و هرچه فاصله با عدالت کمتر شود، اعتماد عمومی نیز افزایش خواهد یافت.
کارآمدی و مدارا، پایههای مشروعیت داخلی هستند
خوشوقت درباره مؤلفه مشروعیت داخلی نیز اظهار کرد: مشروعیت تنها با قانون به دست نمیآید، بلکه کارآمدی، پاسخگویی، مدارا و احترام به حقوق مردم از مهمترین عوامل تقویت آن است.
وی افزود: کاهش مداخله در زندگی خصوصی مردم، پرهیز از ایجاد فشارهای غیرضروری بر اقشار مختلف و افزایش رضایت عمومی، از عواملی است که میتواند انسجام ملی را تقویت کرده و زمینه سوءاستفاده دشمنان را از بین ببرد.
نفوذ فرهنگی، سرمایه راهبردی جمهوری اسلامی است
خوشوقت با اشاره به جایگاه نفوذ فرهنگی گفت: جمهوری اسلامی طی سالهای گذشته توانسته است با تکیه بر اشتراکات دینی و فرهنگی، نفوذ قابل توجهی در منطقه ایجاد کند و این سرمایه، یکی از مهمترین مؤلفههای قدرت کشور به شمار میرود.
وی افزود: اگر قدرت نظامی، اقتصاد، عدالت، مشروعیت داخلی و نفوذ فرهنگی بهصورت متوازن تقویت شوند، ایران میتواند به جایگاهی برسد که رهبر شهید در قالب گفتمان «ایران قوی» ترسیم کرده بودند.
ادامه راه، بهترین قدردانی از مجاهدتهای ایشان است
خوشوقت در پایان تأکید کرد: مراسم تشییع و بدرقه رهبر شهید، علاوه بر جنبه احساسی، حامل یک پیام عمیق فکری نیز بود. اگر این سرمایه اجتماعی صرفاً در احساسات خلاصه شود، به مرور زمان کمرنگ خواهد شد؛ اما اگر با شناخت دقیق اندیشهها و اهداف ایشان همراه باشد، میتواند منشأ تحولات بزرگ در کشور شود.
وی خاطرنشان کرد: رهبر شهید از سالهای پیش از انقلاب تا پایان عمر، همه توان خود را در مسیر اعتلای اسلام و ایران به کار گرفتند و بهترین ادای دین به ایشان، ادامه دادن همان مسیر است.
خوشوقت گفت: ساختن ایران قوی، تقویت جامعه اسلامی و حرکت در مسیر تمدن نوین اسلامی، مهمترین آرمانهایی بود که ایشان دنبال میکردند و امیدوارم با همدلی مردم و مسئولان، این اهداف بیش از گذشته محقق شود.
