به گزارش بهداشت نیوز فشار خون بالا یا هایپرتنشن یکی از شایع‌ترین مشکلات سلامت در دنیای امروز است؛ به‌طوری‌که تقریباً نیمی از بزرگسالان با آن درگیرند. فشار خون بالا زمانی تشخیص داده می‌شود که عدد سیستولیک ۱۳۰ میلی‌متر جیوه یا بالاتر، یا عدد دیاستولیک ۸۰ میلی‌متر جیوه یا بالاتر باشد.

با وجود شیوع بالا، این مشکل به‌هیچ‌وجه بی‌خطر نیست. فشار خون کنترل‌نشده خطر بیماری‌های قلبی و سکته مغزی را افزایش می‌دهد؛ دو عامل اصلی مرگ‌ومیر در جهان. به همین دلیل، پژوهشگران سال‌هاست به دنبال راهکارهای ساده و عملی، به‌ویژه تغذیه‌ای، برای کاهش فشار خون هستند.

در همین راستا، یک مطالعه جدید نشان می‌دهد آب چغندر ممکن است از راهی متفاوت و جالب، یعنی تأثیر بر میکروبیوم دهان، به کاهش فشار خون کمک کند.

این مطالعه چگونه انجام شد؟

پژوهشگران دانشگاه اکستر در بریتانیا دو گروه شرکت‌کننده را بررسی کردند. گروه اول شامل ۳۶ فرد سالم ۶۵ تا ۸۰ ساله و گروه دوم شامل ۴۲ فرد سالم ۱۸ تا ۳۰ ساله بود. فشار خون هر دو گروه در محدوده طبیعی قرار داشت، اما به‌طور میانگین فشار خون گروه سالمند کمی بالاتر بود.

مطالعه شامل سه دوره مداخله‌ی دو هفته‌ای بود. پیش و پس از هر دوره، نمونه‌هایی از دهان شرکت‌کنندگان گرفته شد تا ترکیب باکتری‌های دهانی بررسی شود. همچنین آزمایش خون و اندازه‌گیری فشار خون انجام شد. بین هر دوره، یک فاصله دو هفته‌ای در نظر گرفته شد تا وضعیت بدن به حالت اولیه بازگردد.

در دوره اول، شرکت‌کنندگان روزانه دو شات آب چغندر غلیظ (صبح و عصر) مصرف کردند. هر شات حدود ۷۰ میلی‌لیتر بود. در دوره دوم، همین مقدار آب چغندر بدون نیترات (دارونما) مصرف شد، بدون اینکه شرکت‌کنندگان از این موضوع آگاه باشند. در دوره سوم، شرکت‌کنندگان روزی دو بار از دهان‌شویه آنتی‌سپتیک استفاده کردند.

یافته‌های اصلی پژوهش

نتایج نشان داد آب چغندرِ حاوی نیترات، ترکیب میکروبیوم دهان را در هر دو گروه به شکل مثبتی تغییر داد. باکتری‌های مضر کاهش یافتند و باکتری‌های مفید افزایش پیدا کردند، اما این تغییرات در گروه سالمندان چشمگیرتر بود.

در افراد مسن، میزان باکتری بالقوه مضر «پرووتلا» کاهش یافت و هم‌زمان رشد باکتری‌های مفید افزایش پیدا کرد. این تغییرات در گروهی که آب چغندر بدون نیترات مصرف کرده بودند دیده نشد.

نکته مهم این بود که گروه سالمندان به‌طور متوسط کاهش ۷ میلی‌متر جیوه‌ای در فشار خون سیستولیک را تجربه کردند؛ میزانی که از نظر بالینی معنادار است و می‌تواند خطر بیماری‌های قلبی و سکته را کاهش دهد. در مقابل، در گروه جوان‌تر تغییر قابل‌توجهی در فشار خون مشاهده نشد.

این یافته‌ها نشان می‌دهد تأثیر آب چغندر ممکن است با افزایش سن اهمیت بیشتری پیدا کند، به‌ویژه از طریق افزایش نیتریت خون و بهبود عملکرد عروق.

این نتایج در زندگی واقعی چه معنایی دارند؟

اگر دچار فشار خون بالا هستید یا می‌خواهید از آن پیشگیری کنید، اضافه‌کردن چغندر یا آب چغندر به برنامه غذایی روزانه می‌تواند مفید باشد. چغندر سرشار از نیترات‌های طبیعی است که به بهبود عملکرد رگ‌ها کمک می‌کنند.

اگر طعم چغندر را دوست ندارید، سبزیجات دیگری هم سرشار از نیترات هستند، از جمله اسفناج، کلم‌برگ، رازیانه و کرفس. گنجاندن این مواد غذایی در رژیم روزانه می‌تواند اثرات مشابهی داشته باشد.

البته تغذیه سالم به معنی تمرکز روی یک ماده غذایی خاص نیست. الگوی کلی تغذیه اهمیت بیشتری دارد. به همین دلیل، پژوهشگران به رژیم مدیترانه‌ای اشاره می‌کنند که سرشار از سبزیجات، میوه‌ها، غلات کامل و چربی‌های سالم است و به‌طور طبیعی نیترات و مواد مغذی فراوانی دارد.

سایر عوامل مؤثر بر فشار خون

علاوه بر تغذیه، عوامل سبک زندگی نقش مهمی در کنترل فشار خون دارند. فعالیت بدنی منظم، خواب کافی، مدیریت استرس، کاهش مصرف نمک و عدم مصرف الکل همگی اهمیت دارند. حتی کم‌آبی بدن می‌تواند باعث افزایش فشار خون شود، بنابراین نوشیدن آب کافی را نباید نادیده گرفت.

منبع: eatingwell