همشهری آنلاین، فرخنده رفائی: هوش مصنوعی که تا چند سال پیش عمدتا به‌عنوان ابزاری برای افزایش بهره‌وری شناخته می‌شد، اکنون بیش از هر زمان دیگری با بازار کار گره خورده است. تازه‌ترین بررسی‌ها نشان می‌دهد شرکت‌های بزرگ فناوری در سال ۲۰۲۶ با وجود ثبت درآمدهای بالا، ده‌ها هزار نفر از کارکنان خود را تعدیل کرده‌اند و در بسیاری از موارد، توسعه هوش مصنوعی یا بازآرایی ساختار سازمانی برای تمرکز بر این فناوری، یکی از دلایل اصلی این تصمیم‌ها بوده است.

بر اساس گزارشی که وب‌سایت تک‌کرانچ منتشر کرده، طی سال ۲۰۲۶ تاکنون حدود ۱۲۰ هزار شغل در صنعت فناوری از بین رفته است؛ آماری که به گفته پایگاه Layoffs.fyi (پایگاه رصد تعدیل نیرو در صنعت فناوری) بالاترین میزان تعدیل نیرو در سال‌های اخیر محسوب می‌شود.

مؤسسه Challenger, Gray & Christmas که یکی از معتبرترین مراجع رصد تعدیل نیرو در بازار کار آمریکا محسوب می‌شود نیز اعلام کرده که در ماه مه، هوش مصنوعی بیش از هر عامل دیگری به‌عنوان دلیل اخراج کارکنان از سوی شرکت‌ها مطرح بوده است.

جدیدترین نمونه این روند به «مایکروسافت» مربوط می‌شود. این شرکت اعلام کرده حدود ۴ هزار و ۸۰۰ نفر، معادل ۲.۱ درصد از نیروی کار جهانی خود را تعدیل کرده است. مایکروسافت تأکید کرده این مشاغل مستقیما با هوش مصنوعی جایگزین نشده‌اند، اما در عین حال اذعان کرده که هوش مصنوعی شیوه انجام بسیاری از وظایف روزمره را تغییر داده و ساختار کاری شرکت را متحول کرده است.

مایکروسافت تنها شرکتی نیست که چنین مسیری را در پیش گرفته است. «متا» حدود ۸ هزار نفر از کارکنان خود را اخراج و هم‌زمان ۷هزار نفر را به واحدهای مرتبط با هوش مصنوعی منتقل کرده است. «آمازون»، «گوگل»، «اوراکل»، «سیسکو»، «آی‌بی‌ام»، «اینتویت»، «گیت‌لب»، «کلادفلر»، «اسنپ» (شرکت آمریکایی Snap Inc؛ مالک و توسعه‌دهنده اپلیکیشن Snapchat)، «دل»، «بلاک»، «سیلزفورس»، «کوین‌بیس» و «پی‌پل» نیز طی ماه‌های گذشته برنامه‌های گسترده‌ای برای کاهش نیرو یا بازسازی سازمانی با محوریت سرمایه‌گذاری در هوش مصنوعی اجرا کرده‌اند.

بیشتر بخوانید:

• این ۱۰ رشته مهندسی آینده فناوری جهان را دگرگون می‌کنند
• در ژاپن کسی شغلش را به روبات نمی‌دهد
• فرصت‌های شغلی در چنگال هوش مصنوعی! | کاهش ۴۶ درصدی فرصت‌های شغل‌های مبتدی

وجه مشترک بیشتر این شرکت‌ها آن است که هم‌زمان با کاهش نیرو، سرمایه‌گذاری خود در زیرساخت‌های هوش مصنوعی، مراکز داده، پردازنده‌های تخصصی و توسعه عامل‌های هوشمند را افزایش داده‌اند. برخی مدیران نیز معتقدند ابزارهای هوش مصنوعی اکنون می‌توانند بسیاری از کارهایی را که پیش‌تر به تیم‌های بزرگ نیاز داشت، در مدت‌زمان بسیار کوتاه‌تری انجام دهند.

با این حال، همه کارشناسان با استناد شرکت‌ها به هوش مصنوعی موافق نیستند. برخی تحلیلگران معتقدند بخش مهمی از تعدیل نیروها به استخدام‌های گسترده دوران همه‌گیری کرونا بازمی‌گردد و شرکت‌ها اکنون در حال اصلاح ساختارهای متورم خود هستند. به باور این گروه، هوش مصنوعی تنها یکی از عوامل این تغییرات است، نه تنها دلیل آن.

با وجود این اختلاف‌نظرها، روند فعلی نشان می‌دهد هوش مصنوعی دیگر صرفا یک فناوری نوظهور نیست؛ بلکه به یکی از مهم‌ترین عوامل بازتعریف ساختار سازمانی، مهارت‌های موردنیاز و آینده اشتغال در صنعت فناوری تبدیل شده است.