هزار روز پس از آغاز جنگ، غزه دیگر همان سرزمینی نیست که ساکنانش پیش از هفتم اکتبر ۲۰۲۳، زمان حمله حماس به جنوب اسرائیل، میشناختند. محلههای کامل از بین رفتهاند، مسیر خیابانها تغییر کرده، زمینهای کشاورزی به مناطقی مرگبار تبدیل شدهاند و بیشتر مردم یا از خانههای خود آواره شدهاند یا در فضاهایی کوچکتر از گذشته، با هر موج جدید آوارگی، روزگار میگذرانند.
به گزارش فرارو، این تغییرات تنها در تصاویر ماهوارهای یا آمار ساختمانهای ویرانشده دیده نمیشود، بلکه در زندگی روزمره مردم، بهویژه در حاشیه منطقهای موسوم به «خط زرد» نیز کاملاً مشهود است؛ جایی که خانههایی که روزگاری در دل مناطق مسکونی قرار داشتند، اکنون به آخرین نقاط قابل سکونت پیش از مناطق پرخطر تبدیل شدهاند و دسترسی به آنها با محدودیتها و مخاطرات فراوان همراه است.
در شرق اردوگاه المغازی در مرکز نوار غزه، محمد رباح یکی از ساکنان این مناطق است. وی میگوید «خط زرد» اکنون از شرق و جنوب به خانهاش رسیده و زمینهای کشاورزی که در آنها بزرگ شده، به مناطقی تبدیل شدهاند که مردم از نزدیک شدن به آنها هراس دارند.
وی گفت: خانه ما اکنون تقریباً آخرین خانه منطقه است. از جنوب و شرق درست در مرز خط زرد قرار گرفتهایم. اینجا روزگاری محل تفریح همه مردم اردوگاه بود. تمام کودکی ما در این زمینها گذشت و بادبادکبازی میکردیم.
پیش از جنگ، مناطق شرقی المغازی بخشی از زندگی روزمره مردم بود؛ زمینهایی حاصلخیز که منبع درآمد و تأمین غذا محسوب میشد و فضای باز مناسبی برای رفتوآمد و تفریح فراهم میکرد. اما امروز این فضاها بهشدت محدود شده و ساکنان باقیمانده همواره با خطر تیراندازی و احتمال پیشروی ناگهانی ارتش اسرائیل زندگی میکنند.
علاوه بر تهدیدهای زمینی، پهپادهای شناسایی نیز بهطور مداوم بر فراز این مناطق پرواز میکنند.
رباح میگوید: تانکهای اسرائیلی تا حدود ۱۰۰ متری خانه ما پیش آمدند و خودم آنها را دیدم. بسیاری از مردم منطقه را ترک کردند، اما ما جایی برای رفتن نداریم.
داستان شرق المغازی تنها یک نمونه از تغییرات گسترده در غزه است. هزار روز جنگ، نقشه شهری و طبیعی این باریکه را بهطور اساسی دگرگون کرده است.
بر اساس ارزیابی مشترک بانک جهانی، سازمان ملل و اتحادیه اروپا که در آوریل ۲۰۲۶ منتشر شد، خسارت مستقیم واردشده به زیرساختهای فیزیکی غزه حدود ۳۵.۲ میلیارد دلار و خسارتهای اقتصادی و اجتماعی نیز ۲۲.۷ میلیارد دلار برآورد شده است.
این گزارش همچنین از تخریب یا آسیب دیدن بیش از ۳۷۰ هزار واحد مسکونی خبر میدهد. حدود ۱.۹ میلیون فلسطینی ناچار به ترک خانههای خود شدهاند که بسیاری از آنها چندین بار آواره شدهاند و بیش از ۱.۲ میلیون نفر نیز خانههای خود را بهطور کامل از دست دادهاند.
در کنار ویرانی ساختمانها، برنامه توسعه سازمان ملل حجم آوارهای باقیمانده در غزه را حدود ۶۱ میلیون تن برآورد کرده و اعلام کرده است که در صورت فراهم بودن تجهیزات، سوخت، امکان دسترسی و ادامه عملیات با سرعت مطلوب، پاکسازی این حجم از آوار دستکم هفت سال زمان خواهد برد.
