شاپور پساوند، معمار نوآوری در رباعی و سوگ شیراز

ایرنا دوشنبه 15 تیر 1405 - 14:41
شیراز- ایرنا- شاپور پساوند، شاعر، پژوهشگر و منتقد ادبی سرشناس ایرانی، در ۷۵سالگی پس از تحمل دوره‌ای بیماری، در شیراز درگذشت و پیکر این چهره ماندگار ادبیات معاصر، در جوار آرامگاه حافظ و در «باغ مزار مشاهیر و مفاخر» به خاک سپرده شد؛ او که به‌عنوان «آبروی شعر جنوب» و یکی از بزرگ‌ترین وزنه‌های شعر امروز ایران شناخته می‌شد، با نگاهی نوآورانه، رباعی را به عرصه‌ای تازه کشاند و سوگ شیراز را در کلام خود جاودان کرد.

به گزارش خبرنگار ایرنا، شاپور پساوند در ۱۵ بهمن ۱۳۳۰ در محله تاریخی «سرآستانه» شیراز به دنیا آمد. او در خانواده‌ای با علاقه وافر به شعر و به‌ویژه حافظ رشد یافت و سرودن شعر را از دوران کودکی و اوایل دبیرستان آغاز کرد.

فعالیت حرفه‌ای خود را از دهه ۴۰ شمسی با همکاری با مطبوعات شروع کرد و سال‌ها به‌عنوان دبیر هنر و ادبیات در مدارس شیراز به تدریس اشتغال داشت و به‌عنوان شاعری پیشرو، نویسنده‌ای ژرف‌نگر و پژوهشگری دلسوخته شناخته می‌شد که طنین کلامش، آینه‌دار دردهای زمانه و پاسدار حریم اصیل ادبیات فارسی بود.

آثار ماندگار و میراثی در دست انتشار

پساوند در طول بیش از پنج دهه فعالیت، آثار متعددی در حوزه شعر، پژوهش و نقد ادبی از خود به یادگار گذاشت و از مهم‌ترین مجموعه‌های شعر چاپ‌شده او می‌توان به «ای عشق»، «فریادها»، «هر کس حکایتی»، «گلوی زخمی شعر»، «صدای سوختن» و... اشاره کرد.

افزون بر این، آثار ارزشمند دیگری از او در دست انتشار است که شامل «شعر معاصر»، مجموعه‌ای از «مقالاتی پیرامون چند و چون شعر معاصر»، دفتر شعر «نامم بر لبان تو» و یک اثر پژوهشی مهم با عنوان «خیام و هفت قرن در محاق اندیشه‌های سنتی» می‌شود.

آثار پژوهشی او، به‌ویژه در زمینه خیام‌پژوهی، نشان‌دهنده عمق نگاه و جسارت فکری اوست که هرگز در مسیر تقلید محض گام برنداشت.

شاپور پساوند؛ معمار نوآوری در رباعی و سوگ شیراز

درگذشت و خاکسپاری در جوار حافظ

شاپور پساوند ۱۲ تیرماه ۱۴۰۵، پس از تحمل دوره‌ای بیماری، در یکی از بیمارستان‌های شیراز درگذشت.

آیین تشییع و خاکسپاری او با حضور گسترده جمعی از بزرگان ادب، هنر و مقامات اجرایی استان، در فضایی حزن‌انگیز و در مجاورت آرامگاه حافظ برگزار شد.

پیکر این شاعر نامدار در «باغ مزار مشاهیر و مفاخر» به خاک سپرده شد.

شاپور پساوند؛ معمار نوآوری در رباعی و سوگ شیراز

پساوند، شاگردپرور، پژوهشگر و خلاق

مدیر مرکز حافظ‌شناسی، با نگاهی پژوهشی به زندگی متوفی، وی را انسانی سه‌وجهی معرفی کرد و گفت: پساوند همزمان در شاگردپروری، پژوهشگری و خلاقیت‌پروری پیشرو بود.

سعید حسام‌پور با اشاره به اشعار و مقالات استاد در زمینه ارتباط ادبیات، موسیقی و هنر و همچنین تلاش‌های وی در حوزه خیام‌پژوهی، تاکید کرد: شاپور پساوند هرگز یک مقلد نبود، بلکه با جسارت، خود را در شعر و اندیشه به نمایش گذاشت و ترکیبی بدیع از ادبیات سنتی و معاصر خلق کرد.

شاپور پساوند؛ معمار نوآوری در رباعی و سوگ شیراز

پساوند، ستون اصلی نوآوری در رباعی

منصور پایمرد، از شاعران بلندپایه کشور، با ترسیم یک سیر تاریخی از محافل ادبی، استاد پساوند را از نسل سوم این پیوستگی پس از پیشکسوتانی چون توللری و منصور اوجی دانست.

وی در تحلیلی جسورانه، شاپور پساوند را یکی از ستون‌های اصلی نوآوری در قالب رباعی معرفی کرد و تاثیر او بر این قالب را با تاثیر نیما در شعر کلاسیک مقایسه نمود.

وی همچنین به تقارن تکان‌دهنده درگذشت استاد با روز قلم اشاره کرد و این اتفاق را نشانی از پیوند ناگسستنی پساوند با اندیشیدن و وطن‌پرستی دانست.

همسویی باد و کلام در سوگ شیراز

در لحظه‌ای که تلاطم باد در صحن مراسم به اوج رسید، پایمرد دو بیت از استاد قرائت کرد که گویی با تلاطم باد، همسویی داشت:

«ای عشق مرو که با تو غم خواهد رفت / همراه تو حرمت قلم خواهد رفت»
«ای باد سخن به گوش نادل برسانیم / با باد سر سبز قلم خواهد رفت»

منبع خبر "ایرنا" است و موتور جستجوگر خبر تیترآنلاین در قبال محتوای آن هیچ مسئولیتی ندارد. (ادامه)
با استناد به ماده ۷۴ قانون تجارت الکترونیک مصوب ۱۳۸۲/۱۰/۱۷ مجلس شورای اسلامی و با عنایت به اینکه سایت تیترآنلاین مصداق بستر مبادلات الکترونیکی متنی، صوتی و تصویری است، مسئولیت نقض حقوق تصریح شده مولفان از قبیل تکثیر، اجرا و توزیع و یا هرگونه محتوای خلاف قوانین کشور ایران بر عهده منبع خبر و کاربران است.