عصر ایران - مجتمع مسکونی «گرونوالد» در شهر وروتسواف لهستان، اثری ماندگار از معماران برجسته «یاویگا هاوریلاک-گرابوسکا»، «زدییسلاو کوالسکی» و «ولودزیمیژ واسیلفسکی» است که بین سالهای ۱۹۶۷ تا ۱۹۷۵ ساخته شد. این مجموعه که به دلیل تراکم و فرم ظاهریاش توسط محلیها «منهتن» نامیده میشود، با الهام از سبک معماری لوکوربوزیه شکل گرفت و به عنوان یکی از نمادهای معماری بروتالیستی در لهستان شناخته میشود.
اگرچه این مجموعه به عنوان یک بنای میراثی تحت حفاظت قانونی قرار دارد، اما در طول سالیان اخیر دستخوش تغییرات گستردهای شده است. در جریان بازسازیهای اساسی سال ۲۰۱۶، نماهای بتنی و عریان این ساختمان دستخوش تغییراتی شدند. این اقدام اگرچه تا حدی با ایده اولیه معماران مطابقت داشت، اما باعث حذف المانهای مهم طراحی، از جمله کاشیهای قرمز متمایز بالکنها شد که بخشی از هویت بصری بنا بود.
وضعیت این مجموعه در سال ۲۰۲۱ به دلیل فرسودگی سازهای و تخریب بخشهایی از آن، به نقطه عطف جدیدی رسید که منجر به اعتراضات گسترده عمومی شد. در حال حاضر، برنامههای تازهای برای نوسازی این مجتمع در دست اجراست. با این حال، کارشناسان و علاقهمندان به معماری نگراناند که این عملیات بازسازی، چگونه میتواند بر شخصیت معماری بروتالیستی و اصالت تاریخی این مجموعه در دهههای آینده تأثیر بگذارد.
تنظیم و ترجمه: مازیار دانیالی
