براساس پژوهش جدیدی که در نشریه JGR Atmospheres منتشر شده است، حیات روی سیاره زمین میتواند تا ۱.۸ میلیارد سال دیگر ادامه داشته باشد. این رقم که براساس مدلهای اقلیمی پیچیده به دست آمده، بسیار طولانیتر از بازههای زمانی تخمینزدهشده در مطالعات قبلی است.
خورشید همگام با تکامل خود، درحال درخشانتر شدن است. این ستاره درحالحاضر حدود یکسوم بیشتر از زمان پیدایش منظومه شمسی در ۴.۵ میلیارد سال پیش انرژی تولید میکند و روند گرمتر شدن آن تا زمان مرگش در حدود ۵ میلیارد سال دیگر ادامه خواهد داشت. دانشمندان برای دههها به این موضوع فکر میکردند که با افزایش درخشش خورشید، حیات روی زمین تا چه زمانی میتواند دوام بیاورد.
در سال ۱۹۸۲، «جیمز لاولاک» و همکارانش تخمین زدند که بیوسفر فتوسنتزی زمین (که شامل تمام گیاهان است و پایه زیستشناسی سیاره را تشکیل میدهد) حدود ۱۰۰ میلیون سال دیگر به پایان میرسد. اما در مطالعات بعدی این ضربالأجل برای مرگ تمام موجودات زنده به تعویق افتاد.
در این مطالعه جدید، محققان نشان دادهاند که حیات گیاهی میتواند تا حدود ۱.۸ میلیارد سال دیگر تداوم داشته باشد. این زمان به دوره نابودی اقیانوسهای زمین بر اثر تابشهای شدید یا تبخیر افسارگسیخته در حدود ۲ میلیارد سال آینده نزدیک است. «جیکوب هاک-میسرا»، اخترزیستشناس مؤسسه غیرانتفاعی «بلو ماربل اسپیس» و از نویسندگان این مقاله، میگوید هدف آنها نشان دادن این موضوع بوده که حیات و پوشش گیاهی پیچیده روی زمین میتواند بسیار طولانیتر از یافتههای مطالعات قبلی پایدار بماند.
حیات روی زمین به فتوسنتز وابسته است؛ فرایندی که گیاهان، جلبکها و برخی باکتریها از طریق آن نور خورشید، دیاکسید کربن و آب را به قند و اکسیژن تبدیل میکنند. بااینحال، در دماهای خاص، مکانیزم فتوسنتز گیاهان متوقف میشود. در نهایت خورشید زمین را بهحدی گرم خواهد کرد که گیاهان دیگر قادر به فتوسنتز نباشند، امری که زنجیرههای غذایی را فرو میپاشد. از سوی دیگر، با داغتر شدن خورشید، دیاکسید کربن جو کاهش مییابد و گیاهان با قحطی مواجه میشوند؛ چرا که در دماهای بالاتر، سیاره کربن بیشتری را از اتمسفر جذب و در سنگهای زیرزمینی ذخیره میکند تا دما را پایدار نگه دارد.
در این تحقیق، دانشمندان با کمک ۲۹ مدل آبوهوایی وضعیتهای مختلف را بررسی کردند؛ آنها حتی گیاهانی مثل کاکتوس و ارکیده را که با دیاکسید کربن بسیار کم هم زنده میمانند، در نظر گرفتند. بااینحال، «اندرو راشبی»، دانشمند دانشگاه بیرکبک لندن، معتقد است این پیشبینیها دقیق نیستند؛ چرا که نمیتوان گفت حیات روی زمین چطور در طول میلیاردها سال با تغییرات خورشید سازگار میشود و شاید محدودیتهای امروز، مانع بقای حیات در آینده نباشند.
