رویکرد رهبر شهید به صنعت فضایی؛ از اقتدار ملی تا زنجیره فناوری

خبرگزاری ایسنا جمعه 12 تیر 1405 - 09:26
رییس سازمان فضایی ایران با تشریح نگاه رهبر شهید به حوزه صنعت فضایی، گفت: ایشان صنعت فضایی را فراتر از پرتاب ماهواره و یک زنجیره کامل از علم، فناوری، شرکت‌های دانش‌بنیان و خدمات فضایی می‌دانستند که می‌تواند به اقتدار ملی و توسعه اقتصاد دانش‌بنیان کشور منجر شود و توسعه صنعت فضایی را بخشی از مسیر اقتدار ملی، خودکفایی فناورانه و شکل‌گیری اقتصاد مبتنی بر فناوری‌های پیشرفته تلقی می‌کردند.

دکتر حسن سالاریه در گفت‌وگو با ایسنا، مهمترین اقدام رهبر شهید در حمایت از صنعت فضایی را «مطالبه‌گری مستمر از مسئولان، جامعه علمی و پژوهشی کشور به ویژه در قالب سیاست‌های ابلاغی در برنامه‌های کلان کشور به ویژه برنامه‌های پیشرفت و توسعه دانست و گفت: دغدغه رهبر شهید تنها به صنعت فضایی محدود نبود، بلکه ایشان در تمامی حوزه‌های فناوری‌های پیشرفته، فناوری‌های اقتدارآفرین و صنایع پیشرفته، همواره بر پیشرفت، دستیابی به نتایج عملی و تبدیل دانش به عملکرد تأکید داشتند.

وی افزود: رهبر شهید در قالب‌های مختلف، چه در سخنرانی‌های مرتبط با صنعت فضایی و چه در حوزه‌هایی مانند فناوری هسته‌ای، نانوفناوری، زیست‌فناوری و سایر فناوری‌های پیشرفته، همواره با رویکرد مطالبه‌گرانه از مسئولان، دانشگاهیان، پژوهشگران و متخصصان کشور می‌خواستند که در این حوزه‌ها فعالیت کنند، به دستاوردهای ملموس برسند و نتایج تحقیقات را در عمل به ثمر برسانند.

رئیس سازمان فضایی ایران با بیان اینکه این رویکرد یکی از مهمترین عوامل محرک توسعه فناوری‌های پیشرفته در کشور بود، اظهار کرد: زمانی که عالی‌ترین مقام کشور چنین نگاه راهبردی و آینده‌نگری نسبت به صنایع پیشرفته از جمله صنعت فضایی داشته باشد و به‌صورت مستمر پیشرفت این حوزه را مطالبه کند، به‌طور طبیعی انگیزه، اشتیاق و روحیه مضاعفی در بدنه علمی، تحقیقاتی و فناوری کشور ایجاد می‌شود تا این رهنمودها را دنبال کرده و نتایج اقدامات خود را ارائه دهند.

سالاریه ادامه داد: اقدام اساسی دیگر، هدایت سیاستگذاری کلان کشور در حوزه علم و فناوری بود. در تدوین سیاست‌های کلی نظام، برنامه‌های پنج‌ساله توسعه و اسناد بالادستی، همواره توسعه صنعت فضایی به ‌عنوان یکی از محورهای مهم مورد تأکید ایشان قرار داشت و از نهادهای قانونگذاری و دستگاه‌های اجرایی خواسته می‌شد این سیاست‌ها را به برنامه‌های عملیاتی و اجرایی تبدیل کنند.

وی با اشاره به پیگیری‌های مستمر دفتر رهبر شهید در حوزه فضایی خاطر نشان کرد: تقریبا تمامی رویدادهای مهم صنعت فضایی کشور، از طریق دفتر ایشان مورد پیگیری قرار می‌گرفت. گزارش‌های مربوط به پیشرفت پروژه‌ها، پرتاب‌ها و سایر اقدامات برای دفتر ایشان ارسال می‌شد و هر زمان که نیاز بود، دیدگاه‌ها و رهنمودهای رهبر شهید درباره این موضوعات دریافت می‌شد و در روند اجرای برنامه‌ها مورد توجه قرار می‌گرفت.

رئیس سازمان فضایی ایران اظهار کرد: نمونه روشن این حمایت‌ها را می‌توان در واکنش‌های رهبر شهید به موفقیت‌های صنعت فضایی مشاهده کرد. هر زمان پرتاب موفقی انجام می‌شد یا ماهواره‌ای در مدار قرار می‌گرفت، ایشان در سخنرانی‌ها و پیام‌های خود به این دستاوردها اشاره می‌کردند و از پیشرفت‌های حاصل‌شده تقدیر به عمل می‌آوردند.

سالاریه تأکید کرد: مجموعه این حمایت‌ها، مطالبه‌گری‌ها، سیاست‌گذاری‌ها و پیگیری‌های مستمر، موتور محرک توسعه صنعت فضایی کشور به شمار می‌رفت و البته این رویکرد تنها به حوزه فضایی محدود نبود، بلکه تمامی صنایع پیشرفته کشور را در بر می‌گرفت.

وی اضافه کرد: هنگامی که عالی‌ترین مقام کشور در عرصه سیاست‌گذاری، هدایت و راهبری جامعه، به‌ طور مستمر بر پیشرفت علمی، فناوری و تحقیقاتی تأکید و از جامعه علمی کشور مطالبه‌گری می‌کند، این نگاه به یک عامل انگیزه‌ بخش و اثرگذار برای حرکت شتابان کشور در مسیر توسعه فناوری‌های راهبردی تبدیل می‌شود.

سالاریه ادامه داد: همین مطالبه‌گری مستمر رهبر شهید به موتور محرک توسعه صنعت فضایی کشور تبدیل شده بود و نقش یک عامل برانگیزاننده را برای حمایت از این صنعت ایفا می‌کرد.

وی افزود: حتی در مقاطعی که خروجی قابل توجهی از صنعت فضایی مشاهده نمی‌شد یا روند پیشرفت آن با کندی همراه بود، باز هم در بیانات رهبر شهید شاهد مطالبه‌گری بودیم و این پرسشگری و پیگیری از طرف ایشان مطرح بود که چرا سرعت پیشرفت این صنعت کاهش یافته، یا چرا اتفاق شاخصی رخ نداده است.

رئیس سازمان فضایی ایران تأکید کرد: همین پیگیری‌ها و مطالبه‌گری‌های مستمر، خود نشانه‌ای روشن از حمایت ویژه رهبر شهید از صنعت فضایی بود. این رویکرد موجب می‌شد دستگاه‌های مسئول، مراکز علمی و مجموعه‌های فعال در این حوزه با انگیزه بیشتری برای دستیابی به نتایج ملموس، اجرای پروژه‌ها و تسریع روند پیشرفت صنعت فضایی کشور تلاش کنند.

شتاب صنعت فضایی

سالاریه در پاسخ به این سؤال که کدام تصمیم یا دستور رهبر شهید بیشترین تأثیر را بر شتاب‌گیری برنامه فضایی کشور داشته است، گفت: از نظر اجرایی، یکی از مهمترین عوامل، تأکید ایشان بر گنجاندن موضوعات صنعت فضایی در سیاست‌های کلی نظام و برنامه‌های پنج‌ساله توسعه کشور و سایر اسناد بالادستی بود. حضور صنعت فضایی و سایر صنایع اقتدارآفرین در این اسناد بالادستی، همواره به‌عنوان یک موتور محرک جدی برای پیشرفت این حوزه‌ها عمل کرده است.

وی تاکید کرد: هر زمان که سیاست‌های کلی نظام یا برنامه‌های توسعه در حال تدوین و ابلاغ بود، یکی از مهمترین موضوعاتی که آن را با جدیت دنبال می‌کردیم، قرار گرفتن حوزه فضایی در این اسناد بود؛ همین موضوع بیشترین نقش را در شتاب‌گیری برنامه‌های فضایی کشور ایفا می‌کرد و زمینه تبدیل سیاست‌های کلان به برنامه‌های اجرایی را فراهم می‌ساخت.

رئیس سازمان فضایی ایران، مطالبه‌گری مستمر و تعیین اهداف بلندپروازانه و شفاف از سوی رهبر شهید را از دیگر عوامل اثرگذار بر توسعه صنعت فضایی برشمرد و اظهار کرد: ایشان در بیانات خود اهداف مشخص و کمی برای صنعت فضایی ترسیم می‌کردند؛ برای نمونه، دستیابی به مدار زمین‌آهنگ (ژئو) در ارتفاع ۳۶ هزار کیلومتری را به‌عنوان یکی از اهداف مهم برنامه فضایی کشور مطرح کردند. هنگامی که چنین هدف مشخص و قابل سنجشی از سوی عالی‌ترین مقام کشور بیان می‌شود، نشان‌دهنده وجود یک نقشه راه روشن و هدفگذاری دقیق برای توسعه این صنعت است.

سالاریه ادامه داد: دستیابی به مدار ژئو، از منظر کاربردی و راهبردی، یکی از مهمترین اهداف صنعت فضایی به شمار می‌رود. این مدار ظرفیت‌های گسترده‌ای در حوزه‌های ارتباطات، مخابرات و ارائه خدمات فضایی ایجاد می‌کند و از سوی دیگر، دستیابی به آن مستلزم برخورداری از توانمندی‌های پیشرفته در طراحی، ساخت و پرتاب ماهواره است.

وی تأکید کرد: رسیدن به این مدار تنها یک دستاورد فنی نیست، بلکه بیانگر بلوغ فناوری فضایی کشور است؛ چراکه صنعت فضایی باید توانایی انتقال ماهواره به چنین ارتفاعی را به دست آورد. علاوه بر جنبه‌های فناورانه و اقتدارآفرین، این هدف دارای ابعاد اقتصادی مهمی نیز هست و می‌تواند زمینه‌ساز توسعه خدمات و کسب‌وکارهای مبتنی بر فناوری‌های فضایی در کشور باشد.

اهمیت دستیابی به مدار ژئو

سالاریه با اشاره به اهمیت دستیابی به مدار زمین‌آهنگ (ژئو) اظهار کرد: بخش عمده اقتصاد صنعت فضایی در این مدار شکل می‌گیرد و بسیاری از کاربردهای اقتصادی فناوری‌های فضایی در این نقطه به مرحله ظهور و بهره‌برداری می‌رسد. از این رو، تعیین هدف دستیابی به مدار ژئو از سوی رهبر شهید، نقش مهمی در جهت‌دهی و شتاب‌بخشی به برنامه فضایی کشور داشت.

وی افزود: البته این تنها یک نمونه از هدفگذاری‌های ایشان در حوزه فضایی بود. در بسیاری از موضوعات دیگر نیز رهبر شهید اهداف را به‌صورت شفاف، کمی و قابل اندازه‌گیری مطرح می‌کردند و همین هدفگذاری‌های دقیق، انگیزه مضاعفی در میان متخصصان، پژوهشگران و مدیران صنعت فضایی ایجاد می‌کرد و موجب افزایش سرعت پیشرفت این حوزه می‌شد.

رئیس سازمان فضایی ایران ادامه داد: در مقابل، هر زمان که روند توسعه صنعت فضایی با کندی مواجه می‌شد یا پیشرفت مورد انتظار حاصل نمی‌شد، رهبر شهید با صراحت این موضوع را مورد نقد و مطالبه قرار می‌دادند و خواستار تسریع در اجرای برنامه‌ها می‌شدند.

وی تأکید کرد: همین مطالبه‌گری، نقد دلسوزانه و پیگیری مستمر، همواره به‌ عنوان یک موتور محرک و عامل انگیزه‌بخش برای مجموعه فعالان صنعت فضایی کشور عمل می‌کرد و همه ما را به تلاش بیشتر برای تحقق اهداف این صنعت راهبردی ترغیب می‌کرد.

حمایت‌های عملیاتی رهبر شهید برای تامین اعتبارت صنعت فضایی

سالاریه در پاسخ به این پرسش که آیا حمایت‌های رهبر شهید از صنعت فضایی صرفاً در سطح شعار بود یا به تأمین بودجه و رفع موانع اجرایی نیز منجر می‌شد، گفت: به هیچ وجه این حمایت‌ها شعاری نبود، بلکه کاملاً جنبه عملیاتی و اجرایی داشت. تأکیدهای ایشان در سیاست‌های کلان، سیاست‌گذاری‌های ملی و برنامه‌های پنج‌ساله پیشرفت کشور، مستقیماً در فرآیند برنامه‌ریزی و اجرای طرح‌های فضایی اثرگذار بود.

وی افزود: زمانی که سیاست‌های کلی نظام و برنامه‌های توسعه از سوی رهبر شهید ابلاغ می‌شد، تمامی دستگاه‌های مسئول، اعم از نهادهای اجرایی، دولت و حتی مجلس، موظف بودند این سیاست‌ها را در تدوین برنامه‌ها و اجرای مأموریت‌های خود دنبال کنند. از این رو، این حمایت‌ها صرفا در حد بیان مواضع نبود، بلکه به برنامه‌های عملیاتی کشور تبدیل می‌شد.

رئیس سازمان فضایی ایران با تأکید بر اینکه این رویکرد آثار خود را در حوزه تأمین منابع و رفع موانع اجرایی نیز نشان می‌داد، اظهار کرد: طبیعی است که وقتی یک موضوع در اسناد بالادستی و برنامه‌های توسعه کشور به‌ عنوان یک اولویت مطرح می‌شود، این موضوع در تخصیص بودجه، طراحی برنامه‌ها و رفع موانع اجرایی نیز بازتاب پیدا می‌کند.

سالاریه با تاکید بر اینکه ما هیچ‌گاه این حمایت‌ها را صرفا شعاری تلقی نکردیم، ادامه داد: حضور مستمر صنعت فضایی در برنامه‌های پنج‌ساله توسعه، همراه با تعیین اهداف شفاف و مشخص، نشان‌ دهنده عملیاتی بودن این سیاست‌ها بود؛ موضوعی که با وجود پیچیدگی‌های فراوان، چالش‌های فنی متعدد و بلند پروازانه بودن اهداف صنعت فضایی، همواره مورد تأکید قرار داشت.

وی خاطرنشان کرد: تعیین چنین اهداف روشنی در اسناد توسعه‌ای کشور، بیانگر آن است که حمایت رهبر شهید از صنعت فضایی یک مطالبه جدی برای پیشرفت علمی، فناوری و اقتدارآفرینی کشور بود و این حمایت‌ها در عمل، مسیر توسعه این صنعت راهبردی را هدایت می‌کرد.

مطالبه‌گری‌های رهبر شهید موجب توسعه صنعت فضایی شد

سالاریه در پاسخ به این پرسش که حمایت‌های رهبر شهید چه تأثیری بر بودجه بخش فضایی داشته است، گفت: پاسخ این سؤال تا حد زیادی در مطالب پیشین نیز نهفته است؛ چراکه حمایت‌های رهبر شهید از صنعت فضایی از طریق تبیین سیاست‌های کلان، پیگیری مستمر برنامه‌ها و مطالبه‌گری در قالب‌های مختلف، آثار خود را بر روند توسعه این حوزه بر جای گذاشته است.

وی افزود: این مطالبه‌گری‌ها در سخنرانی‌ها، دیدارها و همچنین جلسات ارائه گزارش‌هایی که در حوزه فضایی برگزار می‌شد، نمود داشت. گزارش‌های مربوط به پیشرفت برنامه‌ها به محضر ایشان ارسال می‌شد و همین موضوع باعث می‌شد صنعت فضایی همواره در کانون توجه دستگاه‌های مختلف کشور قرار گیرد.

رئیس سازمان فضایی ایران ادامه داد: در بسیاری از حوزه‌های راهبردی که با پیچیدگی‌ها و چالش‌های خاصی مواجه هستند، دستگاه‌ها تلاش می‌کنند از طریق ارائه گزارش و انعکاس موضوع در سیاست‌های کلان، زمینه حمایت بیشتر از آن حوزه را فراهم کنند. صنعت فضایی نیز از این قاعده مستثنی نبود و این روند، آثار مثبتی بر توسعه این بخش و سایر حوزه‌های فناوری‌های پیشرفته و اقتدارآفرین کشور بر جای گذاشت.

وی تأکید کرد: این حمایت‌ها موجب شد دستگاه‌های اجرایی و نهادهای قانونگذار توجه ویژه‌تری به صنعت فضایی داشته باشند و در فرآیند تخصیص اعتبارات و تعیین بودجه‌های مشخص برای این حوزه، حمایت مؤثرتری صورت گیرد. به همین دلیل، می‌توان گفت رویکرد رهبر شهید در سیاست‌گذاری و مطالبه‌گری، در تقویت پشتیبانی مالی و اجرایی از صنعت فضایی کشور نیز نقش اثرگذاری داشته است.

مهمترین گلوگاه صنعت فضایی

سالاریه در پاسخ به این پرسش که مهم‌ترین گلوگاه مالی صنعت فضایی با حمایت رهبر شهید چگونه برطرف شد، گفت: اساساً صنعت فضایی کشور به شکل فعلی، که از نیمه دهه ۱۳۸۰ با تشکیل سازمان فضایی ایران و تمرکز بر توسعه فناوری‌های فضایی شکل گرفت، با نگاه مثبت و حمایت ویژه رهبر شهید پایه‌گذاری شد.

وی افزود: سیاست‌های کلان بخش فضایی، تقسیم کار ملی میان دستگاه‌ها و وزارتخانه‌های مختلف و تعیین مأموریت نهادهای فعال در این حوزه، همگی با ابلاغ رهبر شهید انجام شد. ساختار فعلی صنعت فضایی کشور، شامل سازمان فضایی ایران، بخش‌های مرتبط در وزارت ارتباطات، وزارت دفاع و پشتیبانی نیروهای مسلح و سایر نهادهای فعال، بر پایه همین سیاست‌ها و ابلاغیه‌ها شکل گرفته است.

رئیس سازمان فضایی ایران ادامه داد: نقطه آغاز فعالیت صنعت فضایی کشور در قالب ساختار کنونی، ابلاغ سیاست‌های کلان در حوزه هوافضا و فناوری‌های فضایی از سوی رهبر شهید بود. این حوزه همواره یکی از محورهای مورد تأکید و مطالبه‌گری ایشان به شمار می‌رفت و همین نگاه، زمینه برنامه‌ریزی کلان و پشتیبانی از توسعه صنعت فضایی را فراهم کرد.

وی با بیان اینکه این حمایت‌ها تنها به سیاست‌گذاری محدود نمی‌شد، اظهار کرد: همین رویکرد به معنای فراهم شدن بسترهای لازم برای تأمین مالی، برنامه‌ریزی کلان و هدایت توسعه صنعت فضایی بود. هر زمان نیز که با چالش‌هایی از جمله محدودیت‌های مالی یا مشکلات فناورانه روبرو می‌شدیم، نگاه حمایتی و مطالبه‌گرانه رهبر شهید انگیزه مضاعفی برای عبور از این موانع و ادامه مسیر در اختیار مجموعه فعالان این صنعت قرار می‌داد.

سالاریه خاطرنشان کرد: هدف‌گذاری برای دستیابی به مدار زمین‌آهنگ (ژئو) در ارتفاع ۳۶ هزار کیلومتری و تداوم تحقیقات فضایی، آن هم در شرایطی که کشور با تحریم‌های سنگین مواجه است، نیازمند انگیزه، اراده و حمایت راهبردی بود. اگر این انگیزه‌بخشی، حمایت مستمر و خواست رهبر شهید و ترغیب و تشویق ایشان وجود نداشت، شاید بسیاری از پیشرفت‌های امروز صنعت فضایی کشور محقق نمی‌شد و حرکت در این مسیر با چنین شتابی ادامه پیدا نمی‌کرد.

رویکرد رهبر شهید برای مشارکت دانش‌بنیان‌ها در صنعت فضایی

سالاریه در پاسخ به این پرسش که رهبر شهید چه نگاهی به حضور شرکت‌های دانش‌بنیان و بخش خصوصی در صنعت فضایی داشتند، گفت: رهبر شهید همواره نگاه مثبت و حمایتی به نقش شرکت‌های دانش‌بنیان و مشارکت بخش خصوصی در توسعه فناوری‌های پیشرفته داشتند. این رویکرد را می‌توان در شعارهای سالانه‌ای که از سوی ایشان انتخاب می‌شد، به‌وضوح مشاهده کرد؛ شعارهایی که بر اقتصاد دانش‌بنیان، اقتصاد مقاومتی، مردمی‌سازی اقتصاد و توسعه اقتصاد مبتنی بر علم، دانش و فناوری تأکید داشت.

وی افزود: از نگاه رهبر شهید، اقتصاد مقاومتی در حوزه فناوری‌های پیشرفته و صنایع دارای سطح بالای فناوری زمانی محقق می‌شود که بخش خصوصی در آن نقش‌آفرین باشد، این حوزه مردمی شود و بازار رقابتی مبتنی بر دانش و فناوری شکل بگیرد. به همین دلیل، ایشان همواره از حضور و تقویت بخش خصوصی در این عرصه حمایت می‌کردند.

رئیس سازمان فضایی ایران ادامه داد: با توسعه صنعت فضایی در سال‌های اخیر و افزایش نقش شرکت‌های دانش‌بنیان و بخش خصوصی در اجرای پروژه‌های فضایی، حمایت رهبر شهید از فعال‌تر شدن این بخش نیز پررنگ‌تر شد و ضرورت بهره‌گیری هرچه بیشتر از ظرفیت بخش خصوصی در صنعت فضایی مورد تأکید قرار گرفت.

وی با اشاره به پرتاب سه‌گانه فضایی در دی‌ماه سال گذشته، اظهار کرد: رهبر شهید در سخنرانی خود پس از این پرتاب، به‌صراحت به نقش شرکت‌های دانش‌بنیان در ساخت برخی از ماهواره‌ها اشاره کردند و از حضور جوانان متخصص در این پروژه‌ها سخن گفتند. ایشان تأکید داشتند که بخشی از این ماهواره‌ها توسط شرکت‌های دانش‌بنیان و نیروهای جوانی ساخته شده است که میانگین سنی آن‌ها حتی به ۳۰ سال نیز نمی‌رسد.

سالاریه خاطرنشان کرد: این سخنان نشان‌دهنده باور رهبر شهید به ظرفیت بالای نیروی انسانی جوان، متخصص و دانش‌آموخته کشور بود. ایشان معتقد بودند جوانان تازه‌فارغ‌التحصیل دانشگاه‌ها، به دلیل انگیزه بالا، روحیه خستگی‌ناپذیر و انرژی مضاعف، می‌توانند نقش مؤثری در توسعه فناوری‌های پیشرفته و پیشبرد صنعت فضایی کشور ایفا کنند.

نقش نسل جوان در صنعت فضایی در منظومه فکری رهبر شهید

رییس سازمان فضایی ایران با اشاره به نگاه رهبر شهید به نقش نسل جوان و بخش خصوصی در توسعه صنعت فضایی گفت: این نگاه ویژه همواره وجود داشته و ایشان عامل اصلی پیشرفت را فعال‌سازی هرچه بیشتر این نسل و گروه‌های جوان در حوزه‌های مختلف، به‌ویژه صنایع پیشرفته می‌دانستند.

وی افزود: از منظر رهبر شهید، ظرفیت رشد صنعت، از جمله صنعت فضایی، در گرو تقویت حضور بخش خصوصی و بهره‌گیری از توان نسل جوان است. این موضوع همواره در جلسات و دیدارها، از جمله در مجموعه دفتر ایشان که محل ارائه مشاوره‌های تخصصی از سوی کارشناسان و فعالان حوزه‌های مختلف از جمله صنعت فضایی بوده، مورد توجه و مطالبه قرار می‌گرفت.

رئیس سازمان فضایی ایران ادامه داد: در دیدارها و نمایشگاه‌هایی که دستاوردهای صنعت فضایی به‌ صورت خصوصی‌تر به ایشان ارائه می‌شد، یکی از پرسش‌های اصلی و مستمر رهبر شهید این بود که بخش خصوصی در صنعت فضایی و سایر حوزه‌های فناورانه در چه مرحله‌ای قرار دارد و چه میزان از پروژه‌ها را در اختیار گرفته است.

وی خاطرنشان کرد: در نمایشگاه‌هایی که طی سال‌های گذشته برگزار می‌شد، هدف اصلی ارائه و نمایش فعالیت‌های بخش خصوصی بود و این بخش به‌صورت ویژه مورد توجه قرار می‌گرفت. در واقع، یکی از محورهای اصلی این ارائه‌ها، نشان دادن نقش‌آفرینی شرکت‌های خصوصی در توسعه صنعت فضایی کشور بود.

سهم واقعی دانش‌بنیان‌ها در پروژه‌های فضایی

سالاریه در پاسخ به این پرسش که سهم شرکت‌های دانش‌بنیان در پروژه‌های فضایی در دوره اخیر تا چه اندازه افزایش یافته است، گفت: طی سه چهار سال گذشته می‌توان روند رشد نقش شرکت‌های دانش‌بنیان را به‌خوبی مشاهده کرد. این شرکت‌ها پیش‌تر عمدتا در حوزه تأمین تجهیزات و ساخت زیرسامانه‌ها و زیرسیستم‌های مختلف ماهواره‌ای فعالیت داشتند.

وی افزود: در سال‌های اخیر این نقش از سطح تأمین قطعات و زیرسیستم‌ها به لایه‌های بالاتر صنعت فضایی، یعنی طراحی و ساخت کامل ماهواره‌ها، توسعه یافته است. به‌گونه‌ای که اکنون شرکت‌هایی در کشور فعال هستند که علاوه بر توانمندی در ساخت تجهیزات و زیرسیستم‌های ماهواره‌ای، تجربه تولید تجهیزاتی را دارند که به‌صورت عملیاتی در مدار و در ماهواره‌ها مورد استفاده قرار گرفته‌اند.

رئیس سازمان فضایی ایران ادامه داد: در حال حاضر برخی شرکت‌های دانش‌بنیان وارد مرحله ساخت کامل ماهواره نیز شده‌اند. برای نمونه، پروژه منظومه شهید سلیمانی که شامل ۲۴ ماهواره از خانواده نانوماهواره ارتباطی در حوزه ارتباطات باریک‌باند است؛ بخش عمده‌ای از طراحی و ساخت آن توسط بخش خصوصی در حال انجام است.

وی با اشاره به پروژه ماهواره «کوثر» اظهار کرد: این ماهواره که تاکنون دو نمونه از آن در مدار قرار گرفته، به‌طور کامل توسط بخش خصوصی ساخته شده است و این نشان‌دهنده ارتقای جدی توانمندی شرکت‌های داخلی در حوزه فناوری فضایی است.

سالاریه خاطرنشان کرد: تعداد شرکت‌های فعال در این حوزه رو به افزایش است و در آینده نزدیک، شرکت‌های بیشتری وارد پروژه‌های بزرگ‌تر و پیچیده‌تر صنعت فضایی خواهند شد. این روند یک ضرورت اجتناب‌ناپذیر برای صنعت فضایی کشور است، چرا که افزایش سرعت توسعه، گسترش همکاری‌های بین‌المللی و ارتقای توان فناورانه تنها با تقویت بخش خصوصی امکان‌پذیر خواهد بود.

سالاریه با اشاره به ضرورت نقش‌آفرینی بخش خصوصی در اقتصادی‌سازی صنعت فضایی گفت: اگر بخواهیم به این صنعت نگاه اقتصادی داشته باشیم و خدمات آن را به‌صورت پایدار ارائه کنیم، ناگزیر باید بخش خصوصی را فعال کنیم؛ چراکه شکل‌گیری اقتصاد واقعی در این حوزه تنها در یک فضای رقابتی امکان‌پذیر است و این رقابت نیز با حضور فعال بخش خصوصی محقق می‌شود.

وی افزود: حضور بخش خصوصی موجب افزایش بهره‌وری در صنعت فضایی می‌شود؛ به‌گونه‌ای که می‌تواند به تولید ماهواره‌هایی با هزینه کمتر و کیفیت بالاتر منجر شود و در عین حال زمان رسیدن به محصول نهایی را نیز کاهش دهد. این موضوع در نهایت باعث ارتقای بازدهی کلی صنعت و تسهیل ارائه خدمات فضایی به مردم می‌شود و دامنه این خدمات را گسترده‌تر می‌کند.

رئیس سازمان فضایی ایران ادامه داد: این رویکرد، نگاه ویژه‌ای است که در وزارت ارتباطات دولت چهاردهم نیز با قوت دنبال می‌شود و وزیر ارتباطات نیز بر تقویت نقش بخش خصوصی و توسعه اقتصاد فضایی تأکید دارند.

مهمترین میراث رهبر شهید برای صنعت فضایی

سالاریه درباره مهمترین میراث رهبر شهید برای صنعت فضایی کشور، گفت: اساس شکل‌گیری صنعت فضایی در کشور، با تقسیم کار ملی میان وزارتخانه‌ها و نهادهای مختلف و با نگاه ویژه و راهبردی رهبر شهید آغاز شد. آنچه امروز به‌عنوان صنعت فضایی ایران شناخته می‌شود، از اوایل دهه ۸۰ با این رویکرد شکل گرفت و به تدریج با ورود دانشگاه‌ها و مراکز تحقیقاتی، مسیر توسعه خود را طی کرد.

وی افزود: این روند همواره تحت تأکید سیاست‌های کلان و مطالبه‌گری مستمر رهبر شهید قرار داشته است. در واقع، بسیاری از دستاوردهای امروز این صنعت، از جمله دستیابی به توان ساخت پرتابگرهای بومی و قرار دادن ماهواره‌های چندصد کیلوگرمی در مدار لئو و همچنین حرکت به سمت دستیابی به مدار ژئو، در چارچوب همین مطالبات و اهداف کلان شکل گرفته است.

رئیس سازمان فضایی ایران ادامه داد: توسعه و ساخت ماهواره‌ها در کلاس‌های جرمی مختلف و قرار دادن آن‌ها در مدار نیز از جمله مواردی است که هم در سیاست‌گذاری‌ها و هم در سخنرانی‌ها، گزارش‌ها و پیگیری‌های رهبر شهید مورد تأکید قرار گرفته است.

وی با اشاره به نقش این نگاه در شکل‌گیری خودباوری علمی در کشور اظهار کرد: این رویکرد تنها محدود به صنعت فضایی نیست، بلکه در سایر صنایع اقتدارآفرین و حوزه‌های دارای فناوری پیچیده نیز قابل مشاهده است. نگاه بلندمدت رهبر شهید، همراه با اعتقاد به ظرفیت نسل جوان، موجب شکل‌گیری روحیه خودباوری در میان جامعه علمی، تحقیقاتی و فناوری کشور شده است؛ خودباوری‌ای که امروز به‌عنوان یکی از پایه‌های پیشرفت در صنایع پیشرفته کشور شناخته می‌شود.

انتهای پیام

منبع خبر "خبرگزاری ایسنا" است و موتور جستجوگر خبر تیترآنلاین در قبال محتوای آن هیچ مسئولیتی ندارد. (ادامه)
با استناد به ماده ۷۴ قانون تجارت الکترونیک مصوب ۱۳۸۲/۱۰/۱۷ مجلس شورای اسلامی و با عنایت به اینکه سایت تیترآنلاین مصداق بستر مبادلات الکترونیکی متنی، صوتی و تصویری است، مسئولیت نقض حقوق تصریح شده مولفان از قبیل تکثیر، اجرا و توزیع و یا هرگونه محتوای خلاف قوانین کشور ایران بر عهده منبع خبر و کاربران است.