خبرگزاری مهر- گروه استانها: صبحهای تیرماه، خرمآباد آرامآرام رنگ دیگری به خود میگیرد. هنوز آفتاب به میانه آسمان نرسیده که در گوشهوکنار شهر، نشانههای آماده شدن برای روزهایی متفاوت دیده میشود؛ پرچمهای سیاه بر سردر ساختمانها، بنرهایی که بر دیوارها و میادین شهر نشستهاند و رفتوآمدهایی که حکایت از تدارک برنامههایی فراتر از یک مراسم معمولی دارند.
انگار شهر، پیش از آنکه صدای مداحی و نوحه در خیابانها طنینانداز شود، خود را برای روایت روزهایی آماده کرده است که قرار است در حافظه جمعی مردم ثبت شوند.
شاید آنچه بیش از هر چیز در برنامههای اعلامشده به چشم میآید، گستردگی آن باشد. این بار قرار نیست تنها یک اجتماع برگزار شود و سپس شهر به روال عادی خود بازگردد؛ برنامهریزیها به گونهای است که از نخستین روزهای هفته تا سومین روز پس از تدفین، مراسم در نقاط مختلف شهر ادامه داشته باشد. گویی برگزارکنندگان تلاش کردهاند فرصت حضور برای همه اقشار فراهم شود و هر نقطه از شهر، بخشی از این میزبانی را بر عهده بگیرد.
در چنین شرایطی، اطلاعیههای رسمی دیگر فقط فهرستی از ساعت و مکان برگزاری مراسم نیستند؛ بلکه نقشه راه روزهایی هستند که ریتم زندگی و سوگواری شهر را تغییر میدهند.
از گلزار شهدا تا مصلای الغدیر
از محوطه استانداری تا گلزار شهدا، از حوزه علمیه کمالیه تا مصلای الغدیر، نقاط مختلف شهر در روزهای پیشرو به کانون برگزاری مراسمی تبدیل میشوند که برای اقشار مختلف جامعه برنامهریزی شده است.
برگزارکنندگان تلاش کردهاند هر روز را به گروهی از جامعه اختصاص دهند؛ از فرهنگیان و دانشگاهیان گرفته تا بانوان، عشایر، روستاییان و نیروهای نظامی و انتظامی. این چینش، نشان میدهد برنامهها صرفاً به یک مراسم متمرکز محدود نیست و مجموعهای از آیینهای متنوع را در بر میگیرد که طی بیش از یک هفته ادامه خواهد داشت.
شعار «باید برخاست» نیز بهعنوان محور برنامههای تشییع «آقای شهید» انتخاب شده است.
استانداری، شورای هماهنگی تبلیغات اسلامی، حوزههای علمیه، آموزش و پرورش، سپاه، بسیج، جهاد کشاورزی، اداره امور عشایری، ستاد نماز جمعه و دیگر نهادها هر یک مسئولیت بخشی از برنامهها را برعهده دارند؛ موضوعی که نشاندهنده مشارکت چندین دستگاه در اجرای این مراسم است.
برگزاری مراسم در نقاط مختلف شهر همچنین به توزیع جمعیت و سهولت حضور شهروندان کمک میکند. انتخاب حسینیه عاشقان ثارالله برای اجتماعات بانوان و عشایر، گلزار شهدا برای آیین عطرافشانی و مصلای الغدیر برای مراسمهای عمومی، بیانگر تلاش برگزارکنندگان برای تناسب مکان با ماهیت هر برنامه است.
از سوی دیگر، استمرار برنامهها تا سومین روز پس از تدفین رهبر شهید، نشان میدهد برگزارکنندگان تنها به مراسم تشییع بسنده نکردهاند و برای تداوم آیینهای سوگواری نیز برنامهریزی کردهاند؛ رویکردی که در بسیاری از مناسبتهای مشابه نیز سابقه داشته است.
آغاز برنامهها با حضور فرهنگیان و دانشگاهیان
بر اساس برنامه اعلامشده، نخستین مراسم روز شنبه ۱۳ تیرماه ساعت ۸ صبح در محوطه استانداری خرمآباد برگزار میشود. این آیین با میزبانی آموزشوپرورش، دانشگاهیان و فرهنگیان پیشبینی شده است.
حوزه علمیه، میزبان دومین روز مراسم
در ادامه، یکشنبه ۱۴ تیرماه ساعت ۹:۳۰ صبح، حوزه علمیه کمالیه خرمآباد میزبان مراسمی خواهد بود که با میزبانی نماینده ولیفقیه در استان و حوزه علمیه برادران برگزار میشود.
دسته عزاداری در سطح شهر
یکی از مهمترین برنامههای پیشبینیشده مربوط به دوشنبه ۱۵ تیرماه است. بر اساس اطلاعیه منتشرشده، مراسم از ساعت ۸ صبح در محوطه استانداری آغاز شده و سپس دسته عزاداری مسیر میدان شهدا، خیابان شهدا و مسجد جوادالائمه(ع) را طی خواهد کرد.
این بخش از برنامه، تنها مراسمی است که حرکت میدانی و حضور در معابر شهری را در بر میگیرد و انتظار میرود بخش قابل توجهی از شهروندان در آن حضور داشته باشند.
برنامههای ویژه بانوان، عشایر و روستاییان
روز سهشنبه ۱۶ تیرماه ساعت ۹ صبح، اجتماع بزرگ بانوان در حسینیه عاشقان ثارالله سپاه ناحیه خرمآباد برگزار میشود. این مراسم با میزبانی امور بانوان استانداری و بسیج جامعه زنان سپاه استان برنامهریزی شده است.
یک روز بعد، چهارشنبه ۱۷ تیرماه نیز همین محل میزبان اجتماع بزرگ عشایر و روستاییان خواهد بود. برگزاری این مراسم با همکاری بسیج عشایری استان، جهاد کشاورزی و اداره امور عشایری انجام میشود.
ادای احترام در گلزار شهدا
برنامههای هفته با مراسم سوگواری و عطرافشانی گلزار مطهر شهدا ادامه مییابد. این آیین روز پنجشنبه ۱۸ تیرماه ساعت ۷:۳۰ صبح با میزبانی سپاه پاسداران انقلاب اسلامی، ارتش و فرماندهی انتظامی برگزار خواهد شد.
مصلای الغدیر؛ میزبان مراسمهای پایانی
بر اساس برنامه اعلامشده، جمعه ۱۹ تیرماه ساعت ۱۰ صبح مراسم بزرگداشت و عزاداری در مصلای الغدیر خرمآباد برگزار میشود. این برنامه با میزبانی نماینده ولیفقیه و ستاد برگزاری نماز جمعه خواهد بود.
آخرین برنامه نیز یکشنبه ۲۱ تیرماه ساعت ۹ صبح همزمان با سومین روز تدفین، در همین محل و با حضور اقشار مختلف مردم برگزار میشود.
تأکید بر روایت مردمی مراسم
در کنار تشریح برنامههای پیشبینیشده، مسئولان استان نیز بر مردمی بودن آیینهای وداع و سوگواری تأکید دارند.
سعید پورعلی، معاون سیاسی، امنیتی و اجتماعی استانداری لرستان، معتقد است مهمترین ویژگی این مراسم، حضور مستقیم مردم در صحنه است؛ حضوری که به گفته او میتواند تصویری متفاوت از آنچه رسانههای مخالف درباره رابطه مردم و رهبری روایت کردهاند، به نمایش بگذارد.
آیینهای پیشرو تنها مجموعهای از برنامههای تشریفاتی نیست، بلکه بخشی از روایت اجتماعی این رویداد محسوب میشود
او با اشاره به اینکه سرمایههای اصلی کشور در چنین بزنگاههایی خود را نشان میدهند، به مهر میگوید مردم، مرجعیت و فرهنگ ایرانی سه مؤلفه قدرت نرم ایران هستند؛ ظرفیتهایی که در مناسبتهای ملی و مذهبی، انسجام اجتماعی را به نمایش میگذارند و در روزهای سوگواری نیز جلوهای عینی پیدا خواهند کرد.
پورعلی با بیان اینکه آیینهای پیشرو تنها مجموعهای از برنامههای تشریفاتی نیست، بلکه بخشی از روایت اجتماعی این رویداد محسوب میشود، تأکید میکند: دشمن همواره تلاش کرده تصویری متفاوت از ایران و سرمایه اجتماعی آن ارائه کند، اما حضور گسترده مردم در این مراسم میتواند پاسخ روشنی به این فضاسازیها باشد.
به گفته معاون سیاسی، امنیتی و اجتماعی استانداری لرستان، برای برگزاری این مراسم، علاوه بر برنامهریزیهای ملی، در استان نیز ساختار اجرایی مشخصی پیشبینی شده است.
او از تشکیل ۱۲ کمیته تخصصی برای هماهنگی برنامهها خبر میدهد و میگوید همه دستگاههای اجرایی، متناسب با مسئولیت خود، در روند برگزاری آیینها مشارکت خواهند داشت.
پورعلی همچنین بر ضرورت تمرکز بر برنامههای محوری استان تأکید میکند و میگوید هدف این است که مراسمهای اعلامشده با بیشترین مشارکت مردمی برگزار شود و از برگزاری برنامههای موازی که ممکن است موجب پراکندگی جمعیت شود، جلوگیری شود.
او استفاده از ظرفیت هیئتهای مذهبی، مساجد، تشکلهای مردمی، سازمانهای مردمنهاد و محلات را از دیگر محورهای برنامهریزی استان عنوان میکند و معتقد است این ظرفیتها میتوانند زمینه مشارکت گستردهتر شهروندان را در آیینهای سوگواری فراهم کنند.
معاون سیاسی، امنیتی و اجتماعی استانداری لرستان در بخش دیگری از سخنان خود، نقش رسانهها را نیز مورد توجه قرار میدهد و میگوید اطلاعرسانی منسجم درباره زمان و مکان مراسم، مدیریت فضای رسانهای و مجازی، هماهنگی با کمیته اطلاعرسانی ستاد برگزاری و ثبت و مستندسازی آیینها، از جمله مأموریتهایی است که برای دستگاههای اجرایی و روابط عمومیها تعریف شده است.
به گفته او، هدف از این هماهنگیها، برگزاری منظم مراسم و بازنمایی مناسب حضور و مشارکت مردم در آیینهای پیشبینیشده در استان است.
آمادهباش جادههای لرستان برای میزبانی از مسافران
همچنین همزمان با آغاز برنامههای سوگواری و پیشبینی افزایش تردد در محورهای ارتباطی لرستان، دستگاههای خدماترسان نیز تمهیدات ویژهای برای پشتیبانی از سفرها در نظر گرفتهاند.
عارف امرایی، مدیرکل راهداری و حملونقل جادهای لرستان، با اشاره به آمادگی زیرساختهای بینراهی استان به مهر میگوید در حال حاضر ۲۰ مجتمع خدمات رفاهی در محورهای مواصلاتی لرستان آماده ارائه خدمات به مسافران و شرکتکنندگان در مراسم هستند.
به گفته او، با توجه به احتمال افزایش حجم سفرها در روزهای برگزاری آیینهای سوگواری، برنامهریزی لازم برای ارتقای کیفیت خدمات این مجتمعها انجام شده و همزمان، تیمهای نظارتی ادارهکل راهداری بهصورت مستمر وضعیت مراکز خدماتی را رصد میکنند تا خدمات بدون وقفه به مسافران ارائه شود.
مجتمعهای خدمات رفاهی موظف شدهاند با حداکثر ظرفیت، خدمات مورد نیاز مسافران از جمله سوخترسانی، امکانات رفاهی، خدمات بهداشتی و پذیرایی را فراهم کنند
امرایی تأکید میکند که مجتمعهای خدمات رفاهی موظف شدهاند با حداکثر ظرفیت، خدمات مورد نیاز مسافران از جمله سوخترسانی، امکانات رفاهی، خدمات بهداشتی و پذیرایی را فراهم کنند تا تردد در مسیرهای استان با سهولت بیشتری انجام شود.
مدیرکل راهداری و حملونقل جادهای لرستان در عین حال از رانندگان خواسته است با رعایت قوانین راهنمایی و رانندگی، مدیریت زمان سفر و توجه به توصیههای ایمنی، در حفظ امنیت تردد و روانسازی جریان عبور و مرور در محورهای استان همکاری کنند؛ موضوعی که به گفته او، در روزهای افزایش حجم سفر، نقش مهمی در کاهش حوادث و تسهیل رفتوآمد خواهد داشت.
سوگی برای همیشه تاریخ
بنابراین گزارش، با اعلام این برنامهها، خرمآباد وارد روزهایی میشود که تقویم شهری آن بیش از هر زمان دیگری حول محور آیینهای سوگواری رهبر شهید امت تنظیم شده است.
وقتی آخرین مراسم این تقویم فشرده در مصلای الغدیر به پایان برسد، احتمالاً آنچه از این روزها در ذهن شهر باقی میماند، سوگ بزرگی است که روزها و ماهها و حتی سالها آن را تسکین نخواهد داد.
هر مراسم، هر خیابان و هر اجتماع، بخشی از روایتی خواهد شد که خرمآباد در این روزهای تیرماه تجربه میکند؛ روایتی که از میدانهای شهر آغاز میشود، از میان دستههای عزاداری عبور میکند، در گلزار شهدا مکثی دوباره دارد و سرانجام در حافظه جمعی مردمی ثبت میشود که قرار است در روزهای پیشرو، هر یک به سهم خود، بخشی از این روایت باشند.
