دکتر علی بیت‌اللهی در گفت‌وگو با ایسنا با اشاره به وضعیت برداشت آب‌های زیرزمینی در کشور، اظهار کرد: استحصال بی‌امان آب‌های زیرزمینی در ایران، عامل اصلی توسعه فرونشست زمین در این سرزمین است.

وی با بیان اینکه چاه‌های عمیق به‌طور معمول توان استخراج آب بیشتری دارند، ادامه داد: بخشی از این چاه‌ها در سازندهای سخت حفر شده‌اند و آب‌های سازندی جاری در مسیر درزها و شکاف‌های عمیق را استخراج می‌کنند و گروه دیگری نیز در آبرفت‌های با ضخامت زیاد حفر شده‌اند و آب موجود در افق‌های بسیار عمیق‌تر را به سطح زمین منتقل می‌کنند.

بیت‌اللهی با بیان اینکه تمایل به برداشت آب از لایه‌های عمیق‌تر از ۳۰۰ متر در سال‌های اخیر افزایش یافته است، خاطر نشان کرد: در مجموع ۱۴۵۰ حلقه چاه با عمق بیش از ۳۰۰ متر در کشور وجود دارد. استان فارس با ۹۱۸ حلقه چاه عمیق‌تر از ۳۰۰ متر و تخلیه سالانه تجمعی حدود ۱۷۷ میلیون مترمکعب آب، بیشترین تعداد این چاه‌ها را در کشور دارد.

چاه‌های با عمق بیش از ۳۰۰ متری در ایران

عضو هیأت علمی مرکز تحقیقات راه، مسکن و شهرسازی خاطرنشان کرد: پس از فارس، استان گلستان با ۱۸۵ حلقه چاه و برداشت سالانه حدود ۳۲ میلیون مترمکعب، استان کرمان با ۱۱۳ حلقه چاه و تخلیه سالانه حدود ۳۴ میلیون مترمکعب، استان آذربایجان شرقی با ۷۵ حلقه چاه و برداشت سالانه حدود ۲۹ میلیون مترمکعب و استان اصفهان با ۶۱ حلقه چاه عمیق‌تر از ۳۰۰ متر و تخلیه سالانه حدود ۱۱ میلیون مترمکعب آب، بیشترین تعداد و میزان برداشت از این چاه‌ها را به خود اختصاص داده‌اند.

وی تأکید کرد: توسعه چاه‌های بسیار عمیق و برداشت گسترده از آبخوان‌ها، فشار مضاعفی بر منابع آب زیرزمینی وارد کرده و نقش مهمی در تشدید فرونشست زمین در بسیاری از دشت‌های کشور ایفا می‌کند.

بیت‌اللهی با تاکید بر اینکه در بروز و گسترش فرونشست زمین، حجم برداشت آب از سفره‌های زیرزمینی از تعداد یا حتی عمق چاه‌ها اهمیت بیشتری دارد، یادآور شد: بدون تردید بیش از تعداد و عمق چاه‌ها، حجم سالانه آب استحصالی از چاه‌های آب در توسعه فرونشست زمین در ایران نقش تعیین‌کننده‌ای داشته است.

چاه‌های آب با تخلیه سالانه بالای یک میلیون متر مکعب در سال و تطابق توزیع آنها با پهنه های فرونشستی زمین

وی افزود: بررسی نقشه چاه‌های آب با تخلیه سالانه بیش از یک میلیون مترمکعب نشان می‌دهد که این چاه‌ها نقش کلیدی در تبیین توسعه فرونشست زمین در جنوب و جنوب‌غرب تهران، جنوب کرج و جنوب قزوین دارند.

عضو هیأت علمی مرکز تحقیقات راه، مسکن و شهرسازی ادامه داد: پراکنش گسترده این چاه‌های پرآبده با پهنه‌های فرونشستی زمین، همخوانی قابل توجهی دارد و این موضوع به‌ویژه در استان‌های خراسان رضوی، کرمان، فارس، اصفهان و همدان به‌وضوح مشاهده می‌شود.

وی خاطرنشان کرد: تطابق مکانی چاه‌هایی که سالانه بیش از یک میلیون مترمکعب آب برداشت می‌کنند با پهنه‌های فرونشست، که بر اساس مطالعات انجام‌شده از سوی حق‌شناس و معتق از دانشگاه هانوفر تهیه شده است، بیانگر ارتباط مستقیم میان حجم برداشت آب‌های زیرزمینی و گسترش فرونشست زمین در کشور است.

انتهای پیام