رئیس اتحادیه کسبوکارهای مجازی با تاکید بر اینکه انحصار در بازارهای دیجیتال در نهایت به زیان همه بازیگران تمام میشود، گفت که نخستین قربانی انحصار، رقابت سالم است؛ موضوعی که به باور وی در ادامه، کیفیت خدمات، حق انتخاب کاربران، نوآوری و انگیزه سرمایهگذاری را نیز تحت تاثیر قرار میدهد. او همچنین بر ضرورت تقویت سازوکارهای صنفی برای صیانت از رقابت منصفانه و افزایش اعتماد فعالان اقتصاد دیجیتال تاکید کرد.
رضا الفتنسب در پاسخ به این پرسش که شکلگیری انحصار در بازارهای دیجیتال ابتدا چه بخشی را تحت تاثیر قرار میدهد، اظهار کرد:
هرچند انحصار در نهایت به همه بازیگران بازار آسیب میزند، اما نخستین قربانی آن، فضای رقابت است. زمانی که رقابت محدود شود، کسبوکارهای کوچکتر فرصت رشد، توسعه و حتی ورود به بازار را از دست میدهند و این روند به مرور بر سایر بخشهای اکوسیستم نیز اثر میگذارد.
او با اشاره به پیامدهای این روند توضیح داد که کاهش رقابت بهطور مستقیم موجب افت نوآوری میشود و در نهایت این کاربران هستند که هزینه اصلی آن را میپردازند: «کاهش کیفیت خدمات، محدود شدن حق انتخاب و کند شدن روند نوآوری از مهمترین پیامدهایی است که در چنین شرایطی متوجه مصرفکنندگان خواهد شد.»
رییس اتحادیه کسبوکارهای مجازی با تاکید بر اینکه اقتصاد دیجیتال بر پایه رقابت، نوآوری و امکان ورود بازیگران جدید شکل گرفته است، اظهار کرد هر عاملی که این چرخه را مختل کند، در بلندمدت به زیان کل اکوسیستم اقتصاد دیجیتال خواهد بود. به اعتقاد او حفظ فضای رقابتی سالم نهتنها به سود پلتفرمها و کسبوکارهای همکار است، بلکه در نهایت منافع کاربران و مصرفکنندگان را نیز تامین میکند.
الفتنسب در پاسخ به این پرسش که انحصار در اقتصاد دیجیتال امروز در چه قالبی خود را نشان میدهد و مهمترین نشانههای آن در بازارهای پلتفرمی چیست، گفت:
امروز بیش از آنکه از مسیر افزایش قیمت ایجاد شود، از طریق داده و قراردادهای انحصاری شکل میگیرد. امروزه انحصار دیگر صرفا با افزایش قیمت شناخته نمیشود. در بسیاری از بازارهای پلتفرمی، قدرت بازار از طریق دسترسی انحصاری به داده، قراردادهای محدودکننده، ایجاد موانع برای ورود رقبا، وابسته کردن کسبوکارها به یک بستر مشخص و دشوار کردن جابهجایی کاربران و پذیرندگان میان پلتفرمها شکل میگیرد.
او در ادامه با تاکید بر ضرورت تفکیک میان موفقیت یک کسبوکار و رفتارهای ضدرقابتی اظهار کرد: «البته صرف بزرگ بودن یک شرکت یا در اختیار داشتن سهم بالای بازار، بهتنهایی به معنای انحصار نیست. آنچه اهمیت دارد، رفتارهایی است که رقابت سالم را محدود کرده و فرصت برابر را از سایر فعالان بازار سلب میکند؛ رفتارهایی که برای اقتصاد دیجیتال آثار مخربی به همراه دارد. تشخیص مصادیق رفتارهای ضدرقابتی باید بر اساس قوانین، مستندات و بررسی نهادهای ذیصلاح انجام شود.»
رئیس اتحادیه کسبوکارهای مجازی درباره پیامدهای بیتوجهی به رفتارهای ضدرقابتی در بازار و اقتصاد دیجیتال اظهار کرد اگر این رفتارها بهموقع شناسایی و اصلاح نشوند، مهمترین نتیجه آن کاهش انگیزه کارآفرینی و سرمایهگذاری خواهد بود.
به گفته وی سرمایهگذاران زمانی وارد یک بازار میشوند که اطمینان داشته باشند رقابت منصفانه برقرار است و موفقیت کسبوکارها بر پایه کیفیت خدمات و نوآوری رقم میخورد، نه محدودیتهای غیررقابتی.
الفتنسب ادامه داد در چنین شرایطی استارتآپهای نوپا نیز انگیزه خود را برای ورود به بازار از دست میدهند، زیرا احساس میکنند فرصت رقابت برابر در اختیار آنها قرار ندارد. نتیجه طبیعی این روند، کاهش نوآوری در بازاری است که بیش از هر زمان دیگری به حضور ایدههای تازه و کسبوکارهای نوآور نیاز دارد. تداوم رفتارهای ضدرقابتی در نهایت به کل اقتصاد دیجیتال کشور آسیب وارد میکند. کاهش انگیزه سرمایهگذاری، افت نوآوری و محدود شدن ورود بازیگران جدید، ظرفیت رشد این بخش را با چالش جدی مواجه خواهد کرد.
وی در ادامه با اشاره به نقش این اتحادیه در حفظ فضای رقابتی اظهار کرد:
«اتحادیه تلاش میکند از طریق تعامل مستمر با کسبوکارها، کمیسیونهای تخصصی و بهویژه کمیسیون حل اختلاف، از رقابت سالم در بازار حمایت کند. تقویت سازوکارهای حل اختلافات درونصنفی، گسترش گفتوگو با فعالان بازار و انتقال دغدغههای صنف به نهادهای مرتبط تصمیمگیر، از مهمترین رویکردهای اتحادیه برای ایجاد محیطی رقابتی و شفاف در اقتصاد دیجیتال است.»
رئیس اتحادیه کسبوکارهای مجازی با بیان اینکه حل اختلافات از مسیر گفتوگو، شفافیت و سازوکارهای صنفی، اعتماد فعالان اقتصادی را افزایش میدهد، گفت: «هرچه این اعتماد بیشتر شود، انگیزه ورود سرمایهگذاران و کسبوکارهای جدید نیز تقویت خواهد شد و فعالان بازار چشمانداز روشنتری پیش روی خود خواهند دید. زمانی که فعالان اقتصادی اطمینان داشته باشند اتحادیه با سازوکاری شفاف مسائل و اختلافات را مدیریت میکند و رقابت را در چارچوب راهکارهای صنفی پیش میبرد، امید به فعالیت و سرمایهگذاری در این حوزه نیز افزایش خواهد یافت.»
