به گزارش مشرق به نقل از روزنامه آمریکایی واشنگتن پست، ایران روز یکشنبه تأکید کرد حق دارد کنترل کامل تنگه هرمز را در اختیار داشته باشد و تهدیدهای دونالد ترامپ را رد کرد.
چند روز حملات متقابل میان واشنگتن و تهران، توافق آتشبسی را که اوایل ماه جاری امضا شده بود، با چالش روبهرو کرده و پرسشهایی درباره آینده مذاکرات برای دستیابی به توافقی جامعتر ایجاد کرده است.
یک مقام آمریکایی روز یکشنبه اعلام کرد که دو طرف قصد دارند گفتوگوها درباره تمام مفاد یادداشت تفاهمی را که اوایل همین ماه میان آمریکا و ایران امضا شد، ادامه دهند. این مقام که نخواست نامش فاش شود، گفت: در حال حاضر هر دو طرف از تشدید تنش خودداری خواهند کرد و کشتیها میتوانند آزادانه تردد کنند.
هسته اصلی توافق آتشبس، تضمین عبور ایمن کشتیها از تنگه هرمز بود؛ موضوعی که ترامپ امیدوار است با کاهش فشار ناشی از افزایش قیمت انرژی و سایر کالاها، به اقتصاد آمریکا کمک کند.
با این حال، تهران و واشنگتن یکدیگر را به نقض این توافق متهم میکنند؛ توافقی که بر توقف فوری و دائمی عملیات نظامی در تمامی جبههها و خودداری همه طرفها از تهدید یا استفاده از زور تأکید دارد.
جنگ اخیر موجب کاهش شدید انتقال کالاهایی مانند نفت و کود شیمیایی شد و در نتیجه، قیمت بنزین، مواد غذایی و سایر کالاها افزایش یافت. اگرچه پس از امضای چارچوب اولیه توافق، قیمت نفت کاهش یافت، اما ازسرگیری کامل درگیریها میتواند بار دیگر بازارهای انرژی را با افزایش قیمت روبهرو کند.
عباس عراقچی، وزیر امور خارجه ایران، روز یکشنبه اعلام کرد که مدیریت و بازگشایی کامل تنگه هرمز بر عهده ایران است.
او در نشست خبری مشترک با همتای عراقی خود در بغداد گفت: هرگونه مداخله یا تلاش برای ایجاد سازوکارهایی مغایر با تفاهمهای موجود، تنها شرایط را پیچیدهتر خواهد کرد، بازگشت وضعیت عادی به تنگه هرمز را به تأخیر خواهد انداخت و بر تنشها خواهد افزود.
عراقچی همچنین گفت که ایران در حال تلاش برای بازگشایی کامل تنگه است تا طی ۳۰ روز، ظرفیت عبور و مرور آن به سطح پیش از جنگ بازگردد؛ جدول زمانی که با مفاد یادداشت تفاهم همخوانی دارد.
مایک والتز، نماینده آمریکا در سازمان ملل، نیز گفت اگر ایران تصور کند که دونالد ترامپ در برابر ادامه حملات تهران به کشتیرانی بینالمللی بدون واکنش خواهد نشست، بهشدت در اشتباه است.
این اظهارات پس از آن مطرح شد که ارتش آمریکا اعلام کرد در واکنش به آنچه نقض آتشبس از سوی ایران خواند، حملات هوایی علیه اهدافی در ایران انجام داده است.
پیش از آن، ایران اعلام کرده بود که منافع آمریکا در خاورمیانه را هدف قرار داده است.
پس از حملات جدید آمریکا، دولتهای بحرین و کویت اعلام کردند که کشورشان هدف حملات قرار گرفته است؛ در حالی که ایران نیز از انجام حملات تلافیجویانه خبر داد.
وزارت امور خارجه ایران اعلام کرد که این حملات نشان میدهد رژیم آمریکا هیچ ارزشی برای تعهدات خود قائل نیست و نقض وعدهها بخشی از ماهیت آن است.
ایوت کوپر، وزیر امور خارجه بریتانیا، روز یکشنبه در شبکه اجتماعی ایکس نوشت که حملات به بحرین، کویت و همچنین حوادث رخداده در تنگه هرمز را محکوم میکند.
وزارت کشور قطر نیز اعلام کرد یک شهروند قطری که سرنشین قایقی بود که روز شنبه در زمان مقرر بازنگشته بود، بر اثر جراحات ناشی از ترکشهای حاصل از عملیات نظامی در منطقه جان خود را از دست داده است.
در عین حال، ایران و آمریکا درباره تفسیر یادداشت تفاهم اختلاف نظر دارند. یکی از مهمترین موارد اختلاف این است که آیا این توافق به ایران اختیار میدهد تعیین کند چه کشتیهایی و در چه زمانی اجازه عبور از تنگه هرمز را داشته باشند یا خیر.
این توافق همچنین آغاز یک دوره ۶۰ روزه مذاکره میان دو کشور را پیشبینی کرده است؛ مذاکراتی که هدف آن دستیابی به توافقی جامعتر برای رسیدگی به نگرانیهای واشنگتن درباره برنامه هستهای ایران عنوان شده است.
