به گزارش اقتصادنیوز، مهدی کرباسیان، رئیس اسبق سازمان توسعه و نوسازی معادن و صنایع معدنی ایران (ایمیدرو) در بخشی از گفتوگوی خود با اقتصادنیوز، در پاسخ به این پرسش « با توجه به اینکه رفع تحریمها یکی از محورهای اصلی مذاکرات است و در عین حال ابزارهای ژئوپلیتیکی مانند موقعیت ایران در تنگه هرمز نیز بهعنوان یک اهرم مطرح میشود، ارزیابی شما از توازن قدرت در این روند چیست؟ آیا چنین ابزارهایی میتوانند به بهبود موقعیت ایران در مذاکرات کمک کنند یا در نهایت تعیینکننده اصلی همچنان متغیرهای اقتصادی و فشارهای بیرونی خواهد بود؟» گفت: اقتدار موشکی ایران و توان نیروهای نظامی در عمل نشان داد که کشور توانست در برابر یک جنگ خانمانسوزی که بر ما تحمیل شد، با قدرت، اقتدار و مقاومت از این مرحله عبور کند. لازم است از این نیروها قدردانی شود و همچنین از سرمایهگذاریهایی که طی سالهای گذشته در این حوزه انجام شده، تقدیر به عمل آید.
او ادامه داد: اما نکتهای که وجود دارد این است که ابزارهایی مانند «تنگه هرمز» یا سایر ابزارهای ژئوپلیتیکی، در عین اهمیت، نباید بیش از اندازه بزرگنمایی شوند. جایگاه ژئوپلیتیک ایران بسیار ارزشمند است، اما باید پذیرفت که در طرف مقابل نیز بازیگرانی باهوش، ساختارهای تصمیمگیری پیچیده و فناوریهای پیشرفته، بهویژه در حوزه هوش مصنوعی و فناوریهای نوین، وجود دارند. بنابراین، استفاده از این ابزارها باید در کوتاهمدت، هوشمندانه و همراه با تصمیمگیری بهموقع باشد.
او افزود: بهنظر من، تنگه هرمز قطعاً یک ابزار مهم است، اما ابزار تعیینکننده و مطلق نیست؛ چرا که برای آن نیز میتوان راهکارهایی یافت و اثرگذاری آن را کاهش داد. در گذشته، بهعنوان مثال، نفت مهمترین ابزار فشار تلقی میشد و تصور بر این بود که با محدود کردن جریان نفت، میتوان اقتصاد جهانی را دچار بحران جدی کرد. این اتفاق در مقاطعی باعث تنشهای شدید شد.
کرباسیان گفت: اما در دورههای جدیدتر مشاهده شد که اگرچه چنین اقداماتی ممکن است باعث افزایش قیمت نفت شود، اما الزاماً به بحران ساختاری در اقتصاد جهانی منجر نمیشود؛ حتی در برخی موارد، برخی کشورها مانند آمریکا از افزایش قیمت نفت نیز منتفع شدند، زیرا توانستند نفت خود را با قیمت بالاتری به فروش برسانند. لذا نکتهای که وجود دارد این است که باید بتوانیم از شرایط بهدرستی استفاده کنیم و تصمیمگیری بهموقع داشته باشیم. در دوران جنگ تحمیلی ایران و عراق نیز مشاهده شد که در مقاطعی، رزمندگان ما با ایثار و فداکاری توانستند دستاوردهای مهمی بهدست آورند؛ از جمله پیشرویهایی تا بصره و آزادسازی فاو، که نشاندهنده توانمندی و قدرت نیروهای مسلح کشور بود. این موفقیتها با ایثار رزمندگان و تقدیم شهدای فراوان بهدست آمد.
او ادامه داد: پس از آن، شرایطی شکل گرفت که در آن غرب و شرق بهنوعی به توافقاتی رسیدند و راهکارهایی برای پایان جنگ ایجاد شد. متأسفانه در جریان جنگ، شهدای فراوان و جانبازان بسیاری، بهویژه در اثر حملات شیمیایی، تقدیم کشور شد. حتی اگر تصمیم مهم پذیرش قطعنامه ۵۹۸ توسط امام (ره) اتخاذ نمیشد، با توجه به اطلاعاتی که در اختیار داشتم، این نگرانی وجود داشت که ادامه جنگ میتوانست تبعات بسیار سنگینی برای کشور، از جمله جدا شدن خوزستان، به همراه داشته باشد. از این رو، این تصمیم، تصمیمی بسیار مهم و سرنوشتساز بود که کشور را به مسیر درستتری هدایت کرد. در مجموع باید پذیرفت که در سالهای گذشته بخشی از عقبماندگی فناورانه شکل گرفته و تحریمها نیز باعث ایجاد مشکلات جدی در اقتصاد کشور شدهاند. در نتیجه، بخش قابل توجهی از مردم با کاهش سطح رفاه مواجه شدهاند، تعداد زیادی زیر خط فقر قرار گرفتهاند، روند توسعه کند یا متوقف شده و اشتغال نیز با چالشهای جدی روبهرو شده است.
کرباسیان گفت: لذا نخستین نکته این است که باید فشارها و آثار تحریمها کاهش یابد و روابط متعادل با همسایگان، بهویژه کشورهای منطقه، و همچنین با جهان برقرار شود تا امکان ایجاد ثبات اقتصادی فراهم شود. تحقق چنین ثباتی میتواند در یک بازه ۱۰ ساله، کشور را به جایگاه واقعی خود نزدیک کند. ایران در سطح جهان جزو معدود کشورهایی است که از نظر منابع انرژی، از جمله نفت، گاز و حتی زغالسنگ، ظرفیتهای قابل توجه و ممتدی دارد. همچنین از معادن گستردهای برخوردار است، هرچند همچنان در حوزه اکتشاف و بهرهبرداری از این ظرفیتها با عقبماندگیهایی مواجه هستیم. در کنار این مزیتها، نیروی انسانی توانمند و موقعیت ژئوپلیتیکی ممتاز ایران نیز از دیگر سرمایههای مهم کشور به شمار میرود. به نظر میرسد لازم است از این ظرفیتها و نعمات خدادادی به بهترین شکل و در جهت منافع مردم استفاده شود.
