بعد از حذف تیم ملی از جام جهانی ۲۰۲۶، انگشت اتهام خیلی‌ها به سمت دیدار اتریش و الجزایر رفت؛ مسابقه‌ای که با تساوی ۳ بر ۳ به پایان رسید و باعث شد هر دو تیم راهی مرحله حذفی شوند و ایران از دور رقابت‌ها کنار برود. از همان لحظه، فضای رسانه‌ای و شبکه‌های اجتماعی پر شد از واژه‌هایی مثل «تبانی»، «کم‌کاری» و «بازی ناجوانمردانه». اما اگر اتفاقات این مسابقه را بدون احساسات و با منطق فوتبالی بررسی کنیم، تصویر متفاوتی به دست می‌آید.

پیش از شروع مسابقه، شرایط جدول به شکلی بود که هر نتیجه‌ای به جز مساوی، ایران را به مرحله بعد می‌رساند. با این حال، از میانه‌های بازی و زمانی که نتیجه ۲ بر ۲ شد، شرایط برای هر دو تیم ایده‌آل بود. اتریش با این نتیجه به عنوان تیم دوم صعود می‌کرد و الجزایر هم در جمع بهترین تیم‌های سوم قرار می‌گرفت. در چنین وضعیتی، طبیعی بود که هر دو تیم محتاط‌تر شوند و کمتر ریسک کنند؛ چون یک اشتباه می‌توانست به قیمت حذف تمام شود.

با این حال، بازی برخلاف تصور بسیاری در همان نتیجه باقی نماند. ریاض محرز در دقیقه ۳+۹۰ گل سوم الجزایر را به ثمر رساند و در ظاهر تیمش را برنده کرد، اما این گل یک پیامد مهم داشت. با این پیروزی، مسیر مرحله حذفی الجزایر تغییر می‌کرد و به جای سوئیس باید مقابل اسپانیا قرار می‌گرفت؛ حریفی که روی کاغذ به‌مراتب دشوارتر بود و طبیعی است که نمی خواست مقابل یکی از مدعیان قهرمانی قرار بگیرد.

همین اتفاق باعث شد دو دقیقه پایانی مسابقه کاملاً متفاوت دنبال شود. اتریش که با شکست حذف می‌شد، همه نفراتش را برای جبران نتیجه جلو کشید. در سوی دیگر، الجزایر هم می‌دانست اگر گل مساوی را دریافت کند، دوباره به رتبه سوم برمی‌گردد و به جای اسپانیا، با سوئیس روبه‌رو خواهد شد؛ قرعه‌ای که شانس بیشتری برای ادامه مسیر در جام جهانی به این تیم می‌داد.

در نهایت، ساشا کالایدژیچ در دقیقه ۶+۹۰ گل تساوی را به ثمر رساند؛ گلی که هم اتریش را از حذف نجات داد و هم برای الجزایر از نظر مسیر مرحله حذفی، نتیجه مطلوب‌تری رقم زد. همین اتفاق نشان می‌دهد که برخلاف تصور اولیه، هیچ‌کدام از دو تیم صرفاً برای حفظ نتیجه بازی نکردند و حتی در دقایق پایانی نیز شرایط جدول باعث شد هر دو انگیزه متفاوتی برای تغییر نتیجه داشته باشند.

واقعیت این است که در فوتبال حرفه‌ای، هیچ تیمی وظیفه ندارد برای صعود رقیبش ریسک کند. وقتی یک نتیجه، بقای هر دو تیم را تضمین می‌کند، منطقی است که مربیان و بازیکنان تصمیم‌هایی بگیرند که احتمال حذف خودشان را کاهش دهد. جوانمردی در فوتبال یعنی رعایت قوانین، پرهیز از تقلب، دوپینگ یا تبانی؛ نه اینکه تیمی آگاهانه منافع خودش را قربانی کند تا کشور دیگری صعود کند.

شاید حذف ایران با این سناریو تلخ و ناراحت‌کننده باشد، اما حقیقت این است که سرنوشت تیم ملی در بازی اتریش و الجزایر تعیین نشد. ایران فرصت صعود را در دیدارهای خودش از دست داد و وقتی کار به نتایج دیگران کشیده شد، دیگر کنترل سرنوشت از دست شاگردان امیر قلعه‌نویی خارج شده بود. در فوتبال، تیمی که صعودش را به تصمیم و نتیجه دیگران گره بزند، همیشه در معرض چنین پایان تلخی قرار خواهد داشت.

در همین ارتباط: پشت پرده عجیب و غریب‌ترین بازی جام جهانی ۲۰۲۶/ برای حذف ایران تبانی نکردیم؛ این بازی از فیلم‌های هیچکاک هم عجیب‌تر بود!